Dergiler / Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 13

MUCİZENİN KERAMETE DÖNÜŞÜMÜ VE SALTUK GAZİ’NİN KERAMETLERİNDE PEYGAMBER MUCİZELERİNİN İZLERİ

Muhammet Nuri Ceylan(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4194-7527
Sayfa
29–58
Yayın Tarihi
2023-06-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece iki olağanüstü durum arasındaki ilişki, değişim ve dönüşüm safhaları, destan kahramanın serüveni bağlamında değerlendirilecek, Saltuk’un hayatında vuku bulan olay ve durumlarda, peygamber mucizelerinin iz sürümü yapılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslamiyet’in, Balkanlar’da yayılmasında önemli bir rol oynadığı ifade edilen Saltuk, Türk düşünce dünyasının en önemli destan kahramanlarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Anlatı kültürünün etkisiyle ona atfedilen kerametler, peygamber mucizeleriyle iç içe geçmiş, mucizeler Saltuk özelinde bir tür keramet olarak kendini göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece iki olağanüstü durum arasındaki ilişki, değişim ve dönüşüm safhaları, destan kahramanın serüveni bağlamında değerlendirilecek, Saltuk’un hayatında vuku bulan olay ve durumlarda, peygamber mucizelerinin iz sürümü yapılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Saltuk · mucize · keramet

Özet

İslamiyet’in, Balkanlar’da yayılmasında önemli bir rol oynadığı ifade edilen Saltuk, Türk düşünce dünyasının en önemli destan kahramanlarından biridir. İdealize edilmiş bir kahraman özelliği gösteren Saltuk’un efsanevi kişiliği etrafında önemli hikayeler vücuda getirilmiştir. Bu anlatılarda Saltuk’un gazi ve veli tipi kahraman özelliği gösterdiği görülmektedir. Kahramanın tip özellikleri, onun verdiği mücadelenin destekleyici unsuru olarak görülen kerametlerle desteklenmiştir. Bu kerametlerin başında Saltuk’un ateşte yanmaması, ölüleri diriltmesi, kılıcın onu kesmemesi, insan dışı varlıklara hükmetmesi, hayvanların dilini bilmesi cinler ve meleklerle görüşmesi gelir. Anlatı kültürünün etkisiyle ona atfedilen kerametler, peygamber mucizeleriyle iç içe geçmiş, mucizeler Saltuk özelinde bir tür keramet olarak kendini göstermiştir. Bu çalışmada Saltuk’a atfedilen kerametler bağlamında peygamber mucizelerine yapılan göndermeler irdelenecek, bu kerametlerle peygamberlere münhasır mucizeler karşılaştırılacak, benzer ve ortak yönler ortaya çıkarılacaktır. Böylece iki olağanüstü durum arasındaki ilişki, değişim ve dönüşüm safhaları, destan kahramanın serüveni bağlamında değerlendirilecek, Saltuk’un hayatında vuku bulan olay ve durumlarda, peygamber mucizelerinin iz sürümü yapılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ceylan, M. N. (2023). MUCİZENİN KERAMETE DÖNÜŞÜMÜ VE SALTUK GAZİ’NİN KERAMETLERİNDE PEYGAMBER MUCİZELERİNİN İZLERİ. Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 13, 29–58. https://ajindex.com/articles/1448281

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. AKALIN, Ş. H. (1994). Ebülhayr Rûmî. TDV İslam Ansiklopedisi, 10, Ankara: TDV Yayınları. 360-362.
  2. BEKKİ, S. (2014). Arkaik Kahramanlık Destanları ile Saltuk-Nâme’nin Benzerlikleri Üzerine. Edirne: Balkanlara Gidişinin 750. Yılında Uluslararası Sarı Saltuk Gazi Sempozyumu.
  3. BULUT, H. İ. (2020). Mûcize. TDV İslam Ansiklopedisi 30, Ankara: TDV Yayınları. 348-351.
  4. ÇAKIR, M. (2015). Mu’cizeler Kitabı/Klasik Türk Edebiyatında Müstakil Mu'cizat Metinleri. İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  5. DEMİR, N., & Erdem, M. D. (2007). Saltık Gazi Destanı. Ankara: Destan Yayınları.
  6. EFENDİ, M. (2009). Peygamberler Tarihi. İstanbul: Huzur Yayınevi.
  7. ES-SERRÂC, M. b. A. b. (2015). Tuffâhul’l-Ervâh ve Miftâhu’l-İrbâh. İstanbul: Kitap Yayınları.
  8. KAPLAN, M. (1996). Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar / Tip Tahlilleri. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  9. KAPUSUZOĞLU, B., & ÇAM, M. (2018). Balkanlarda İlk Müslüman Türk İskanının Öncüsü Sarı Saltık’ın Makamları. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  10. KARAKAYA, H. (2016). Peygambere İman/Mucize ve Keramet. İstanbul: Nebevi Hayat Yayınları.
  11. KARAMUSTAFA, A.T. (2020). Saltuk-Nâme’nin Merceğinden İslamlaşma Süreci. (Çev. K. Yavuz). Gazi Türkiyat, 27. 219-237,
  12. KARLIĞA, H. B. (1991). Anâsır-I Erbaa. Tdv İslam Ansiklopedisi. 3. Ankara: TDV Yayınları: 149-151
  13. KÖKSAL, M. A. (1995). Peygamberler Tarihi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  14. KÖPRÜLÜ, M. F. (1943). Anadolu Selçukluları Tarihi’nin Yerli Kaynakları (Vol. VII/27): Belleten
  15. KUR'AN-I KERİM MEÂLİ. (2009). (Çev. H. ALTUNTAŞ & M. ŞAHİN,). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 3. Baskı.
  16. KUŞEYRİ, A. (2009). Kuşeyri Risalesi (çev. D. SELVİ). İstanbul: Semerkand Yayınları.
  17. OCAK, A. Y. (2020). Sarı Saltık-Popüler İslam’ın Balkanlar’daki Destanî Öncüsü. İstanbul: Kitap Yayınları.
  18. OKİÇ, T. (1952). Sarı Saltuk'a Ait Bir Fetva. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1, 48-58.
  19. POLAT, K. (2019). Katolik Hristiyanlıkta Azizlik. Ankara: Berikan Yayınevi.
  20. SELVİ, D. (1990). İslam'da Velayet Ve Keramet. İstanbul: Umran Yayınları.
  21. TURİNAY, N. (2014). Balkanlarda Türk Tarihi Açısından Özgün Bir Deneme: Sarı Saltuk, Bogomiller ve Bogomilizm. Balkanlara Gidişinin 750. Yılında Uluslararası Sarı Saltuk Sempozyumu, Köstence-Romanya.
  22. UÇKUN, R. (2014). Saltuknâme’de Sarı Saltuk Gazi’ye Atfedilen Kerametler. Türk Dünyası Bilgeler Zirvesi: Gönül Sultanları Buluşması. 26-28 Mayıs. Eskişehir: Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı (Tdkb).131-144
  23. ULUDAĞ, S. (2008). Tasavvuf Kültüründe Keşif Ve Kerâmet. İstanbul: Sufi Kitap
  24. YÜCE, K. (1987). Saltuk-Nâme’de Tarihi, Dini ve Efsanevi Unsurlar. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.