KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / ADYUTAYAM Dergisi / 2025 / Cilt: 13 Sayı: 2

Küresel Isınmanın Bahçe Bitkileri Yetiştiriciliği ve Geleceği Üzerine Etkileri

Effects of Global Warming on Horticultural Crop Production and Its Future Prospects

Ali İkinci(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)0000-0001-8149-7095
Sayfa
74–92
Yayın Tarihi
2025-12-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede, mevcut bilimsel literatür bulguları ışığında, bahçe bitkilerinin bu yeni koşullara nasıl adapte olabileceği ve sürdürülebilir tarım uygulamalarıyla bu olumsuz etkilerin nasıl hafifletilebileceği tartışılarak, geleceğe yönelik bir yol haritası çizilmektedir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Küresel iklim değişikliği, tarım sektörü üzerinde derin ve çok yönlü etkiler yaratmakta; bu değişimlerden en çok etkilenen alanların başında ise bahçe bitkileri yetiştiriciliği gelmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dünya genelinde sıcaklıkların artmasına, iklim desenlerinin değişmesine ve ekstrem hava olaylarının sıklığının artmasına neden olan küresel ısınma, bitkilerin büyüme, verimlilik, hastalıklara karşı direnç ve su ihtiyacı gibi hayati özelliklerini önemli ölçüde etkilemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede, mevcut bilimsel literatür bulguları ışığında, bahçe bitkilerinin bu yeni koşullara nasıl adapte olabileceği ve sürdürülebilir tarım uygulamalarıyla bu olumsuz etkilerin nasıl hafifletilebileceği tartışılarak, geleceğe yönelik bir yol haritası çizilmektedir
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:iklim değişikliği · adaptasyon stratejileri · su yönetimi

Özet

Küresel iklim değişikliği, tarım sektörü üzerinde derin ve çok yönlü etkiler yaratmakta; bu değişimlerden en çok etkilenen alanların başında ise bahçe bitkileri yetiştiriciliği gelmektedir. Dünya genelinde sıcaklıkların artmasına, iklim desenlerinin değişmesine ve ekstrem hava olaylarının sıklığının artmasına neden olan küresel ısınma, bitkilerin büyüme, verimlilik, hastalıklara karşı direnç ve su ihtiyacı gibi hayati özelliklerini önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma, iklim değişikliğinin bahçe bitkilerinin büyüme, gelişme ve verimlilik süreçleri üzerindeki karmaşık etkilerini, fenolojik kaymalardan su kaynaklarının azalmasına ve bitki hastalıklarının yayılmasına kadar geniş bir yelpazede ele almaktadır. Aynı zamanda, genetik ıslah, modern sulama teknikleri, entegre zararlı yönetimi ve kontrollü tarım uygulamaları gibi yenilikçi çözüm önerileri sunulmaktadır. Makalede, mevcut bilimsel literatür bulguları ışığında, bahçe bitkilerinin bu yeni koşullara nasıl adapte olabileceği ve sürdürülebilir tarım uygulamalarıyla bu olumsuz etkilerin nasıl hafifletilebileceği tartışılarak, geleceğe yönelik bir yol haritası çizilmektedir

Abstract

Global climate change is exerting profound and multifaceted impacts on the agricultural sector, with horticultural crop production among the most severely affected areas. Global warming, which causes rising temperatures worldwide, altered climate patterns, and an increased frequency of extreme weather events, significantly affects vital plant characteristics such as growth, productivity, disease resistance, and water requirements. This study examines the complex effects of climate change on the growth, development, and yield processes of horticultural crops, spanning a wide spectrum from phenological shifts and diminished water resources to the proliferation of plant diseases. Moreover, it presents innovative mitigation strategies, including genetic improvement, advanced irrigation techniques, integrated pest management, and controlled-environment agriculture. In light of current scientific literature, the paper discusses how horticultural species can adapt to these emerging conditions and how sustainable agricultural practices can alleviate adverse effects, thereby outlining a roadmap for future resilience.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İkinci, A. (2025). Küresel Isınmanın Bahçe Bitkileri Yetiştiriciliği ve Geleceği Üzerine Etkileri. ADYUTAYAM Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 2, 74–92. https://ajindex.com/articles/1441025

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (77)

  1. KAYNAKLAR Aarif, K. O., Mohammed, A., Alam, A., Afroj, H., Hotak, & Yousuf. (2025). Smart Sensor Technologies Shaping the Future of Precision Agriculture: Recent Advances and Future Outlooks. Journal of Sensors, 2025, 2460098, 26 pages. https://doi.org/10.1155/js/2460098
  2. Akalın, M. (2015). İklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkileri: Bu etkileri gidermeye yönelik uyum ve azaltım stratejileri. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 351-378. https://doi.org/10.17218/husbed.87012
  3. Allen, L. H., Pereira, L. S., Raes, D., Smith, M., & Stokes, A. (1998). Crop evapotranspiration: Guidelines for computing crop water requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper, 56.
