KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 3

Yetişkinlerde Beslenme, Fiziksel Aktivite ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişkiler: Kesitsel Bir Analiz

Relationships Between Nutrition, Physical Activity, and Quality Of Life in Adults: A Cross-Sectional Analysis

Beyzanur Çamlıbel(İSTANBUL KENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8508-9080
Ceren İşeri(İSTANBUL KENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7070-0895
Elif Öztürk(İSTANBUL KENT ÜNİVERSİTESİ)0009-0006-0965-9831
Merve Kızıl(İSTANBUL KENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0223-9333
Sude Melis Şahin(İSTANBUL KENT ÜNİVERSİTESİ)0009-0008-5223-8965
Gamze Akbulut(İSTANBUL KENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0197-1573
Sayfa
325–337
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Toplam 1650 kişi (%57,3 kadın, %42,7 erkek) gönüllü olarak çalışmaya katılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç : Bu çalışmanın amacı, yetişkin bireylerde besin tüketimi, fiziksel aktivite düzeyi ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri değerlendirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu çalışmada besin ögesi alımı için 24 saatlik besin tüketim kaydı, fiziksel aktivite seviyesini değerlendirmek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form (IPAQ-SF) ve yaşam kalitesini değerlendirmek için SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Toplam 1650 kişi (%57,3 kadın, %42,7 erkek) gönüllü olarak çalışmaya katılmıştır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Beslenme · Fiziksel aktivite · Yaşam Kalitesi

Özet

Amaç : Bu çalışmanın amacı, yetişkin bireylerde besin tüketimi, fiziksel aktivite düzeyi ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu çalışmada besin ögesi alımı için 24 saatlik besin tüketim kaydı, fiziksel aktivite seviyesini değerlendirmek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form (IPAQ-SF) ve yaşam kalitesini değerlendirmek için SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 26 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Toplam 1650 kişi (%57,3 kadın, %42,7 erkek) gönüllü olarak çalışmaya katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 43,5±19,04 yıl, ortalama beden kütle indeksi (BKİ) ise 25,9±5,09 kg/m² olarak belirlenmiştir. Yaş ile Fiziksel Bileşen (PCS-12) (r=-0,530, p<0,001) ve IPAQ-SF (r=-0,355, p<0,001) skorları arasında negatif ve orta düzeyde; BKİ ile PCS-12 (r=-0,302, p<0,001) arasında negatif korelasyon saptanmıştır. IPAQ-SF skoru ile protein (r=0,130, p<0,001) ve enerji (r=0,049, p<0,001) arasında zayıf pozitif korelasyon belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre yaş, BKİ, Mental Bileşen (MCS-12), IPAQ-SF toplam skoru ve bazı besin tüketim değişkenlerinden oluşan model, PCS-12 skorundaki varyansın %35,4’ünü açıklamaktadır (R²=0,354, p<0,001). Sonuç: Çalışma sonuçları, beslenme ve fiziksel aktivitenin yaşam kalitesinin hem fiziksel hem zihinsel bileşenleri üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, sağlıklı yaşam biçimlerinin teşvik edilmesi açısından önem taşımaktadır. Bununla birlikte, gelecekte yapılacak boylamsal ve müdahale çalışmalarının, beslenme ve fiziksel aktivite düzeylerinin yaşam kalitesi üzerindeki nedensel etkilerini daha ayrıntılı olarak ortaya koyması yararlı olacaktır.

Abstract

Objective: This study aims to assess the relationships between dietary intake, physical activity level, and health-related quality of life (QoL) in adults. Method: This cross-sectional and descriptive study utilized a 24-hour dietary recall to assess nutrient intake, the International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF) to measure physical activity levels, and the SF-12 Health Survey to measure QoL. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics version 26. Results: A total of 1,650 individuals (57.3% women) voluntarily participated in the study. The mean age was 43.5±19.04 years, and the mean body mass index (BMI) was 25.9±5.09 kg/m². Negative and moderate correlations were found between age and the Physical Component Summary (PCS-12) (r=-0.530, p<0.001), and between age and IPAQ-SF scores (r=-0.355, p<0.001). BMI was also negatively correlated with PCS-12 scores (r=-0.302, p<0.001). IPAQ-SF scores were weak but positively correlated with protein (r=0.130, p<0.001) and energy intake (r=0.049, p<0.001). According to the results of the regression analysis, the model consisting of age, BMI, Mental Component Summary (MCS-12), total IPAQ-SF score, and several nutrient intake variables explained 35.4% of the variance in the PCS-12 score (R²=0.354, p<0.001). Conclusion: The findings indicate that nutrition and physical activity are significantly associated with both the physical and mental components of health-related QoL. These results underline the importance of promoting healthy lifestyle behaviours. However, future longitudinal and interventional studies would be useful to elucidate the causal effects of dietary habits and physical activity levels on QoL in greater detail.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çamlıbel, B., İşeri, C., Öztürk, E., Kızıl, M., Şahin, S. M., Akbulut, G. (2026). Yetişkinlerde Beslenme, Fiziksel Aktivite ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişkiler: Kesitsel Bir Analiz. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 3, 325–337. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1766053

