KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Asya Studies / 2026 / Sayı: 37

Okul Öncesi Dönemde Öğretmen ve Ailelerin Akran Zorbalığına İlişkin Algıları

Perception of Teachers and Families Regarding Peer Bullying in The Preschool Period

İlayda Nur Şanal(GİRESUN ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)0000-0002-2923-325X
Binnur Yıldırım Hacıibrahimoğlu(GİRESUN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6471-6054
Sayfa
89–119
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, öğretmenlerin ve ailelerin sözel ve ilişkisel zorbalığı fiziksel zorbalığa göre daha önemli bulduğunu göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada, okul öncesi dönemde öğretmen ve ailelerin akran zorbalığına ilişkin algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma grubunu, Millî Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı resmî anaokulu ve anasınıflarında öğrenim gören 3-6 yaş (36-72 ay) grubu çocukların 333 ebeveyni ve 101 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, öğretmenlerin ve ailelerin sözel ve ilişkisel zorbalığı fiziksel zorbalığa göre daha önemli bulduğunu göstermiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Aile · Akran Zorbalığı · Çocuk Hakları

Özet

Bu araştırmada, okul öncesi dönemde öğretmen ve ailelerin akran zorbalığına ilişkin algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile desenlenmiştir. Çalışma grubunu, Millî Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı resmî anaokulu ve anasınıflarında öğrenim gören 3-6 yaş (36-72 ay) grubu çocukların 333 ebeveyni ve 101 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler “Zorbalık Tutum Anketi” kullanılarak elde edilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin ve ailelerin sözel ve ilişkisel zorbalığı fiziksel zorbalığa göre daha önemli bulduğunu göstermiştir. Öğretmenlerin bazı zorbalık durumlarında mağdura sempati duyma ve müdahale etme olasılıklarının yaş ve hizmet yılına göre; ailelerin ise bazı durumları önemli bulma ve müdahale etme olasılıklarının çocuklarının cinsiyeti ve aile gelir düzeyine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Zorba çocuğa yönelik müdahalelerde öğretmenlerin ve ailelerin farklı yöntemleri daha sık kullandıkları; mağdur çocuğa yönelik müdahalelerde ise her iki grubun en sık “mağduru teselli etmek, onaylamak ve cesaretlendirmek” yöntemini tercih ettiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, öğretmen ve ailelerin akran zorbalığına ilişkin algı ve müdahale yaklaşımlarının bazı bireysel ve demografik değişkenlere göre farklılaşabildiğini göstermektedir.

Abstract

This study aimed to determine preschool teachers’ and parents’ perceptions of peer bullying. The study used the survey model. The study group consisted of 333 parents of children aged 3–6 years (36–72 months) attending public preschools and kindergartens affiliated with the Ministry of National Education (MoNE), and 101 preschool teachers. Data were collected using the “Bullying Attitude Questionnaire.” Findings showed that teachers and parents perceived verbal and relational bullying as more important than physical bullying. Teachers’ sympathy toward victims and likelihood of intervention in certain bullying situations differed according to age and professional experience, while parents’ evaluations of certain situations and likelihood of intervention differed according to their children’s gender and family income level. Regarding interventions toward children who engaged in bullying, teachers and parents used different strategies more frequently. For victimized children, both groups most frequently used “comforting, validating, and encouraging the victim.” The findings indicate that perceptions and intervention approaches regarding peer bullying may vary according to individual and demographic variables.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şanal, İ. N., Hacıibrahimoğlu, B. Y. (2026). Okul Öncesi Dönemde Öğretmen ve Ailelerin Akran Zorbalığına İlişkin Algıları. Asya Studies, Sayı: 37, 89–119. https://doi.org/10.31455/asya.2019704

