Dergiler / BELGİ DERGİSİ / 2019 / Cilt: 2 - Sayı: 18

TÜRK – AMERİKAN MÜTTEFİKLİĞİNDE ‘PEŞREV’ DÖNEMİ: ÖDÜNÇ VERME-KİRALAMA PROGRAMINDA TÜRKİYE

PRELUDE IN THE TURKISH AMERICAN ALLIANCE: TURKEY IN THE LEND-LEASE PROGRAM

Sayfa
1525–1543
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Diğer yandan dönemin Alman hükümetinin Türkiye’nin söz konusu programa alınmasına yönelik verdiği tepkiler Amerikan arşiv belgelerinden izlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İkinci Dünya Savaşı’nın ardından müttefiklik ilişkisi kuran Türkiye ve ABD’nin iş birliği savaşın başlangıcından kısa bir süre sonraya dayanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Roosevelt Hükümeti’nin Mihver bloğuna karşı olan Müttefik devletleri nezdinde başlattığı destek süreci Amerikan Kongresi’nden geçen “Ödünç Verme-Kiralama Yasası” ile ifadesini buldu.
💡
Sonuç & Katkı:Diğer yandan dönemin Alman hükümetinin Türkiye’nin söz konusu programa alınmasına yönelik verdiği tepkiler Amerikan arşiv belgelerinden izlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından müttefiklik ilişkisi kuran Türkiye ve ABD’nin iş birliği savaşın başlangıcından kısa bir süre sonraya dayanmaktadır. Roosevelt Hükümeti’nin Mihver bloğuna karşı olan Müttefik devletleri nezdinde başlattığı destek süreci Amerikan Kongresi’nden geçen “Ödünç Verme-Kiralama Yasası” ile ifadesini buldu. Bu çalışmada Türkiye’nin de yardım kapsamına alındığı Ödünç Verme-Kiralama Programı, Amerikan Dışişleri Bakanlığı belgelerinin Türkiye dosyalarından faydalanılmak suretiyle incelenmiştir. Çalışmada Türkiye’nin uygulamaya yönelik eleştirileri, girişimleri ve söz konusu girişimlerin Anglosakson muhatapları nezdindeki yansımaları yer almaktadır. Diğer yandan dönemin Alman hükümetinin Türkiye’nin söz konusu programa alınmasına yönelik verdiği tepkiler Amerikan arşiv belgelerinden izlenmiştir.

Abstract

The cooperation of Turkey and U.S. who established a multi-faceted diplomatic alliance following the World War 2, dates back to beginning of the war period. The act of Roosevelt government initiated a specific program that aimed at supporting Allies against Axis found its expression with Lend and Lease Bill that was passed from American Congress. This article tackles with Lend and Lease program in the light of U.S. National Archival Documents related with Turkey. In the article Turkey’s criticisms regarding the application of the program and their reflections on the Anglosaxon block are analyzed. On the other hand, the reaction of Hitler’s administration towards Turkey’s inclusion to the program is tracked from American archival documents.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SIVIŞ, E. (2019). TÜRK – AMERİKAN MÜTTEFİKLİĞİNDE ‘PEŞREV’ DÖNEMİ: ÖDÜNÇ VERME-KİRALAMA PROGRAMINDA TÜRKİYE. BELGİ DERGİSİ, Cilt: 2 - Sayı: 18, 1525–1543. https://ajindex.com/articles/145768

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. U.S. National Archives, Decimal File 867.24, Internal Affairs Of States, Turkey, Equipment And Supplies., November 3, 1941 - December 26, 1942. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. Archives Unbound. Gale Document Number: SC5011443310 AYDEMİR, Şevket Süreyya,(1984),
  2. İkinci Adam, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1984
  3. BALCI, Ali, ( 2017), Türkiye Dış Politikası: İlkeler, Aktörler, Uygulamalar, Alfa, İstanbul, 2017
  4. ERHAN, Çağrı, (1996), Avrupa’nın İntiharı ve İkinci Dünya Savaşı Sonrasında Temel Sorunlar, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, S.51, 1996, s. 259- 273 HERRING, George C.,( 1973), Aid to Russia, 1941-1945:
  5. Strategy, Diplomacy, the Origins of the Cold War, New York, Columbia University Press, 1973
  6. KARAKAŞ, Nuri,(2013), Türk Amerikan Siyasi İlişkileri (1939-1952),
  7. Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara, 2013
  8. KARAKAŞ, Nuri,(2009) Amerikan “Ödünç Verme ve Kiralama” Yardımlarında Türkiye, Tarih İncelemeleri Dergisi, s. 24(1), 2009, s. 21-52
  9. KAYNAR, Ayşegül Kars- KAYNAR, İhsan Seddar, (2018), ABD-Türkiye İlişkilerinin Gelişiminde “Ödünç Verme ve Kiralama Anlaşması”, Övgü Kalkan Küçüksolakj, Abdullah Muhsin Yıldız (ed.), Current Debates in International Relations & Law: Current Debates in Social Sciences Series Volume 24, IJOPEC, 2018, 109-120.
  10. MARTEL, Leon, LendLease, Loans, and Coming of the Cold War: A Study of the Implementation of Foreign Policy, Westview Press, Boulder, 1979
  11. ORAN, Baskın, (2006), Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, 2006, İletişim Yayınları,
  12. İstanbul SADAK, Necmeddin, Amerika Birleşik Devletlerinin Yardım Kararı, Akşam, Mart 11, 1941
  13. SMITH, Charles, (1972), Lend-Lease to Great Britain 1941-1945, Southern Quarterly; Hattiesburg, V.10, Iss. 2, 1972, s. 195-208
  14. SOKOLOV, Boris V., (1994), The Role of Lend‐lease in Soviet Military Efforts, 1941– 1945, The Journal of Slavic Military Studies, S.7, N.3, 1994, s. 567-586.
  15. STETTINIUS JR., Edward R.,( 1944), Lend-Lease: Weapon for Victory, Macmillan Co., New York, 1944 Türk Dış Politikasında 50 Yıl – İkinci Dünya Savaşı Yılları (1939-1946),
  16. T.C. Dışişleri Bakanlığı, Ankara, 1973
  17. ÜLMAN, Haluk, İkinci Cihan Savaşının Başından Truman Doktrinine Kadar Türk-Amerikan Münasebetleri, 1939-1947,
  18. AÜSBF Yayınları,
  19. Ankara WALTON, Francis,( 1956),
  20. Miracle of World War II, Macmillan Co., New York, 1956
  21. YILMAZ, Sait(2017), Türkiye’deki Amerika: İkili İlişkiler ve ABD’nin Örtülü Operasyonları, Kay