Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmadaki temel amacımız bu terimi tanıtmak, türlerini anlamak ve bu çalışma ile Kırgız dili türkolojisi alanı için pratik yararlar elde etmektir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Çalışmamızda Türkçede dilbilgiselleşme terimi, dilbilgiselleşme türleri, dilbilgiselleşme süreci ve sözcük temelli dilbilgiselleşme hakkında bilgi verilmektedir. Dilbilgiselleşme, etkin olarak kullanılan dil birimlerinin (kelimelerin) anlamının giderek zayıflaması ve ek olarak kullanılmaya başlanmasıdır. Daha önce yapılan çalışmalar temel alınarak yapım ve çekim eklerine dönüşmüş sözcükler üzerinde araştırmalar yapılmıştır. Sözcüklerin dilbilgiselleşmesi, çoğunlukla etimolojik nitelikte olmak üzere belirli süreçleri gerektiren bir dil olayıdır. Buna sözcüklerin dilbilgiselleşme süreci denir. Bazı sözcükler dilbilgiselleşme sürecini tamamlamış, ekleşerek yapım ve çekim eki olarak kullanılmaktadır. Bazı sözcükler ise dilbilgiselleşme sürecini ekleşme bakımından tamamlamamıştır. Bunlara örnek olarak yardımcı fiiller, edatlar ve bağlaçlar örnek olarak verilebilir. Sürecini tamamlayıp ek olanlar ve hala sürecini tamamlamamış olanlar da gramerleşme, ekleşme terimi ile belirtilmektedir. Bu konuda ayrım yapılması gerektiğinden bahsedilmiştir. Türkoloji sahasında yeni bir alan olan bu konu hakkında ilk örnekleri Kâşgarlı Mahmud vermiştir. Daha sonra 1912 yılında Batı dilbiliminde terim olarak ilk kez kullanılmıştır. Son yıllarda Türk bilim insanları tarafından da araştırılmaya başlanmıştır. Türkiye Türkçesinde bu süreci tamamlamış ve yapım eki ve türetme eki olarak kullanılan sözcükler şunlardır: eş, ol-, ok//ök, et//at-, sa-, ben, sen, ol, biz, sız/siz, olar, bilen, er-, tur-, yorı-, kil, aş. Çalışmadaki temel amacımız bu terimi tanıtmak, türlerini anlamak ve bu çalışma ile Kırgız dili türkolojisi alanı için pratik yararlar elde etmektir.
Abstract
In our study: Information is given about the term grammaticalization in Turkish, types of grammaticalization, the process of grammaticalization and word-based grammaticalization. Grammaticalization is the gradual weakening of the meaning of actively used language units (words) and their use as suffixes. Research has been conducted on the basis of words that have transformed into derivational and inflectional suffixes, based on previous studies. Grammaticalization of words is a language event that requires certain processes, mostly of an etymological nature. This is called the grammaticalization process of words. Some words have completed the grammaticalization process and are used as derivational and inflectional suffixes. Some words have not completed the grammaticalization process, within the scope of affiliation. Auxiliary verbs, prepositions and conjunctions can be given as examples. Mahmut Kaşkari gave the first examples about this subject, which is a new field in the field of Turkology. Later, it was first used as a term in Western linguistics in 1912. In recent years, it has also started to be researched by Turkish scientists. Within the scope of grammaticalization term, The words that have completed this process in Turkish in Turkey and are used as derivational affix and derivational affix are as follows: eş, ol-, ok//ök, et//at-, sa-, ben, sen, ol, biz, sız/siz, olar, bilen, er-, tur-, yorı-, kil, aş. Our main purpose in the study is to introduce this term, understand its types and obtain practical benefits for the field of Kyrgyz language turkology with this study.