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Anderson, K. J. & Minke, K. M. (2007). Parent involvement in education: Toward an understanding of parents' decision making, The Journal of Educational Research, 100(5), 311-323.
  2. Bağcı Çetin, B. (2023). The predictive role of digital game addiction tendencies on peer bullying of 5-6 year-old children. Hakkari Fakulty of Education Journal, 2(2), 10-25.
  3. Balak, D. (2017). İlkokul öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile akran zorbalığı ve okula aidiyet duyguları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  4. Balcı, A., & Bayburt, Z. (2024). Peer bullying in the preschool period: A study on preschool teachers’ views. Journal of the Faculty of Educaton, 19(42), 1954-1985.
  5. Baldo Moraes, R., Knorst, J. K., Brondani, B., Baldo Marques, B., de Sousa Reis, M., Henriqson, D., & Ardenghi, T. M. (2021). Relationship between gingival bleeding and associated factors with reports of verbal bullying in adolescents. Journal of Periodontology, 92(2), 225–233.
  6. Barik, E., & Yurtal, F. (2023). The strategies used by classroom teachers in coping with peer bullying and the diffuculties they encounter. Turkish Journal of Educational Studies, 10(2), 133-150.
  7. Bauman, S., & Del Rio, A. (2006). Preservice teachers' responses to bullying scenarios: Comparing physical, verbal, and relational bullying. Journal of Educational Psychology, 98(1), 219-231.
  8. Büyüköztürk, Ş. (2004). Veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
  9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, E., & Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem A Yayıncılık.
  10. Byers, D. L., Caltabiano, N. J., & Caltabiano, M. L. (2011). Teachers' attitudes towards overt and covert bullying, and perceived efficacy to intervene. Australian Journal of Teacher Education, 36(11).
  11. Campbell, M., Whiteford, C., & Hooijer, J. (2019). Teachers’ and parents’ understanding of traditional and cyberbullying. Journal of School Violence, 18(3), 388-402.
  12. Crick, N. R., Ostrov, J. F., & Kawabata, Y. (2007). Relational aggression and gender: An overview. In D. J. Flannery, I. Waldman, & A. Vazsonyi (Eds.), The Cambridge Handbook of Violent Behavior and Aggression. Cambridge University Press.
  13. Çarkıt, E., & Bacanlı, F. (2020). Peer bullying in Schols: A qualitative study based on teachers’ views. OPUS International Journal of Society Researches, 15(24), 2545-2583.
  14. Çelik, H. (2006). Üniversite birinci sınıf öğrencilerinin saldırganlık tepkileri, bağlanma tarzları ve kişilerarası şemalarının incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  15. Durmuşoğlu Saltalı, N. (2013). Okul öncesi dönemde duygusal becerilerin geliştirilmesi. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 3(6), 107-120.
  16. Erdem, M. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarının zorbalık algıları ve zorbalıkla baş etme stratejilerinin incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi.
  17. Erdinç, S. (2009). Okul öncesi dönem çocuklarında fiziksel ve ilişkisel saldırganlığın çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  18. Gkougkoudi, A. (2016). Primary teacher’s attitudes to bullying: A quantitative study in schools of Larissa, Greece [Master's thesis, University of Oslo]. Reprosentralen, Universitetet i Oslo.
  19. Gülay Ogelman, H. ve Erten Sarıkaya, H. (2016). An examination of exposure to peer violence and perpetration of peer violence among under five years old age. Mehmet Akif Ersoy University Journal of the Faculty of Education, 0(37), 187-203.
  20. Gülay, H. (2008). 5-6 yaş çocuklarına yönelik akran ilişkileri ölçeklerinin geçerlik güvenirlik çalışmaları ve akran ilişkilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. [Yayımlanmış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
  21. Kuyucu, Y., & Tepeli, K. (2013). 60-72 aylık çocukların akranlarına karşı gösterdikleri duygusal ve davranışsal tepkilerinin duyguları anlama becerileri açısından incelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 36(1) 91-100.
  22. Küpeli, H. D. (2020). Öğretmen adaylarının akran zorbalığına ilişkin görüşlerinin hikâyeleştirilmiş durumlar ile incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Niğde Üniversitesi.
  23. Nansel, T.R., Craig, W., Overpeck, M.D., Saluja, G. & Ruan, W.J (2004). Cross-national consistency in the relationship between bullying behaviors and psychosocial adjustment. Archives of Pediatric and Adolescent Medicine, 158(8), 730-736.
  24. Ogelman, H. G. (Ed.). (2022). Küçük çocuklarda saldırganlık ve zorbalık. Nobel Akademik Yayıncılık.
  25. Ogelman, H. G., & Arat, C. A. (2022). Saldırganlığın ve zorbalığın belirlenmesi. H. G. Ogelman (Ed.), In Küçük çocuklarda saldırganlık ve zorbalık. Nobel Akademik Yayıncılık.
  26. Olweus, D. (1993). Bullying at school: What we know and what we can do. Blackwell Publishing.
  27. Olweus, D. (1995). Bullying or peer abuse at school: Facts and intervention. Current Directions in Psychological Science, 4(6), 196-200.
  28. Psalti, A. (2017). Greek in-service and preservice teachers’ views about bullying in early childhood settings. Journal of School Violence, 16(4), 386-398.
  29. Reebye, P. (2005). Aggression during early years—infancy and preschool. The Canadian Child and Adolescent Psychiatry Review, 14(1), 16.
  30. Seyitoğlu, M., & Gül, Ş. (2016). Gelin akran gibi anlaşalım. Marmara Bölgesi Bilgi Notu: İstanbul.http://www.cocuklarlagucluyuz.net/yayinlar/marmara-bolgesi-bilgi-notu-yayinlandi-gel-akran-gibi-anlasalim (Erişim Tarihi: 18 Mayıs 2024).
  31. Swit, C. S., McMaugh, A. L., & Warburton, W. A. (2018). Teacher and parent perceptions of relational and physical aggression during early childhood. Journal of Child and Family Studies, 27(1), 118–130.
  32. Şimşek, B. Ş. (2016). Türkiye’de 2005 yılı sonrası çocuk haklarının gelişimi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
  33. Şimşek, M. (2023). Yaratıcı drama temelli akran zorbalığını önleme programının okul öncesi öğrencilerin zorbalık davranışlarına etkisi. [Yayımlanmış doktora tezi]. Fırat Üniversitesi.
  34. Uysal, H. (2011). Okul öncesi dönemde görülen akran zorbalığının bazı değişkenler açısından incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  35. Uysal, H., & Dinçer, Ç. (2012). Okul öncesi dönemde akran zorbalığı. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5(4), 468-483.
  36. Yeşilyaprak, B., & Balanuye, I.D. (2012). Okul zorbalığına ilişkin öğretmen tutumları ölçeği. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(37), 38-48.
  37. Yıldırım Hacıibrahimoğlu, B. (2022). Özel gereksinimli çocuklar bağlamında saldırganlık ve zorbalık. H. G. Ogelman (Ed.). Küçük çocuklarda saldırganlık ve zorbalık İçinde (s. 227-264). Nobel Akademik Yayıncılık.
  38. Yoon, J. S. (2004). Predicting teacher interventions in bullying situations. Education and Treatment of Children, 27(1), 37–45.
  39. Yoon, J. S., & Kerber, K. (2003). Bullying: Elementary teachers’ attitudes and intervention strategies. Research in Education, 69(1), 27–35.
  40. Yoon, J., & Bauman, S. (2014). Teachers: A critical but overlooked component of bullying prevention and intervention. Theory and Practice, 53(4), 308–314.