Dergiler / Anadolu Öğretmen Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

BİLİMSEL SÜREÇ BECERİLERİ UYGULAMA ÖRNEĞİ: BALONCUK ARAŞTIRMA LABORATUVARI

SCIENTIFIC PROCESS SKILLS ACTIVITY EXAMPLE: BUBBLE INVESTIGATION LABORATORY

Emel Seydioğlu(T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI)
Nazli Barış(Keçiören Bilim ve Sanat Merkezi)0000-0003-3974-6056
Sayfa
207–225
Yayın Tarihi
2021-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yüz yüze eğitime uygun olarak düzenlenip kullanılabilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, öğrencilere bilimsel süreç becerilerinin kazandırılmasına yönelik fen bilimleri dersinde kullanılabilecek örnek bir etkinliğin uygulama basamaklarıyla birlikte sunulmasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaç doğrultusunda araştırmacılar tarafından “Baloncuk Araştırma Laboratuvarı” etkinliği geliştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Yüz yüze eğitime uygun olarak düzenlenip kullanılabilir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bilimsel süreç becerileri · kontrollü deney · etkinlik

Özet

Bu araştırmanın amacı, öğrencilere bilimsel süreç becerilerinin kazandırılmasına yönelik fen bilimleri dersinde kullanılabilecek örnek bir etkinliğin uygulama basamaklarıyla birlikte sunulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda araştırmacılar tarafından “Baloncuk Araştırma Laboratuvarı” etkinliği geliştirilmiştir. Etkinlik bilimsel süreç becerilerini içerecek şekilde organize edilmiştir. Kontrollü deney yönteminin kullanıldığı etkinlik, deterjan karışımlarından baloncuk yapılması ve bu baloncuklarla ilgili araştırma sürecinin uygulanmasına dayanmaktadır. “Baloncuk Araştırma Laboratuvarı” etkinliği ile öğrencilerde; gözlem, sınıflama, ölçme, sayı- uzay ilişkileri kurma, önceden kestirme (tahmin etme), verileri kaydetme, verileri kullanma ve model oluşturma, verileri yorumlama, sonuç çıkarma, değişkenleri belirleme, değişkenleri değiştirme ve kontrol etme, hipotez kurma ve test etme, deney yapma becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Etkinlik hazırlık, problem durumunun fark edilmesi ve deney uygulaması olmak üzere üç temel aşamadan oluşmaktadır. Etkinlik uzaktan eğitimde kullanılmak üzere ortaokul seviyesine uygun olarak kurgulanmıştır. Yüz yüze eğitime uygun olarak düzenlenip kullanılabilir.

Abstract

The purpose of this research is to present a sample activity that can be used in science lessons to gain students scientific process skills, together with the application steps. For this purpose, the “Bubble Research Laboratory” activity was developed by the researchers. The activity was organized to include scientific process skills. The effectiveness using the controlled experiment method is based on making bubbles from detergent mixtures and applying the research process related to these bubbles. "Bubble Investigation Laboratory" activity is aimed to develop the students' scientific process skills which are observing, classifying, measuring, establishing number-space relationships, predicting, recording data, using data and creating a model, interpreting data, drawing conclusions, determining variables, changing and controlling variables, forming and testing hypotheses, experimenting. The activity consists of three basic stages: preparation, recognizing the problem situation, and experimentation. The event was designed to be used in distance education in accordance with the secondary school level. It can be arranged and used in accordance with face-to-face training.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Seydioğlu, E., Barış, N. (2021). BİLİMSEL SÜREÇ BECERİLERİ UYGULAMA ÖRNEĞİ: BALONCUK ARAŞTIRMA LABORATUVARI. Anadolu Öğretmen Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 207–225. https://doi.org/10.35346/aod.885853

