Dergiler / Ağrı İslami İlimler Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 14

İMAM MUHAMMED’İN İKTİSADİ GÖRÜŞLERİ VE DEĞER TEORİSİ İLE MÜNASEBETİ

Seyyit Ali Albayrak(Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi)0000-0001-7387-1067
Sayfa
31–38
Yayın Tarihi
2024-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buna göre İmam Muhammed’in altın ve gümüş para dışındaki para türlerini sübjektif değer teorisi bağlamında değerlendirdiğini söylemek mümkün görünüyor.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma Hanefi ekolünün önemli isimlerinden biri ve aynı zamanda Ebu Hanife’nin de öğrencisi olan İmam Muhammed eş-Şeybâni’nin iktisadi görüşlerini modern iktisattaki değer teorisi bağlamında ele almayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İmam Muhammed, kendi çağdaşlarının aksine altın ve gümüş para dışındaki para türlerinin toplumun kabulüyle ve yaygın kullanımı diyebileceğimiz ıstılahıyla altın ve gümüş para gibi ele alınacağını değerlendirmiş, konuyla ilgili hükümlerini de bu zeminde şekillendirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Buna göre İmam Muhammed’in altın ve gümüş para dışındaki para türlerini sübjektif değer teorisi bağlamında değerlendirdiğini söylemek mümkün görünüyor.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam Hukuku · İktisat · İslam İktisadı

Özet

Bu çalışma Hanefi ekolünün önemli isimlerinden biri ve aynı zamanda Ebu Hanife’nin de öğrencisi olan İmam Muhammed eş-Şeybâni’nin iktisadi görüşlerini modern iktisattaki değer teorisi bağlamında ele almayı amaçlamaktadır. İmam Muhammed, kendi çağdaşlarının aksine altın ve gümüş para dışındaki para türlerinin toplumun kabulüyle ve yaygın kullanımı diyebileceğimiz ıstılahıyla altın ve gümüş para gibi ele alınacağını değerlendirmiş, konuyla ilgili hükümlerini de bu zeminde şekillendirmiştir. İmam Muhammed dışındaki fakihler, altın ve gümüşün hılkaten para (yaratılışları itibariyle değerlerini bizzat kendisinden alan) altın ve gümüş dışındaki para türlerinin ise ıstılahen para olduğu kanaatindedirler. Bu bağlamda İmam Muhammed toplum kabulüyle para işlevini yerine getiren ıstılahen para türlerini (örneğin felsler) hılkaten para olan altın ve gümüş paralarla aynı hükme tabi tutmuştur. Bu anlamda paranın değeri hakkında iki teori karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan biri emek-değer teorisi, diğeri ise sübjektif değer teorisidir. Değer teorisine göre bir mal ve veya hizmetin değeri, o mal veya hizmet için harcanan emeğe eşittir. Buna göre, değerin belirlenmesindeki temel faktör emektir. Sübjektif değer teorisine göre ise, mal veya hizmetlerin objektif ve ölçülebilir bir değeri yoktur. Bir malın veya hizmetin değeri toplum kabulü gibi çeşitli sebeplerle değişebilir. Buna göre İmam Muhammed’in altın ve gümüş para dışındaki para türlerini sübjektif değer teorisi bağlamında değerlendirdiğini söylemek mümkün görünüyor.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Albayrak, S. A. (2024). İMAM MUHAMMED’İN İKTİSADİ GÖRÜŞLERİ VE DEĞER TEORİSİ İLE MÜNASEBETİ. Ağrı İslami İlimler Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 14, 31–38. https://ajindex.com/articles/1441627

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Bilal, Aybakan. “Nakit”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32/324-326. İstanbul: TDV 2006.
  2. Çarkacıoğlu, Abdurrahman. Kripto Para Bıtcoın. Ankara: Sermaye Piyasası Araştırma Kurulu Araştırma Dairesi, 2016.
  3. Çetin, Ünsal. “Sübjektivist Paradigma”. Liberal Düşünce Dergisi (2014), 115-122.
  4. Dâmad, Abdurrahman b. Muhammed Şeyhîzâde. Mecmau’l-Enhur fî Şerhi Mülteka’lEbhur. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1319.
  5. Gözübenli, Beşir. İslam’da Para ve Fonksiyonları. Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 1986.
  6. Hammâd, Nezih. İktisadi Fıkıh Terimleri. çev. Recep Ulusoy. İstanbul: İz Yayıncılık, 1996.
  7. Islatince, Hasan. “Değer Teorisinin Tarihsel Analizi”. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (2001), 159-170.
  8. İbn Âbidîn, Muhammed Emîn b. Ömer b. Abdilazîz el-Hüseynî ed-Dımaşki. Reddü’lMuhtâr ʿale’d-Dürri’l-Muhtâr. Dersaadet: Matbaa-i Osmaniye, 1324.
  9. İbnü’l-Hümâm, Kemâlüddîn Muhammed b. Abdilvâhid b. Abdilhamîd es-Sivâsî elİskenderî. Şerhu Fethü’l-Kadîr. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
  10. Kâsânî, Alâüddîn Ebû Bekr b. Mes‘ûd b. Ahmed. Bedâʾiʿu’ṣ-Sanâʾiʿ fî Tertîbi’ş-Şerâʾiʿ. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.
  11. Mevsılî, Ebü’l-Fazl Mecdüddîn Abdullah b. Mahmûd b. Mevdûd. el-İhtiyâr. İstanbul: Çağrı Yayınları, 2012.
  12. Mütevellî, Ebûbekir es-Sıddık - Şehhâte, Şevki İsmâil. İktisâdiyyatü’n-Nukûd fi İtâri’lFikri’l-İslâmî. Kahire: Mektebetü Vehbe, 1983.
  13. Serahsî, Ebû Bekr Şemsü’l-eimme Muhammed b. Ebî Sehl Ahmed. el-Mebsût. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, 1989.
  14. Timurtaşî, Muhammed b. Abdullah el-Gazzî. Risâletü Bezli’l-Mechûd fî Tahrirî Es’ileti Tağayyüri’n-Nukûd. thk. Hüsamüddîn Affâne. Filistin: Cami’âtü Kudüs, 2001.
  15. Üstünel, Besim. Makro Ekonomi. Ankara: Kurtuluş Matbaası, 1975.
  16. Zuhaylî, Vehbe. el-Muamelatü’l-Maliyyetü’l-Muasıratü. Dımaşk: Dâru’l-Fikr, 2002.