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. World Health Organization. (2020). Guidelines on physical activity and sedentary behaviour. https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128
  2. United States Department of Agriculture. (2020). Dietary guidelines for Americans 2020–2025. https://www.dietaryguidelines.gov
  3. World Health Organization. (2023). Physical activity. https://www.who.int/news-room/fact- sheets/detail/physical-activity
  4. Guthold, R., Stevens, G. A., Riley, L. M., & Bull, F. C. (2018). Worldwide trends in insufficient physical activity. Lancet Glob Health, 6(10), e1077–e1086.
  5. Öner, N., Durmuş, H., Şentürk, H., Aslan, T. C., Borlu, A., & Aykut, M. (2024). Changes in physical activity among adults in Türkiye. East Mediterr Health J, 30(7), 502-511.
  6. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2019). 2018 Türkiye nüfus ve sağlık araştırması (Turkey demographic and health survey 2018). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü.
  7. Koçyiğit, E., Esgin, Ö., & Köksal, E. (2022). Türkiye’de değişen beslenme düzeni (The altering dietary pattern of Turkey). Beslenme ve Diyet Dergisi (Journal of Nutrition and Dietetics), 50(3), 40–52.
  8. Keskin, Y., Akar, Y., Erdem, Ö., & Erol, S. (2022). The relationship between body mass index with food preference and nutrition knowledge of adults: Cross-sectional study. Journal of Nursing Effect, 15(2), 149–162.
  9. López-Olivares, M., García-Cantó, E., & Araya-Véliz, C. (2020). Adherence to Mediterranean diet and quality of life in university students. Nutrients, 12(2), 283.
  10. Reigal, R. E., Moral-Campillo, L., Morillo-Baro, J. P., Hernández-Mendo, A., Morales-Sánchez, V., & Juárez- Ruiz de Mier, R. (2020). Physical activity, exercise, and physical fitness: The pathway from neuromotor fitness to health-related quality of life. Psychol Health Med, 25(4), 387–395.
  11. Ng, K., Siah, K., Wee, H. L., & Koh, G. (2020). Lifestyle factors associated with health-related quality of life among older adults. Health Qual Life Outcomes, 18, 148.
  12. Kandola, A., Ashdown-Franks, G., Hendrikse, J., Sabiston, C. M., & Stubbs, B. (2019). Physical activity and depression: Towards understanding the antidepressant mechanisms of physical activity. Neurosci Biobehav Rev, 107, 525-539. doi: 10.1016/j.neubiorev.2019.09.040
  13. Rebar, A. L., Stanton, R., Geard, D., Short, C., Duncan, M. J., & Vandelanotte, C. (2015). A meta-meta- analysis of the effect of physical activity on depression and anxiety in non-clinical adult populations. Health Psychol Rev, 9(3), 366–378. https://doi.org/10.1080/17437199.2015.1022901
  14. Chekroud, S. R., Gueorguieva, R., Zheutlin, A. B., Paulus, M., Krumholz, H. M., Krystal, J. H., et al. (2018). Association between physical exercise and mental health in 1.2 million individuals in the USA between 2011 and 2015: A cross-sectional study. Lancet Psychiatry, 5(9), 739–746. https://doi.org/10.1016/S2215- 0366(18)30227-X
  15. Nitschke, E., Gottesman, K., Hamlett, P., Mattar, L., Robinson, J., Tovar, A., et al. (2022). Impact of nutrition and physical activity interventions provided by nutrition and exercise practitioners for the adult general population: A systematic review and meta-analysis. Nutrients, 14(9), 1729. https://doi.org/10.3390/nu14091729
  16. Pucci, G. C. M. F., Rech, C. R., Fermino, R. C., & Reis, R. S. (2012). Association between physical activity and quality of life in adults. Rev Saude Publica, 46(1), 166–179. https://doi.org/10.1590/S0034-89102012000100021
  17. Santos, B., Monteiro, D., Silva, F. M., Flores, G., Bento, T., & Duarte Mendes, P. (2024). Objectively measured physical activity and sedentary behaviour on cardiovascular risk and health-related quality of life in adults: A systematic review. Healthcare (Basel), 12(18), 1866. https://doi.org/10.3390/healthcare12181866
  18. Centers for Disease Control and Prevention. (2020). Physical Activity Among Adults Ages 18 and Over: United States, 2020. National Health Interview Survey Data Brief No. 443. https://www.cdc.gov/nchs/products/databriefs/db443.htm
  19. Stalsberg, R., & Pedersen, A. V. (2021). Are differences in physical activity across socioeconomic groups associated with choice of physical activity variables to report? Int J Environ Res Public Health, 18(3), 1191.