  4. Alotaibi, M. (2023). Climate change, its impact on crop production, challenges, and possible solutions. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 51(1), 13020. https://doi.org/10.15835/nbha51113020
  5. Alshallash, K.S., Sharaf, M., Hmdy, A. E., Khalifa, S. M., Abdel-Aziz, H. F., Sharaf, A., Ibrahim, M. T. S., Alharbi, K., & Elkelish, A. (2022). Hydrogel improved growth and productive performance of mango trees under semi-arid condition. Gels, 8(10), 602. https://doi.org/10.3390/gels8100602
  6. Anonim, (2025). Tarımda toprak nem sensörü. Penta Otomasyon. https://www.pentaotomasyon.com.tr/Uploads/Document/d9a80c63-1dda-4064-bae7-ca6aeb8b3a00.pdf (Erişim Tarihi: 12.01.2025).
  7. Atkinson, C. J., Brennan, R. M., & Jones, H. G. (2016). Declining chilling and its impact on temperate perennial crops. Environmental and Experimental Botany, 91, 48–62. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2013.02.004
  8. Aznar-Sánchez, J. A., Velasco-Muñoz, J. F., López-Felices, B., & Román-Sánchez, I. M. (2020). An Analysis of Global Research Trends on Greenhouse Technology: Towards a Sustainable Agriculture. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(2), 664. https://doi.org/10.3390/ijerph17020664
  9. Bal, S. K., Saha, S., Fand, B. B., Singh, N. P., Rane, J., & Minhas, P. S. (2014). Hailstorms: Causes, damage and post-hail management in agriculture. Technical bulletin, 5, 44.
  10. Beddington, J. R., Asaduzzaman, M., Fernandez, A., Clark, M. E., Guillou, M., Jahn, M. M., & Wakhungu, J. W. (2011). Achieving food security in the face of climate change: Summary for policy makers from the Commission on Sustainable Agriculture and Climate Change. CGIAR Research Program on Climate Change, Agriculture and Food Security (CCAFS), Copenhagen, Denmark.
  11. Berk, S.K., Kocoglu, S.T., Bak, T., Tas, A., & Gundogdu, M. (2018). Effect of temperature and water stress on the flower and fruit in fruit trees. International Journal of Scientific and Technological Research, 4(10), 357-363.
