KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi / 2026 / Issue: 35

Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti

Melek Tuğba Kocaman(ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ, POLATLI SOSYAL BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-2030-6950
Abdulkadir Gölcü(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ)0000-0001-7320-6745
Sayfa
196–216
Yayın Tarihi
2021-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ziyareti haberleştiren gazetelerin birçok sayfası propagandist görseller ve fotoğrafla süslenmiş, basın Missouri’nin ziyaretini bir şenlik, bir bayram havasında kamuoyuna aktarmayı tercih etmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dünyanın iki ana bloğa bölündüğü Soğuk Savaş döneminde, yönünü muasır medeniyetler seviyesine yükselme düsturunun da etkisiyle Batıya dönen Türk siyasetçileri ve diplomatları tercihlerini Amerika Birleşik Devletleri ile yakınlaşmaktan yana kullanmışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İncelenen gazetelerin tarihleri Missouri’nin Türkiye’de karşılandığı 5 Nisan 1946 ile Türkiye’den gidişinin ertesi günü olan 10 Nisan tarihleri arasıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Ziyareti haberleştiren gazetelerin birçok sayfası propagandist görseller ve fotoğrafla süslenmiş, basın Missouri’nin ziyaretini bir şenlik, bir bayram havasında kamuoyuna aktarmayı tercih etmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Missouri Zırhlısı · Türk Basını · Meşrulaştırma

Özet

Dünyanın iki ana bloğa bölündüğü Soğuk Savaş döneminde, yönünü muasır medeniyetler seviyesine yükselme düsturunun da etkisiyle Batıya dönen Türk siyasetçileri ve diplomatları tercihlerini Amerika Birleşik Devletleri ile yakınlaşmaktan yana kullanmışlardır. Bu yakınlaşmanın görünür yanını ise kuşkusuz Amerikan ordusunun güzide savaş gemisi Missouri Zırhlısı’nın Türkiye ziyareti oluşturmaktadır. Bu ziyaret Türkiye’nin dış politikasındaki paradigma değişiminin başat noktası olan Truman ve Marshall yardımları ve Askeri Kolaylıklar Anlaşmaları gibi süreçlerin de fitilini ateşlemiştir. Böylesine önemli bir ziyarete kayıtsız kalması mümkün olmayan yazılı basın ise, bu ziyareti haberleştirirken Türk kamuoyunu pozitif bir algı ekseninde şekillendirmek için elinden gelen çabayı göstermekten çekinmemiştir. Missouri Zırhlısı’nın Türkiye’ye gelişinin Türk basınındaki izdüşümünü araştıran bu çalışmada dönemin basınından Akşam, Cumhuriyet, İkdam, Tanin, Ulus ve Vakit gazeteleri örneklem olarak seçilmiştir. İncelenen gazetelerin tarihleri Missouri’nin Türkiye’de karşılandığı 5 Nisan 1946 ile Türkiye’den gidişinin ertesi günü olan 10 Nisan tarihleri arasıdır. Gazetelerin incelenmesinde nitel araştırma yaklaşımlarından birisi olan betimsel analiz kullanılmıştır. Basının bu ziyaret özelinde hükümetin Amerika ile yakınlaşmasında bir meşrulaştırma aracı olarak çalıştığı ve yayınlarını Amerika-Türkiye dostluğu vurgusuyla yaptığı görülmektedir. Ziyareti haberleştiren gazetelerin birçok sayfası propagandist görseller ve fotoğrafla süslenmiş, basın Missouri’nin ziyaretini bir şenlik, bir bayram havasında kamuoyuna aktarmayı tercih etmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kocaman, M. T., Gölcü, A. (2021). Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, Issue: 35, 196–216. https://doi.org/10.31123/akil.888622

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (39)

