Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Sonuçlara göre, akademisyenlerin çoğunluğu (%65.9) ara kronotipe sahipken, %12.3’ü akşamcıl kronotipe sahiptir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Bu çalışma, akademisyenlerin kronotiplerine göre beslenme alışkanlıkları, yeme farkındalıkları, yeme davranış bozuklukları ile beden kütle indekslerini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma, Türkiye’de Çankırı Karatekin Üniversitesi'nde çalışan 25-64 yaş arası 138 akademisyenle yürütülmüştür. Katılımcıların kronotipleri, Sabahçıl-Akşamcıl Anketi kullanılarak belirlenmiştir. Beslenme alışkanlıkları sorgulanmış, yeme farkındalıkları Dört Faktörlü Yeme Farkındalığı Ölçeğiyle ve yeme bozukluğu riski SCOFF Yeme Bozuklukları Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Veriler parametrik olmayan testler kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Sonuçlara göre, akademisyenlerin çoğunluğu (%65.9) ara kronotipe sahipken, %12.3’ü akşamcıl kronotipe sahiptir. Akşamcıl kronotipe sahip akademisyenlerin uykudan önce yemek yeme ve kahvaltıyı atlama oranları sabah kronotipine sahip olanlara göre daha yüksektir (p<0.05). Yeme farkındalığı puanları da akşamcıl tipte olanlarda daha yüksek olmakla birlikte (p=0.036), bu sonuç ölçekler arasındaki korelasyona yansımamıştır. Yeme bozukluğu riskine dair yapılan değerlendirme, akademisyenlerin %17.4’ünün yeme bozukluğu riski altında olduğunu ve akşamcıl kronotipli akademisyenlerin yeme bozukluğu açısından daha yüksek risk altında olduğunu ortaya koymuştur (p<0.05). Ayrıca akademisyenlerin yeme farkındalığı arttıkça yeme bozukluğu riskinin azaldığı da gösterilmiştir (r= -0.454, p<0.001). Sonuç: Veriler, kronotipin akademisyenlerin beslenme alışkanlıklarını ve yeme davranış bozukluklarını etkilediğini göstermiştir. Akşamcıl kronotipte yeme farkındalıkları daha yüksek olmasına rağmen, bu diğer ölçümlerle doğrudan uyumlu değildi. Bulgular, sirkadiyen ritim modellerinin davranış düzenleme ve yeme bilinciyle nasıl ilişkili olduğu konusunda, özellikle akademisyenler gibi meslek gruplarında daha fazla araştırma yapılması gerektiğini göstermektedir. Bu bulgular ışığında, kronotip tercihlerine göre uyarlanmış esnek çalışma saatleri gibi kurumsal stratejiler, akademik personelin daha sağlıklı yeme davranışlarını ve genel olarak daha iyi bir refah düzeyini destekleyebilir.
Abstract
Objective: This study aims to examine the eating habits, eating awareness, eating disorder behaviors, and body mass index of academics according to their chronotypes. Methods: The study was conducted with 138 academics aged 25-64 working at Çankırı Karatekin University in Turkey. Participants' chronotypes were determined using the Morning-Evening Questionnaire. Eating habits were inquired about, eating awareness was assessed using the Four-Factor Eating Awareness Scale, and eating disorder risk was evaluated using the SCOFF Eating Disorders Scale. Data were analyzed using nonparametric tests. Findings: According to the results, the majority of academics (65.9%) had an intermediate chronotype, while 12.3% had an evening chronotype. Academics with an evening chronotype had higher rates of eating before bed and skipping breakfast compared to those with a morning chronotype (p<0.05). Eating awareness scores were also higher in the evening type (p=0.036), but this result was not reflected in the correlation between the scales. The assessment of eating disorder risk revealed that 17.4% of academics were at risk of eating disorders and that academics with an evening chronotype were at higher risk of eating disorders (p<0.05). Furthermore, it was shown that as academics' eating awareness increased, the risk of eating disorders decreased (r= -0.454, p<0.001). Conclusion: The data showed that chronotype affects academics' eating habits and eating disorders. Although evening chronotypes had higher eating awareness, this was not directly consistent with other measurements. The findings indicate that more research is needed on how circadian rhythm patterns are related to behavioral regulation and eating awareness, particularly in occupational groups such as academics. In light of these findings, organizational strategies such as flexible working hours adapted to chronotype preferences may support healthier eating behaviors and overall well-being among academic staff.