Dergiler / Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 65 - Sayı: 3

AİLE HUKUKU VE MÜLKİYET İLİŞKİLERİ AÇISINDAN KLASİK DÖNEM OSMANLI HUKUKUNDA GAYRİMÜSLİM KADIN

Non-Muslim Woman in Ottoman Law During the Classical Age in Terms of Family Law and Property Relations

Sayfa
893–935
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçta, Türk hukuk tarihinin önemli bir kısmını oluşturan Tanzimat öncesi döneme ait Osmanlı şer'iye sicilleri, fetvalar ve arşiv belgelerinden örnekler ışığında, gayrimüslim kadının herhangi bir engelle karşılaşmaksızın hak arama özgürlüğünü kullandığı ortaya konulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslam hukuku, kişilerin hukuki statülerini farklı olgulara göre düzenlerken; İslam ülkesinde yaşayan gayrimüslim kadın, bunlardan din ve cinsiyet gibi önemli ikisini kendisinde birleştirmesiyle dikkat çekmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, esas itibariyle zimmi statüsü çerçevesinde çeşitli hak ve güvencelere sahip şekilde Osmanlı Devleti'nde yaşayan gayrimüslim kadınların, zorunlu ya da isteğe bağlı olarak, hangi İslam hukuku kurallarına tabi oldukları ve kendilerine sağlanan hukuki olanaklardan ne ölçüde yararlandıklarını belirlemeyi amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçta, Türk hukuk tarihinin önemli bir kısmını oluşturan Tanzimat öncesi döneme ait Osmanlı şer'iye sicilleri, fetvalar ve arşiv belgelerinden örnekler ışığında, gayrimüslim kadının herhangi bir engelle karşılaşmaksızın hak arama özgürlüğünü kullandığı ortaya konulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İslam hukuku, kişilerin hukuki statülerini farklı olgulara göre düzenlerken; İslam ülkesinde yaşayan gayrimüslim kadın, bunlardan din ve cinsiyet gibi önemli ikisini kendisinde birleştirmesiyle dikkat çekmektedir. Bu çalışma, esas itibariyle zimmi statüsü çerçevesinde çeşitli hak ve güvencelere sahip şekilde Osmanlı Devleti'nde yaşayan gayrimüslim kadınların, zorunlu ya da isteğe bağlı olarak, hangi İslam hukuku kurallarına tabi oldukları ve kendilerine sağlanan hukuki olanaklardan ne ölçüde yararlandıklarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Ancak konunun kapsamı oldukça geniş olup, borçlar hukuku ve miras hukuku gibi alanlarda gayrimüslim kadının kurduğu mülkiyet ilişkileri ile aile hukuku esas alınmak suretiyle, sınırlandırmaya gidilmesi zorunlu görülmüştür. Sonuçta, Türk hukuk tarihinin önemli bir kısmını oluşturan Tanzimat öncesi döneme ait Osmanlı şer'iye sicilleri, fetvalar ve arşiv belgelerinden örnekler ışığında, gayrimüslim kadının herhangi bir engelle karşılaşmaksızın hak arama özgürlüğünü kullandığı ortaya konulacaktır.

Abstract

While Islamic law has regulated the legal status of people according to several criteria such as religion, gender and freedom, the legal status of a non-Muslim woman living in an Islamic country is important because of combining two of them. Recently, a few studies have been written about the rights of non-Muslim women in Ottoman Empire and it is not known that which Islamic legal principles can be applied compulsorily or optionally to non-Muslim women by sharia courts. This study particularly aims to contribute to the literature in Ottoman law, -especially family law and property relations-, by presenting a theoretically and practically enlightened legal status of a non-Muslim woman. Based on Ottoman sharia court records, archival documents, fatwas, it concludes that non-Muslim women in Ottoman Empire had the right to demand justice without an inhibition.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ESİRGEN, S. Ö. (2016). AİLE HUKUKU VE MÜLKİYET İLİŞKİLERİ AÇISINDAN KLASİK DÖNEM OSMANLI HUKUKUNDA GAYRİMÜSLİM KADIN. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 65 - Sayı: 3, 893–935. https://ajindex.com/articles/145105

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. C.ADL., 3/161, 9 Receb 1124. C.ADL., 85/5111, 16 Zilkade 1182. HAT., 1345/52567, 29 Şevval 1235. Kitap ve Makaleler: AKÇAM, Hüseyin. (2010). İslam Aile Hukukunda Gayrimüslimlerin Statüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. AKYILMAZ, S. Gül. (1999). "Bad-ı Heva Vergilerine Bir Örnek: Resm-i Arus", Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 7, S: 1-2, 1999, s. 115-128.
  2. AKYILMAZ, S. Gül. (2000). Osmanlı Devleti'nde Eşitlik Kavramının Gelişimi, Yayımlanmamış Profesörlük Çalışması, Konya. APAYDIN, H. Yunus. (2004). "Birlikte Yaşama Tecrübesinin Fıkhî Çerçevesi: Gayr-i Müslimlerin Şer'i Hükümler Karşısındaki Konumu", Müslümanlar ve Diğer Din Mensupları-Müslümanların Diğer Din Mensuplarıyla İlişkilerinde Temel Yaklaşımlar, Ankara: Türkiye Dinler Tarihi Derneği Yayınları, s. 65-70.
  3. ATAR, Fahrettin. (2007). "Nikah", Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 33, s. 112-117.
  4. AYDIN, M. Akif. (2007).
  5. Türk Hukuk Tarihi, İstanbul:
  6. Hars Yayıncılık. BİLMEN, Ömer Nasuhi. (1950). Hukuk-ı İslamiyye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kamusu, C. II-IV, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  7. BOZKURT, Gülnihal. (1983). "İslam Hukukunda Müstemenler", Prof. Dr. Fadıl Hakkı Sur'un Anısına Armağan, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara, s. 361-379.
  8. BOZKURT, Gülnihal. (1988). "İslam Hukukunda Zimmilerin Hukukî Statüleri", Prof. Dr. Kudret Ayiter'e Armağan, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Ankara, s. 115-155.
  9. BOZKURT, Gülnihal. (1996). Gayrimüslim Osmanlı Vatandaşlarının Hukukî Durumu (1839-1914), Ankara:
  10. TTK Yayınları.
  11. CİN, Halil. (1974).
  12. İslam ve Osmanlı Hukukunda Evlenme, Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.
  13. ÇAĞATAY, Ömer. (2015). 10 Numaralı Vidin Şer'iyye Sicil Defterinin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bitlis: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ÇAKIR, İbrahim Etem. (2014). "Zimmi Kadınlar Kadı Mahkemesinde: Sofya XVII. Yüzyıl", Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, C. 21 (Güz), s. 41-66. ÇATALCALI ÂLİ EFENDİ. (1322). Fetâvâ-yı Âli Efendi, C. I-II, İstanbul:
  14. Hacı Hüseyin Efendi Matbaası. DAĞCI, Şamil. (2000). "İslam Aile Hukukunda Evlenme Engelleri-II (Geçici Evlenme Engelleri)", Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 41, S: 1, s. 137-194.
  15. DALGIN, Nihat. (2005). İslam Hukukuna Göre Müslüman Gayr-i Müslim Evliliği, Samsun: Etüt Yayınları.
  16. DALKILIÇ, Emine. (2004). Kayseri Kadı Sicillerine