  12. Berry, J., & Björkman, O. (1980). Photosynthetic response and adaptation to temperature in higher plants. Annual Review of Plant Physiology, 31(1), 491–543. https://doi.org/10.1146/annurev.pp.31.060180.002423
  13. Bhargava, S., & Mitra, S. (2021). Elevated atmospheric CO2 and the future of crop plants. Plant Breed., 140, 1–11. https://doi.org/10.1111/pbr.12871
  14. Bozkuş, Ş., & Bozkuş, M. (2024). Asma Islahında Son Gelişmeler ve Güncel Metotlar. Bahçe, 53(2), 127-135. https://doi.org/10.53471/bahce.1436889
  15. Brunet, J., Inouye, D. W., Wilson Rankin, E. E., & Giannini, T. C. (2025). Global change aggravates drought, with consequences for plant reproduction. Annals of Botany, 135(1-2), 89-104. https://doi.org/10.1093/aob/mcae186
  16. Challinor, A. J., Watson, J., Lobell, D. B., Howden, S. M., Smith, D. R., & Chhetri, N. (2014). A meta-analysis of crop yield under climate change and adaptation. Nature Climate Change, 4(4), 287–291. https://doi.org/10.1038/nclimate2153
  17. Chaves, M. M., Maroco, J. P., & Pereira, J. S. (2003). Understanding plant responses to drought – from genes to the whole plant. Functional Plant Biology, 30(3), 239–264. https://doi.org/10.1071/FP02076
  18. Çakmakçı, M. F. & Çakmakçı, R. (2023). Uzaktan algılama, yapay zekâ ve geleceğin akıllı tarım teknolojisi trendleri. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (52), 234-246. https://doi.org/10.5281/zenodo.10439935
  19. Durmuşkahya, C. (2021). Küresel iklim değişikliğinin bitki örtüsüne etkileri. Celal Bayar Üniversitesi Çevre Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi. https://e-dergi.tubitak.gov.tr/edergi/yazi.pdf;jsessionid=N8HMSkLa9s0pk6ZPhxUkT8iB?dergiKodu=4&cilt=42&sayi=630&sayfa=42&yaziid=27621 (Erişim tarihi: 05.05.2025)
  20. Elad, Y., & Pertot, I. (2014). Climate change impacts on plant pathogens and plant diseases. Journal of Crop Improvement, 28(1), 99–139. https://doi.org/10.1080/15427528.2014.865412
  21. FAO (2019). The state of the world’s biodiversity for food and agriculture. In J. Bélanger & D. Pilling (Eds.). FAO Commission on Genetic Resources for Food and Agriculture Assessments, Rome, 572 pp. http://www.fao.org/3/CA3129EN/CA3129EN.pdf (Erişim tarihi: 14.01.2025)
  22. Farmonaut, (2024). İklim değişikliğiyle mücadelede sürdürülebilir tarım: Türkiye’de su yönetimi ve modern sulama teknikleri. https://farmonaut.com/asia/iklim-degisikligiyle-mucadelede-surdurulebilir-tarim-turkiyede-su-yonetimi-ve-modern-sulama-teknikleri/ (Erişim tarihi: 13.01.2025)
  23. Fischer, G., Shah, M., Tubiello, F. N., & van Velhuizen, H. (2007). Socio-economic and climate change impacts on agriculture: An integrated assessment, 1990–2080. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 360(1463), 2067–2083. https://doi.org/10.1098/rstb.2005.1744
  24. Forrest, J. R. (2015). Plant–pollinator interactions and phenological change: What can we learn about climate impacts from experiments and observations? Oikos, 124(1), 4–13. https://doi.org/10.1111/oik.01386
  25. Frankham, R., Ballou, J. D., & Briscoe, D. A. (2002). Introduction to conservation genetics. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511808999
  26. Fu, Y. S., Prevéy, J. S., Vitasse, Y., & Vennetier, M. (2022). Plant phenology shifts and their ecological and climatic consequences. Frontiers in Plant Science, 13, 1071266. https://doi.org/10.3389/fpls.2022.1071266
  27. Garnett, T., Appleby, M. C., Balmford, A., Bateman, I. J., Benton, T. G., Bloomer, P.,. & Godfray, H. C. J. (2013). Sustainable intensification in agriculture: Premises and policies. Science, 341(6141), 33-34. https://doi.org/10.1126/science.1234485
  28. Gilbert, G. S. (2002). Evolutionary ecology of plant diseases in natural ecosystems. Annual Review of Phytopathology, 40, 13-43. https://doi.org/10.1146/annurev.phyto.40.021202.110417
  29. Gilbert, G. S., & Parker, I. M. (2016). The evolutionary ecology of plant disease: A phylogenetic perspective. Annual Review of Phytopathology, 54, 549–578. https://doi.org/10.1146/annurev-phyto-102313-045959
  30. Hatfield, J. L., & Prueger, J. H. (2015). Temperature extremes: Effect on plant growth and development. Weather and Climate Extremes, 10, 4–10. https://doi.org/10.1016/j.wace.2015.08.001
  31. Hsiao, T. C. (1973). Plant response to water stress. Annual Review of Plant Physiology, 24(1), 519–570. https://doi.org/10.1146/annurev.pp.24.060173.002511
  32. IPCC. (2021). Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. V. Masson-Delmotte, P. Zhai, A. Pirani, S. L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M. I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J. B. R. Matthews, T. K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, & B. Zhou (Eds.). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009157896
  33. Janni, M., Maestri, E., Gullì, M., Marmiroli, M., & Marmiroli, N. (2024). Plant responses to climate change, how global warming may impact on food security: A critical review. Frontiers in Plant Science, 14. https://doi.org/10.3389/fpls.2023.1297569
  34. Karaman, S., & Gökalp, Z. (2010). Impacts of global warming and climate change over water resources. Reserach Journal of Agricultural Sciences, 3(1), 59-66.