  1. Akalın, C. (2003). Missouri'nin Ziyaretinin Tarihsel Anlamı. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, (3).
  2. Akandere, O. (1998). Milli Şef Dönemi: Çok-Partili Hayata Geçişte Rol Oynayan İç ve Dış Tesirler 1938-1945. İstanbul: İz Yayıncılık
  3. Akarçay, P. ve Ak, G (2018). 1940’ların Türkiye’sinde Amerikan Emperyalizmi Ve ‘Hami Arayışı’ Âdeti İlişkisi. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi Journal Of Modern Turkish History Studies XVIII/36 (2018-Bahar/Spring), ss.265-293
  4. Akbulut, Y. (2012). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, A. Şimşek (Ed). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını
  5. Aktar, A. (2001). Varlık Vergisi ve ‘Türkleştirme’ Politikaları. İstanbul: İletişim Yayınları
  6. Aksu, Z. (2019). İnsani Müdahalelerde Medyanın Rolü: Libya ve Bahreyn Karşılaştırması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16
  7. Alan, A.E. “Propaganda Aracı Olarak Ganbot Diplomasisi” G. Ülger (Ed.), Propaganda Algı, İdeoloji ve Toplum İnşasına Dair İncelemeler (83-98), Beta Yayınları, İstanbul 2015.
  8. Arcayürek, C. (1987). Şeytan Üçgeninde Türkiye. İstanbul: BilgiYayınları
  9. Bakar, B. (2016). İstanbul’da Ekmek Karnesi Uygulamasi, Karne ve Ekmek Suistimalleri (1942-1946). Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 12 (24), 1-60. Berkes, Niyazi. (1997). Unutulan Yıllar. İstanbul: İletişim Yayınları.
  10. Boratav, K. (2006). Türkiye’de Devletçilik. Ankara: İmge Kitabevi
  11. Bulut, S (2008). Sovyet Tehdidine Karşı Güvenlik Arayışları: I. ve II. Menderes Hükümetlerinin (1950-1954) NATO Üyeliği ve Balkan Politikası, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi 41, Mayıs 2008, s. 35-61
  12. Bülbül, İ. (2012). İkinci Dünya Savaşının Türkiye'de Sosyal Hayata Olumsuz Yansimalari. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 0 (9), 1-51. Çalışkan, S. (2020). 12 Eylül Darbesi'nde Televizyon Yayınlarında Propaganda Faaliyetleri Üzerine İnceleme. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 10 (1), 85-116. Çaplı, B. (2016). Haberde Tarafsızlık Algısı. Y. İnceoğlu ve S. Çoban (Der.) Haber Okumaları. (s.65-79) içinde İstanbul: İletişim Yayınları
  13. Duman, M. (2019). Türkiye’nin ABD’de Gerçekleştirdiği Kamu Diplomasisi Üzerine Erken Bir Değerlendirme: Memleketimizi Tanıtmak Meselesi (1948). Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (AKİL) Aralık (32), s. 379-397
  14. Erdoğan, İ. (2014). Medya Teori ve Araştırmaları. Ankara: Erk Yayınları
  15. Ertem, B. (2013). İkinci Dünya Savaşı Sırasında Türkiye-Sovyetler Birliği İlişkileri ve Türkiye’nin Amerika Birleşik Devletleri İle Yakınlaşmasına Etkileri, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 8/7 Summer 2013, p. 157-183, Ankara-Turkey
  16. Gevgilili, A. (1987). Yükseliş ve Düşüş. İstanbul: Bağlam Yayınları
  17. Gültekin, M. (2017). Türkiye-ABD İlişkilerinin Psikolojisi. İstanbul: Pınar Yayınları
  18. Güngör, N. (2011). İletişim / Kuramlar ve Yaklaşımlar. Ankara: Siyasal Kitabevi.
  19. Gürbüz, M. (2010). Türk-Amerikan İlişkilerinde İttifak Sürecinin Başlaması. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 10(19), 139-170. Herman, E.S. ve Chomsky, N, (2012). Kitle Medyasının Ekonomi Politiği Rızanın İmalatı, E. Abadoğlu (Çev.). İstanbul: Bgst Yayınları.
  20. İşler, E. ve Analı, S. (2015). Kore Savaşı’na Katılma Sürecinde Basın Yoluyla Halkın Onayını Arttırmak. Erciyes İletişim Dergisi, 4 (2), DOI: 10.17680/akademia.89437
  21. Karpat, K. H. (2010). Türk Demokrasi Tarih, İstanbul: Timaş Yayınları
  22. Kavoğlu, S. (2020). Meşrulaştırma Aracı Olarak Medya: Rusya'nın Kırım’ı İlhakı Üzerine Bir İnceleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2020 (50), 97-116. Kıncal, R. ve vd., (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Nobel yayınları.
  23. Koçak, C. (2007). Türkiye’de Milli Şef Dönemi (1938-1945) Cilt 2. İstanbul: İletişim Yayınları
  24. Koçak, C. (2019). Geçmişiniz İtinayla Temizlenir. İstanbul: İletişim Yayınları
  25. Metinsoy, M. (2020). İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye Gündelik Yaşamda Devlet ve Toplum. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
  26. Sever, A. (1997). Soğuk Savaş Kuşatmasında Türkiye, Batı ve Ortadoğu, 1945-1958. İstanbul: Boyut Kitapları
  27. Oran, B. (2009). Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar Cilt 1:1919-1980. İstanbul: İletişim Yayınları
  28. Özkan, S. (2017). Gerbner’in Kültürel Göstergeler Kuramı Bağlamında Televizyon Haber İçeriklerine İlişkin Bir Araştırma, Abant Kültürel Çalışmalar Dergisi (AKAR). 2 (4). 129-141
  29. Yetkin, Ç. (1983). Türkiye’de Tek Parti Yönetimi. Altın Kitaplar Yayınevi.
  30. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  31. Arcayürek, C. (1987). Şeytan Üçgeninde Türkiye. İstanbul: BilgiYayınları
  32. Bakar, B. (2016). İstanbul’da Ekmek Karnesi Uygulamasi, Karne ve Ekmek Suistimalleri (1942-1946). Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 12 (24), 1-60.
  33. Bülbül, İ. (2012). İkinci Dünya Savaşının Türkiye'de Sosyal Hayata Olumsuz Yansimalari. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 0 (9), 1-51.
  34. Çalışkan, S. (2020). 12 Eylül Darbesi'nde Televizyon Yayınlarında Propaganda Faaliyetleri Üzerine İnceleme. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 10 (1), 85-116.
  35. Çaplı, B. (2016). Haberde Tarafsızlık Algısı. Y. İnceoğlu ve S. Çoban (Der.) Haber Okumaları. (s.65-79) içinde İstanbul: İletişim Yayınları
  36. Erdoğan, İ. (2014). Medya Teori ve Araştırmaları. Ankara: Erk Yayınları
  37. Gürbüz, M. (2010). Türk-Amerikan İlişkilerinde İttifak Sürecinin Başlaması. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 10(19), 139-170.
  38. İşler, E. ve Analı, S. (2015). Kore Savaşı’na Katılma Sürecinde Basın Yoluyla Halkın Onayını Arttırmak. Erciyes İletişim Dergisi, 4 (2), DOI: 10.17680/akademia.89437
  39. Kavoğlu, S. (2020). Meşrulaştırma Aracı Olarak Medya: Rusya'nın Kırım’ı İlhakı Üzerine Bir İnceleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2020 (50), 97-116.