Dergiler / Alman Dili ve Kültürü Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Metin dilbilimi: Avukat Coppelius örneğinde pro-form art gönderim , art gönderim zamirleri ve art gönderim ifadeleri

Text linguistics: Pro-form anaphora, anaphoric pronouns and anaphoric expressions using the example of Advocate Coppelius

Nadezda Eryıldız(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU)0009-0006-3904-7326
Sayfa
43–60
Yayın Tarihi
2026-06-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Genel olarak, makale art gönderim yapıların gramer işlevlerinin çok ötesine geçtiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, art gönderim zamirlerin ve ifadelerin metin dilbilimsel analizine odaklanmakta ve özellikle edebi metinlerdeki işlevlerine ağırlık vermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öyküde çok sayıda metin örneği kullanılarak, basit şahıs zamirlerinden karmaşık isim tamlamalarına kadar farklı art gönderim ifadelerin semantik yoğunlaşma ve anlatı yapılandırmasına nasıl katkıda bulunduğu gösterilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Genel olarak, makale art gönderim yapıların gramer işlevlerinin çok ötesine geçtiğini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Metin dilbilimi · art gonderim · art gönderim zamirleri

Özet

Bu makale, art gönderim zamirlerin ve ifadelerin metin dilbilimsel analizine odaklanmakta ve özellikle edebi metinlerdeki işlevlerine ağırlık vermektedir. Makalenin çıkış noktası, metin dilbilimi, metin, tutarlılık ve bağlanım kavramlarının teorik olarak ele alınmasıdır. Bu çerçevede, pro-formların ve bilhassa art gönderimlerin, birbiriyle bağlantılı dilbilimsel birimlerin yapısında oynadıkları rol vurgulanmaktadır. Art gönderimler, daha önce tanıtılmış söylem öğelerine referansla geri bağlanmak için bağlaşıklık unsurları olarak işlev görürler. Kullanımları, gereksiz yapıların azaltılmasına önemli ölçüde katkıda bulunur, alıcı işlemeyi optimize eder ve metin yapısı içindeki tematik ilerlemeyi stabilize eder. Analizin merkezinde, E.T.A. Hoffmann’ın “Der Sandmann” adlı öyküsündeki avukat Coppelius figürü yer almaktadır. Öyküde çok sayıda metin örneği kullanılarak, basit şahıs zamirlerinden karmaşık isim tamlamalarına kadar farklı art gönderim ifadelerin semantik yoğunlaşma ve anlatı yapılandırmasına nasıl katkıda bulunduğu gösterilmektedir. Coppelius’a yapılan tekrarlanan, kısmen değişen atıflar sadece süreklilik sağlamakla kalmaz, aynı zamanda psikolojik derinlik ve stilistik etki de yaratır. Ayrıca, art gönderim zamirlerin semantik ve sözdizimsel özellikleri ele alınmaktadır. Analiz, Bühler, Zifonun/Hoffmann/Strecker, Schwarz ve Chomsky’nin temel teorik yaklaşımlarına dayanmaktadır. Genel olarak, makale art gönderim yapıların gramer işlevlerinin çok ötesine geçtiğini göstermektedir. Bunlar hem bilimsel hem de edebi bağlamlarda metin tasarımı, okuyucu yönlendirme ve anlam üretiminin ayrılmaz bir parçasıdır.