  35. Kardos, M. (2021). Conservation genetics. Current Biology, 31(19), R1185–R1190. https://doi.org/10.1016/j.cub.2021.08.047
  36. Khalil, G.A., Ali, M. A., Harhash, M. M., & ELSegieny, A. M. (2022). Impact of super absorbent polymers (hydrogels) on water use parameters of plum trees under water stress conditions. J. Adv. Agric. Res., 27, 791–803. https://doi.org/10.21608/jalexu.2022.173510.1097
  37. Koç, M. (2020). Bazı üzüm çeşitlerinin kuraklık stresine karşı fizyolojik biyokimyasal ve moleküler tepkileri. Doktora tezi. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Tokat, 104s.
  38. Kondratieva, O. V., Fedorov, A. D., Fedorenko, V. F., & Slinko, O. V. (2021). Using digital technologies in horticulture. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 723(3), 032033. https://doi.org/10.1088/1755-1315/723/3/032033
  39. Kumar, R., Berwal, M. K., & Saroj, P. L. (2019). Morphological, physiological, biochemical and molecular facet of drought stress in horticultural crops. International Journal of Bio-resource and Stress Management, 10(5), 545–560. https://doi.org/10.23910/ijbsm/2019.10.5.2031
  40. Lal, R. (2004). Soil carbon sequestration impacts on global climate change and food security. Science, 304(5677), 1623–1627. https://doi.org/10.1126/science.1097396
  41. Lesk, C., Coffel, E., Winter, J., Ray, D., Zscheischler, J., Seneviratne, S. I., & Horton, R. (2021). Stronger temperature–moisture couplings exacerbate the impact of climate warming on global crop yields. Nature Food, 2(9), 683–691. https://doi.org/10.1038/s43016-021-00341-6
  42. Lesk, C., Rowhani, P., & Ramankutty, N. (2021). Influence of extreme weather disasters on global crop production. Nature, 529(7584), 84–87. https://doi.org/10.1038/nature16467
  43. Lobell, D. B., & Gourdji, S. M. (2012). The influence of climate change on global crop productivity. Plant Physiology, 160(4), 1686–1697. https://doi.org/10.1104/pp.112.208298
  44. Lobell, D. B., Burke, M. B., Tebaldi, C., Mastrandrea, M. D., Falcon, W. P., & Naylor, R. L. (2008). Prioritizing climate change adaptation needs for food security in 2030. Science, 319(5863), 607–610. https://doi.org/10.1126/science.1152339
  45. Lobell, D. B., Schlenker, W., & Costa-Roberts, J. (2011). Climate Trends and Global Crop Production Since 1980. Science, 333(6042), 616-620. https://doi.org/10.1126/science.1204531
  46. Malik, S., Chaudhary, K., Malik, A., Punia, H., Sewhag, M., Berkesia, N., Nagora, M., Kalia, S., Malik, K., Kumar, D., Kumar, P., Kamboj, E., Ahlawat, V., Kumar, A., & Boora, K. (2023). Superabsorbent polymers as a soil amendment for ıncreasing agriculture production with reducing water losses under water stress condition. Polymers, 15(1), 161. https://doi.org/10.3390/polym15010161
