KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 3

Mahkûm İkilemine Evrimsel Oyun Teorik Bir Bakış

An Evolutionary Game-Theoretic Perspective on the Prisoner’s Dilemma

Aras Yolusever(İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9810-2571
Sayfa
316–336
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tüm sonuçlar ilk ilkelerden türetilmekte ve sayısal örneklerle desteklenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mahkûm İkilemi, mikro ekonomide bireysel rasyonellik ile toplumsal refah arasındaki gerilimi modelleyen kanonik bir yapıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, mahkûm ikilemini popülasyondaki strateji frekanslarının farklı kazanımlara bağlı olarak evrildiği evrimsel oyun teorisi perspektifinden yeniden ele almaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Tüm sonuçlar ilk ilkelerden türetilmekte ve sayısal örneklerle desteklenmektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Evrimsel Oyun Teorisi · Evrimsel Durağan Strateji · Mahkûmlar İkilemi

Özet

Mahkûm İkilemi, mikro ekonomide bireysel rasyonellik ile toplumsal refah arasındaki gerilimi modelleyen kanonik bir yapıdır. Standart oyun-teorik analiz, karşılıklı işbirliği tarafından Pareto baskılanmasına rağmen karşılıklı ihanetin tek Nash dengesi olduğunu öngörmektedir. Bu çalışma, mahkûm ikilemini popülasyondaki strateji frekanslarının farklı kazanımlara bağlı olarak evrildiği evrimsel oyun teorisi perspektifinden yeniden ele almaktadır. Tek seferlik oyun için replikatör denklemi türetilmekte ve "tümü-ihanet" durumunun yegâne asimptotik kararlı denge ve yegâne evrimsel kararlı strateji olduğu analitik olarak gösterilmektedir. Analiz, devam etme olasılığı ile sonsuz tekrarlı oyunu genişletilerek, tepkisel strateji kısasa kısas ile her zaman ihanet stratejilerini karşılaştırmaktadır. Kısasa kısasın kısıtlanmış iki stratejili uzayda (yani her zaman ihanet stratejisinin istilasına karşı) evrimsel durağan strateji hâline gelmesi için kritik devam etme olasılığı türetilmekte, bu rejimde ortaya çıkan iki kararlı dengeli (bistable) replikatör dinamikleri incelenmekte ve iki çekim havzasını ayıran kararsız iç denge için kapalı-form bir ifade elde edilmektedir. Çatallaşma yapısı, Axelrod'un "geleceğin gölgesi" kavramının kesin bir biçimselleştirmesi olarak ekonomik açıdan yorumlanmaktadır. Tüm sonuçlar ilk ilkelerden türetilmekte ve sayısal örneklerle desteklenmektedir.

Abstract

The Prisoner’s Dilemma is the canonical model in microeconomics for the tension between individual rationality and collective welfare. Standard game-theoretic analysis predicts that mutual defection is the unique Nash equilibrium, despite being Pareto-dominated by mutual cooperation. This study revisits the Prisoner’s Dilemma through the lens of evolutionary game theory, in which strategy frequencies in a population evolve according to differential payoffs. We derive the replicator equation for the one-shot game and show analytically that the all-defectors state is the unique asymptotically stable equilibrium and the unique evolutionarily stable strategy. We then extend the analysis to the infinitely repeated game with continuation probability , contrasting the reactive strategy Tit-for-Tat (TFT) with Always Defect (ALLD). We derive the critical continuation probability above which TFT becomes an ESS within the restricted two-strategy space (that is, resists invasion by ALLD), the bistable replicator dynamics that emerge in that regime, and a closed-form expression for the unstable interior equilibrium that separates the two basins of attraction. The bifurcation structure is interpreted economically as a precise formalisation of Axelrod’s “shadow of the future.” All results are derived from first principles and illustrated with numerical examples .

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yolusever, A. (2026). Mahkûm İkilemine Evrimsel Oyun Teorik Bir Bakış. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 3, 316–336. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.1949249

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Published Works
  2. Axelrod, R. (1984). The evolution of cooperation. Basic Books.
  3. Axelrod, R., & Hamilton, W. D. (1981). The evolution of cooperation. Science, 211(4489), 1390-1396. https://doi.org/10.1126/science.7466396
  4. Bergstrom, T. C. (2003). The algebra of assortative encounters and the evolution of cooperation. International Game Theory Review, 5(3), 211-228. https://doi.org/10.1142/S0219198903001021
  5. Eshel, I., & Cavalli-Sforza, L. L. (1982). Assortment of encounters and evolution of cooperativeness. Proceedings of the National Academy of Sciences, 79(4), 1331-1335. https://doi.org/10.1073/pnas.79.4.1331
  6. Fudenberg, D., & Maskin, E. (1986). The folk theorem in repeated games with discounting or with incomplete information. Econometrica, 54(3), 533-554. https://doi.org/10.2307/1911307
  7. Hofbauer, J., & Sigmund, K. (1998). Evolutionary games and population dynamics. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139173179
  8. Maynard Smith, J. (1982). Evolution and the theory of games. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511806292
  9. Maynard Smith, J., & Price, G. R. (1973). The logic of animal conflict. Nature, 246, 15-18. https://doi.org/10.1038/246015a0
  10. Nash, J. F. (1950). Equilibrium points in n-person games. Proceedings of the National Academy of Sciences, 36(1), 48-49. https://doi.org/10.1073/pnas.36.1.48
  11. Nash, J. F. (1951). Non-cooperative games. Annals of Mathematics, 54(2), 286-295. https://doi.org/10.2307/1969529
  12. Nowak, M. A. (2006). Evolutionary dynamics: Exploring the equations of life. Belknap Press of Harvard University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctvjghw98
  13. Nowak, M. A., & May, R. M. (1992). Evolutionary games and spatial chaos. Nature, 359, 826-829. https://doi.org/10.1038/359826a0
  14. Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511807763
  15. Rapoport, A., & Chammah, A. M. (1965). Prisoner’s dilemma: A study in conflict and cooperation. University of Michigan Press. https://doi.org/10.3998/mpub.20269
  16. Sandholm, W. H. (2010). Population games and evolutionary dynamics. MIT Press.
  17. Schlag, K. H. (1998). Why imitate, and if so, how? A boundedly rational approach to multi-armed bandits. Journal of Economic Theory, 78(1), 130-156. https://doi.org/10.1006/jeth.1997.2347
  18. Taylor, P. D., & Jonker, L. B. (1978). Evolutionary stable strategies and game dynamics. Mathematical Biosciences, 40(1-2), 145-156. https://doi.org/10.1016/0025-5564(78)90077-9
  19. Tucker, A. W. (1950). A two-person dilemma. Unpublished manuscript, Stanford University.
  20. von Neumann, J., & Morgenstern, O. (1944). Theory of games and economic behavior. Princeton University Press.
  21. Weibull, J. W. (1995). Evolutionary game theory. MIT Press.