Abstract

This essay is all about the text-linguistic analysis of anaphoric pronouns and expressions, with a special focus on their roles in literary texts. It starts with the theoretical background of text linguistics, text, coherence, and cohesion, highlighting the role of pro-forms, especially anaphora, in building connected linguistic units. Anaphora function as a cohesive means of referential linking to previously introduced discourse elements. Their use contributes significantly to the reduction of redundant structures, optimises receptive processing and stabilises thematic progression within the text structure. The analysis focuses on the character of the lawyer Coppelius from E.T.A. Hoffmann’s story ‘The Sandman’. Numerous textual examples are used to show how different anaphoric expressions, from simple personal pronouns to complex noun phrases, contribute to semantic condensation and narrative structuring. The repeated, sometimes varying references to Coppelius not only create continuity, but also psychological depth and stylistic effect. In addition, the semantic and syntactic peculiarities of anaphoric pronouns are examined, such as their referential ambiguity, pronominal inconsistency and their contribution to perspective control. The analysis is based on central theoretical positions of Bühler, Zifonun/ Hoffmann/ Strecker, Schwarz and Chomsky. Overall, the essay shows that anaphoric structures go far beyond their grammatical function: they are an integral part of text design, reader guidance and meaning production – in both scientific and literary contexts.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Eryıldız, N. (2026). Metin dilbilimi: Avukat Coppelius örneğinde pro-form art gönderim , art gönderim zamirleri ve art gönderim ifadeleri. Alman Dili ve Kültürü Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 43–60. https://doi.org/10.55143/alkad.1826313