  47. MGM. (2025a). 2024 Yılı İklim Değerlendirmesi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü. İklim ve Zirai Meteoroloji Dairesi Başkanlığı Araştırma Dairesi Başkanlığı, Ankara, 49s. https://mgm.gov.tr/FILES/iklim/yillikiklim/2024-iklim-raporu.pdf (Erişim tarihi: 30.09.2025)
  48. MGM. (2025b). 2024 yılı yağış değerlendirmesi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü. https://www.mgm.gov.tr/FILES/arastirma/yagis-degerlendirme/2024yagisdegerlendirmesi.pdf (Erişim tarihi: 30.09.2025)
  49. Mittler, R. (2006). Abiotic stress, the field environment and response networks. Annals of Botany, 98(4), 493–503. https://doi.org/10.1016/j.tplants.2005.11.002
  50. Mohanty, S. P., Hughes, D. P., & Salathé, M. (2016). Using deep learning for image-based plant disease detection. Frontiers in Plant Science, 7, 1419. https://doi.org/10.3389/fpls.2016.01419
  51. Moinina, A., Lahlali, R., & Boulif, M. (2019). Important pests, diseases and weather conditions affecting apple production in Morocco: Current state and perspectives. Revue Marocaine des Sciences Agronomiques et Vétérinaires, 7(1), 71-87.
  52. Osorio-Marín, J., Fernandez, E., Vieli, L., Ribera, A., & Luedeling, E. (2024). Climate change impacts on temperate fruit and nut production: a systematic review. Frontiers in Plant Science, 15, 1352169. https://doi.org/10.3389/fpls.2024.1352169
  53. Pareek, A., Dhankher, O. P., & Foyer, C. H. (2020). Mitigating the impact of climate change on plant productivity and ecosystem sustainability. Journal of Experimental Botany, 71(2), 451–456. https://doi.org/10.1093/jxb/erz518
  54. Raza, M. M., & Bebber, D. P. (2022). Climate change and plant pathogens. Current Opinion in Microbiology, 70, 102233. https://doi.org/10.1016/j.mib.2022.102233
  55. Riedo, M., Gyalistras, D., Grub, A., Rosset, M., & Fuhrer, J. (1997). Modelling grassland responses to climate change and elevated CO2. Acta Oecologica, 18(3), 305-311. https://doi.org/10.1016/S1146-609X(97)80019-7
  56. Schwartz, M. D., & Reiter, B. E. (2000). Changes in North American spring. International Journal of Climatology, 20(8), 929–932. https://doi.org/10.1002/1097-0088(20000630
  57. Seth, P., & Sebastian, J. (2024). Plants and global warming: Challenges and strategies for a warming world. Plant Cell Reports, 43, 27. https://doi.org/10.1007/s00299-023-03083-w
  58. Singh, B.K., Delgado-Baquerizo, M., Egidi, E. et al. (2023). Climate change impacts on plant pathogens, food security and paths forward. Nat Rev Microbiol., 21(10), 640–656. https://doi.org/10.1038/s41579-023-00900-7
  59. Şin, B., & Okçu, Ö. Ü. (2022). İklim değişikliğinin fitopatoloji açısından incelenmesi. Journal of Agricultural Biotechnology, 3(1), 31-39.
