Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırma, kıskançlığın dinî metinler ve psikoloji literatürü üzerinden birlikte incelenmesinin, duygu ve kavram çözümlemesi için teorik olarak güçlü ve açıklayıcı bir zemin sunduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu araştırma, hadis literatüründe kıskançlık duygusunun nasıl yer aldığını ve psikoloji literatüründe bu duygunun nasıl açıklandığını karşılaştırmayı konu edinmektedir. Araştırmanın amacı, kıskançlığın hadislerde bir duygu olarak nasıl tanımlandığını, hangi durumlarda meşru görüldüğünü, hangi durumlarda onaylanmadığını ve modern psikoloji literatürünün kıskançlığı hangi psikolojik süreçler üzerinden açıkladığını karşılaştırmalı biçimde değerlendirmektir. Hadis literatürü ile modern psikoloji literatürü arasındaki kavramsal yakınlık ve farklılıkların incelenmesi ve kıskançlık duygusunun nasıl çerçevelendiğini anlama ihtiyacına doğrudan katkı sağlaması bu araştırmanın önemini teşkil etmektedir. Nitel desen tercih edilen bu çalışmada hadis rivayetleri ile psikoloji literatüründeki kavramsal çerçeveler karşılaştırmalı içerik analiziyle incelenmiştir. Bu çalışmada kullanılan hadis rivayetleri, Kütüb-i Sitte’deki Nikāḥ ve Nisāʾ bölümleri taranarak tespit edilmiş, “Allâh’ın kıskançlığı (gayretullâh)”, “retroaktif kıskançlık”, “kıskançlığın davranışsal dışavurumu”, “kıskançlığın meşrulaştırılması” ve “sebepli-sebepsiz kıskançlık” temaları üzerinden analiz edilmiştir. Araştırmanın ulaştığı sonuçlara göre kıskançlık hem hadislerde hem modern psikolojide insan doğasında var olan bir duygu olarak kabul edilmektedir. Hadis literatürü, bu duygunun düşünce ve davranışlar üzerindeki etkilerini dini ve ahlaki çerçeve içinde yorumlamakta ve duygusal dengeyi koruma bilincini vurgulamaktadır. Araştırma, kıskançlığın dinî metinler ve psikoloji literatürü üzerinden birlikte incelenmesinin, duygu ve kavram çözümlemesi için teorik olarak güçlü ve açıklayıcı bir zemin sunduğunu göstermektedir.
Abstract
This study investigates how the emotion of jealousy is situated in ḥadīth literature and how it is conceptualized in psychology, offering a comparative analysis. The aim is to evaluate how jealousy is defined as an emotion in ḥadīths, the circumstances in which it is considered legitimate or disapproved of, and the psychological processes that modern psychology uses to explain jealousy. The significance of this research lies in its contribution to understanding the conceptual convergences and divergences between ḥadīth and psychological frameworks. Employing a qualitative design, the study analyzes ḥadīth narrations and psychological conceptualizations through comparative content analysis. The ḥadīths examined were identified by surveying the Nikāḥ and Nisāʾ sections of the al-Kutub al-Sitta, and were analyzed under the following themes: “Divine jealousy (ghayratullāh),” “retroactive jealousy,” “behavioral expressions of jealousy,” “justification of jealousy,” and “reasoned vs. unreasoned jealousy”. Findings indicate that both literatures acknowledge jealousy as an inherent human emotion. Ḥadīth literature interprets jealousy within a religious-ethical frame, emphasizing awareness of emotional balance. The study demonstrates that examining jealousy across religious texts and psychology provides a strong, theoretically grounded basis for the analysis of emotions and concepts.