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Bendel, S. (2017). Sprache als Text: Textlinguistik. Abgerufen am 06.07.2025 von https://www.fachkommunikation.ch/dw-content/skripte/Skript_Textlinguistik.pdf
  2. Bühler, K. (1965). Sprachtheorie. Die Darstellungsfunktion der Sprache (2., unveränderte Auflage). Stuttgart: Gustav Fischer.
  3. Canisius, P., & Sitta, G. (1989). Textdeixis: Zum Verhältnis von Deixis, Substitution und Anaphora. In E. Klein, F. P. Duteil, & K.-H. Wagner (Hrsg.), Betriebslinguistik und Linguistikbetrieb. Akten des 24. Linguistischen Kolloquiums, Universität Bremen, 4. - 6. September 1989 (Bd. 2, S. 143-152). Berlin - New York: Max Niemeyer.
  4. de Beaugrande, R.-A., & Dressler, W. U. (1981). Einführung in die Textlinguistik. Tübingen: Max Niemeyer.
  5. Duden (2016). Das Wörterbuch der sprachlichen Zweifelsfälle. Richtiges und gutes Deutsch (8. vollständig überarbeitete Auflage, Band 9). Berlin: Dudenverlag.
  6. Eickmann, B. (2008). Die Semantik anaphorischer Pronomen. Deskriptive singuläre Terme und E-type- Pronomen. Heidelberg.
  7. E.T.A. Hoffmann (2013). Sandmann. Stuttgart: Reclam.
  8. Finkbeiner, R. (2015). Einführung in die Pragmatik. Darmstadt: WBG.
  9. Fix, U. (2019). Text und Textlinguistik. In N. Janich (Hrsg.), Textlinguistik. 15 Einführungen und eine Diskussion (2. Auflage). Tübingen: Narr.
  10. Glück, H. (2005). Metzler Lexikon Sprache. Stuttgart – Weimar: J. B. Metzler.
  11. Graefen, G. (1997). Der Wissenschaftliche Artikel – Textart und Textorganisation. In K. Ehlich (Hrsg.), Arbeiten zur Sprachanalyse. Berlin – Bern – New York: Peter Lang.
  12. Graefen, G. (2009). Pronomen. In L. Hoffmann, Handbuch der deutschen Sprache. Berlin: Walter de Gruyter.
  13. Halliday, M. A. K., & Hassan, R. (1976). Cohesion in English. London: Longman.
  14. Heinold, S. B. (2015). Tempus, Modus und Aspekt im Deutschen: Ein Studienbuch. Tübingen: Narr.
  15. Holler, A. (2019). Proformen (S. 1). Abgerufen am 06.07.2025 von https://www.uni-goettingen.de/de/document/download/e7cd183f0066df7a4bdcc3a7d5afbdc7.pdf/Proformen.pdf
  16. Hülsen, C. R. (1994). Zur Semantik anaphorischer Pronomina. Untersuchungen scholastischer und moderner Theorien (S. 70-106). Leiden – New York – Köln: E. J. Brill.
  17. Institut für Deutsche Sprache (IDS). (o. J.). Anaphorisches Pronomen. grammis – Grammatisches Informationssystem. Abgerufen am 06.07.2025 von https://grammis.ids-mannheim.de/kontrastive-grammatik/3749
  18. Janosch (1990). Tiger und Bär im Straßenverkehr. Zürich: Diogenes Verlag AG.
  19. Klemm, M. (2002). Ausgangspunkt: Jedem sein Textbegriff? Textdefinitionen im Vergleich. In U. Fix, K. Adamzik, G. Antos, & M. Klemm, Forum Angewandte Linguistik (Band 40, S. 17-29). Frankfurt am Main: Peter Lang.
  20. Lewandowski, Th. (1990). Linguistisches Wörterbuch 3 (6. Auflage). Heidelberg – Wiesbaden: Quelle & Meyer.
  21. Liedtke, F., & Tuchen, A. (2018). Handbuch Pragmatik (S. 186-197). Stuttgart: J.B. Metzler.
  22. Linke, A., Nussbaumer, M., & Portmann, P. R. (2004). Studienbuch Linguistik (5., erweiterte Auflage). Tübingen: Max Niemeyer.
  23. Pasch, R., Brauße, U., Breindl, E., & Waßner, U. H. (2003). Handbuch der deutschen Konnektoren: Linguistische Grundlagen der Beschreibung und syntaktische Merkmale der deutschen Satzverknüpfer. Berlin – New York: Walter de Gruyter.
  24. Schwarz, M. (1997). Anaphern und ihre diversen Antezedenten. In C. Dürscheid, K. H. Ramers, & M. Schwarz (Hrsg.), Sprache im Fokus. Festschrift für Heinz Vater zum 65. Geburtstag. Tübingen: Niemeyer.
  25. Sichler, R. (2021). Das Organonmodell und die Theorie der Sprechakte. In F. Janette & T. Slunecko (Hrsg.), Journal für Psychologie Theorie–Forschung–Praxis (29. Jahrgang, Heft 2, S. 81-98). Gießen: Psychosozial-Verlag.
  26. Sladovníková, Š. (2006). Das Phänomen der Textkohärenz und -kohäsion in der sprachwissenschaftlichen Forschung. Abgerufen am 06.07.2025 von https://publikationen.ub.uni-frankfurt.de/opus4/frontdoor/deliver/index/docId/61410/file/SG_1_6_Sladovnikova.pdf
  27. Tanaka, S. (2011). Deixis und Anaphorik. Berlin – Boston: Walter de Gruyter.
  28. Techtmeier, B. (2001). Form und Funktion von Metakommunikation im Gespräch. In Text- und Gesprächslinguistik (2. Halbband): Ein internationales Handbuch zeitgenössischer Forschung. Berlin - New York: De Gruyter Mouton.
  29. Vollmer, H. J., & Thürmann, E. (2010). Zur Sprachlichkeit des Fachlernens: Modellierung eines Referenzrahmens für Deutsch als Zweitsprache. In B. Ahrenholz (Hrsg.), Fachunterricht und Deutsch als Zweitsprache (2. Auflage, S. 107-132). Tübingen: Narr.
  30. Von Stechow, A., & Sternefeld, W. (1988). Bausteine syntaktischen Wissens. Ein Lehrbuch der generativen Grammatik. Opladen: Westdeutscher Verlag.
  31. Zifonun, G., Hoffmann, L., & Strecker, B. (1997). Grammatik der deutschen Sprache (Band 1). In H.-W. Eroms, G. Stickel, & G. Zifonun (Hrsg.), Schriften des Instituts für deutsche Sprache (Band 7.1). Berlin - New York: Walter de Gruyter.