  60. Tang, X., Li, Y., Fang, M., Li, W., Hong, Y., & Li, Y. (2024). Effects of different water storage and fertilizer retention substrates on growth, yield and quality of strawberry. Agronomy, 14(1), 205. https://doi.org/10.3390/agronomy14010205
  61. TÜİK. (2022). Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Bitkisel-Uretim-Istatistikleri-2021-37249 (Erişim tarihi: 29.09.2025)
  62. Türkeş, M. (2012). Türkiye’de gözlenen ve öngörülen iklim değişikliği, kuraklık ve çölleşme. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), 1–32. https://doi.org/10.1501/Csaum_0000000063
  63. Türkoğlu, N., Şensoy, S., & Aydın, O. (2016). Türkiye’de iklim değişikliğinin elma, kiraz ve buğdayın fenolojik dönemlerine etkileri. International Journal of Human Sciences, 13(1), 1036–1057. https://doi.org/10.14687/ijhs.v13i1.3464
  64. TZOB. (2021). Bayraktar, “TZOB 2020-2021 Tarımsal Üretim Dönemi Kuraklık Risk Tahmin Raporu”nu açıkladı. https://www.tzob.org.tr/bayraktar-tzob-2020-2021-tarimsal-uretim-donemi-kuraklik-risk-tahmin-raporunu-acikladi/ (Erişim tarihi:30.09.2025)
  65. Uslu, H. (2021). İklim değişikliğinin tarımsal faaliyetler üzerindeki etkisi: Bahçecilik sektörü üzerine ampirik bir çalışma. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 38, 458-485. https://doi.org/10.14520/adyusbd.923253
  66. Usta, S. (2024). Van koşullarında damla sulama yöntemi ile sulanan elma ağaçları için teorik bitki su tüketimine dayalı sulama programının oluşturulması. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 39(2), 311–332. https://doi.org/10.7161/omuanajas.1431627
  67. Uzunoğlu, F., Bayazit, S., & Mavi, K. (2016). Küresel iklim değişikliğinin süs bitkileri yetiştiriciliğine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2), 66-75.
  68. van der Heijden, M. G. A., Klironomos, J. N., Ursic, M., Moutoglis, P., Streitwolf-Engel, R., Boller, T., Wiemken, A., & Sanders, I. R. (2008). Mycorrhizal fungal diversity determines plant biodiversity, ecosystem variability, and productivity. Nature, 458(7241), 1107–1111. https://doi.org/10.1038/23932
  69. Visser, M. E., & Holleman, L. J. M. (2001). Warmer springs disrupt the synchrony of oak and winter moth phenology. Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, 268(1464), 289–294. https://doi.org/10.1098/rspb.2000.1363
  70. Wang, X., Li, D., Tan, X., Cai, C., Zhang, X., Shen, Z., Yang, A., Fu, X., & Liu, D. (2023). CRISPR/Cas9-mediated targeted mutagenesis of two homoeoalleles in tobacco confers resistance to powdery mildew. Euphytica, 219(6), 67. https://doi.org/10.1007/s10681-023-03196-z
  71. Wheeler, T., & von Braun, J. (2013). Climate change impacts on global food security. Science, 341(6145), 508–513. https://doi.org/10.1126/science.1239402
  72. Yavaş, İ., & Ünay, A. (2018). Küresel iklim değişikliğinin fotosentez üzerine etkileri. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 15(2), 95-99. https://doi.org/10.25308/aduziraat.410790
  73. Zhang, S., Zhang, J., Yue, T., & Jing, X. (2019). Impacts of climate change on urban rainwater harvesting systems. Science of the Total Environment, 665, 262-274. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.02.135
  74. Zhang Y, Li D, Zhang D, Zhao X, Cao X, Dong L, Liu J, Chen K, Zhang H, Gao C,, & et al. (2018). Analysis of the functions of TaGW2 homoeologs in wheat grain weight and protein content traits. Plant J., 94(5), 857–866. https://doi.org/10.1111/tpj.13903
  75. Zhao, C., Liu, B., Piao, S., Wang, X., Lobell, D. B., & et al. (2017). Temperature increase reduces global yields of major crops in four independent estimates. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 114(35), 9326-9331. https://doi.org/10.1073/pnas.1701762114
  76. Ziska, L. H., Bunce, J. A., & Tomecek, M. B. (2011). Climate change, carbon dioxide, and pest biology: Monitor to manage. Journal of Pest Science, 84(1), 395–399. https://doi.org/10.1021/jf506101h
  77. Garnett, T., Appleby, M. C., Balmford, A., Bateman, I. J., Benton, T. G., Bloomer, P.,. & Godfray, H. C. J. (2013). Sustainable intensification in agriculture: Premises and policies. Science, 341(6141), 33-34. https://doi.org/10.1126/science.1234485