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Abruscato, J. (2000). Teaching children science: A discovery approach, (5th ed.) Boston: Allyn and Bacon.
  2. Akdeniz, A. R. (2006). Problem çözme, bilimsel süreç ve proje yönteminin fen eğitiminde kullanımı. S. Çepni (Ed.). Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi (5. Baskı, s.107-133). Ankara: Pegem Akademi.
  3. Akıncı, B., Uzun, N. ve Kışoğlu, M. (2015). Fen bilimleri öğretmenlerinin meslekte karşılaştıkları problemler ve fen öğretiminde yaşadıkları zorluklar. International Journal of Human Sciences, 12(1), 1189-1215. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i1.3188
  4. Aktamış, H. ve Pekmez, E. Ş. (2011). Fen ve teknoloji dersine yönelik bilimsel süreç becerileri ölçeği geliştirme çalışması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (30), 192-205.
  5. Anagün, S. Ş. ve Yaşar, Ş. (2009). İlköğretim beşinci sınıf fen ve teknoloji dersinde bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi. İlköğretim Online, 8(3), 843-865.
  6. Arslan, A. G. ve Tertemiz, N. (2004). İlköğretimde bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 479-492.
  7. Aslan, O., Yalçin, N. ve Taşar, M. F. (2009). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin bilimin doğası hakkındaki görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 10(3), 1-8.
  8. Aydoğdu, B. (2009). Fen ve teknoloji dersinde kullanılan farklı deney tekniklerinin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine, bilimin doğasına yönelik görüşlerine, laboratuvara yönelik tutumlarına ve öğrenme yaklaşımlarına etkileri. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  9. Aydoğdu, B., Tatar, N., Yıldız, E. ve Buldur, S. (2012). İlköğretim öğrencilerine yönelik bilimsel süreç becerileri ölçeğinin geliştirilmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5(3), 292-311.
  10. Bakırcı, Ç., M. (2009). Çocuklar ve bilim insanları: Çocuklarınıza bilimi sevdirin!https://evrimagaci.org/cocuklar-ve-bilim-insanlari-cocuklariniza-bilimi-sevdirin-2864 adresinden alınmıştır. Erişim tarihi: 23.01.2021
  11. Çepni, S., Ayas, A., Johnson, D. ve Turgut, F. (1997) Fizik öğretimi. Ankara: Milli Eğitimi Geliştirme Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi Deneme Basımı.
  12. Çepni, S., Ayvacı, H. Ş. ve Bacanak, A. (2006) Fen teknoloji toplum (3. Baskı). Trabzon: Celepler Matbaacılık.
  13. Çetinkaya, E. (2019). Açık-düşündürücü yaklaşıma dayalı etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin bilimin doğası görüşlerine etkisi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 12(1), 227-259. https://doi.org/10.30831/akukeg.382049
  14. Guerra, G. F. & Noll, M. (2021). Scientific methodology in integrated high schools: A Case Study. International Journal of Instruction, 14(2), 571-590. https://doi.org/10.29333/iji.2021.14232a
  15. Harlen, W. (1993). Teaching and learning primary science. London: Corwin Press.
  16. Hawking, S. (2017) Zamanın kısa tarihi (30. Baskı). İstanbul: Alfa Basım Yayın Dağıtım.
  17. Karslı, F.ve Ayas, A. (2013). Fen ve teknoloji dersi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin ölçülmesine ilişkin bir test geliştirme çalışması. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 10(2), 66-84.
  18. Köseoğlu, F., Tümay, H., ve Budak, E. (2008). Bilimin doğası hakkında paradigma değişimleri ve öğretimi ile ilgili yeni anlayışlar. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), 221-237.
  19. Lederman, N. G. (2004). Syntax of nature of science with in inquiry and science instruction. In L.B. Flickve N.G. Lederman (Eds.),Scientific inquiry and nature of science (pp. 1-14). Netherlands: Kluwer Academic Publishers.
  20. Loxley, P., Dawes, L., Nicholls, L. & Dore, B.(2016) İlköğretimde eğlendiren ve anlamayı geliştiren fen öğretimi (2. Baskı çev.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
  21. Martin, D.J. (2003). Elementary science methods: A constructivist aproach (3rd ed.). USA: Thomson Publishing Company.
  22. MEB, (2005). Fen ve Teknoloji Öğretim Programı. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basımevi.
  23. MEB, (2013). İlköğretim Kurumları (İlkokullar ve Ortaokullar) Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basımevi.
  24. MEB, (2018). Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basımevi.
  25. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (2020). Teaching K-12 science and engineering during a crisis. Washington, DC: The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/25909
  26. Sarıbaş, D. & Çetinkaya, E. (2021). Pre-service teachers’ analysis of claims about COVID-19 in an online course. Science & Education, 30(2), 235–266. https://doi.org/10.1007/s11191-020-00181-z
  27. Tahani, A. (2021). The level of understanding scientific and engineering practices in light of the next generation science standards among preservice student teachers. Educational Research and Reviews, 16(3), 51-63. https://doi.org/10.5897/ERR2020.4111
  28. Tan, M. ve Temiz, B. K. (2003). Fen öğretiminde bilimsel süreç becerilerinin yeri ve önemi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(13), 89-101.
  29. Uzun, N. ve Keleş, Ö. (2010). Fen öğrenmeye yönelik motivasyonun bazı demografik özelliklere göre değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(2), 561-584.
  30. Yamak, H., Bulut, N. ve Dündar, S. (2014). 5. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ile fene karşı tutumlarına FeTeMM etkinliklerinin etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 249-265.
  31. Yapıcıoğlu, A. E. (2021). Analysis of the outcomes of the Turkish science curriculum in terms of science process skills, nature of science, socio scientific issues, and STEM. International Journal, 13(2), 925, 949.