  20. Zhang, C., Zhang, J., Xiao, S., Shi, L., Xue, Y., Zheng, X., et al. (2023). Health-related quality of life and its association with socioeconomic status and diet diversity in Chinese older adults. Frontiers in Public Health, 10, 999178.
  21. Pekcan, G. (2008). Beslenme durumunun saptanması (Determination of nutritional status). Diyet El Kitabı (Diet Handbook), 67–141.
  22. Beusterien, K. M., Steinwald, B., & Ware, J. E. Jr. (1996). Usefulness of the SF-36 Health Survey in measuring health outcomes in the depressed elderly. J Geriatr Psychiatry Neurol, 9(1), 13–21.
  23. Soylu, C., & Kutuk, B. (2021). Reliability and Validity of the Turkish Version of SF-12 Health Survey. Turkish Journal of Psychiatry. https://doi.org/10.5080/u25700
  24. Booth, M. (2000). Assessment of physical activity: An international perspective. Res Q Exerc Sport, 71(2), 114–120.
  25. Öztürk, M. (2005). Uluslararası fiziksel aktivite anketinin güvenilirliği ve geçerliliği ve üniversite öğrencilerinde fiziksel aktivite düzeyinin belirlenmesi (A research on reliability and validity of international physical activity questionnaire and determination of physical activity level in university students). (Yüksek Lisans Tezi / Master Thesis). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  26. Sheng, J., Ariffin, I. A. B., & Tham, J. (2025). The influence of exercise self-efficacy and gender on the relationship between exercise motivation and physical activity in college students. Sci Rep, 15, 11888. https://doi.org/10.1038/s41598-025-95704-5
  27. Stephenson, J., Smith, C. M., Kearns, B., Haywood, A., & Bissell, P. (2021). The association between obesity and quality of life: A retrospective analysis of a large-scale population-based cohort study. BMC Public Health, 21, 1990. https://doi.org/10.1186/s12889-021-12009-8
  28. Nascimento, M. M., Gouveia, É. R., Gouveia, B. R., Marques, A., Campos, P., García-Mayor, J., et al. (2022). The mediating role of physical activity and physical function in the association between body mass index and health-related quality of life: A population-based study with older adults. Int J Environ Res Public Health, 19(21), 13718. https://doi.org/10.3390/ijerph192113718
  29. Marquez, D. X., Aguiñaga, S., Vásquez, P. M., Conroy, D. E., Erickson, K. I., Hillman, C., et al. (2020). A systematic review of physical activity and quality of life and well-being. Transl Behav Med, 10(5), 1098–1109.
  30. Kari, J. T., Pehkonen, J., Hirvensalo, M., Yang, X., Hutri-Kähönen, N., Raitakari, O. T., et al. (2015). Income and physical activity among adults: Evidence from self-reported and pedometer-based physical activity measurements. PLOS ONE, 10(8), e0135651. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0135651
  31. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (2022). Türkiye beslenme rehberi (TÜBER) 2022 (Turkey nutrition guide 2022). (Yayın No: 1031). Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Yayınları.
  32. García-Mayor, J., Gouveia, É. R., Marques, A., De la Cruz-Sánchez, E., Moreno-Llamas, A., França, C., et al. (2022). Exploring the role of physical activity in mediating the association between educational level and health-related quality of life in an adult lifespan sample from Madeira Island. Int J Environ Res Public Health, 19(13), 7608. https://doi.org/10.3390/ijerph19137608
  33. Suryadinata, R. V., Wirjatmadi, B., Adriani, M., & Lorensia, A. (2020). Effect of age and weight on physical activity. J Public Health Res, 9(2), 1840. https://doi.org/10.4081/jphr.2020.1840
  34. Liu, J., Shi, Z., & Hu, X. (2022). Physical activity and dietary patterns among adults in China: A cross- sectional study. BMC Public Health, 22(1), 1–10. https://doi.org/10.1186/s12889-022-12564-0
  35. Warburton, D. E., & Bredin, S. S. (2017). Health benefits of physical activity: A systematic review of current systematic reviews. Curr Opin Cardiol, 32(5), 541–556. https://doi.org/10.1097/HCO.0000000000000437
  36. Godos, J., Guglielmetti, M., Ferraris, C., Frias-Toral, E., Domínguez Azpíroz, I., Lipari, V., et al. (2025). Mediterranean diet and quality of life in adults: A systematic review. Nutrients, 17(3), 577. https://doi.org/10.3390/nu17030577
  37. Law, L., Heerey, J. J., Devlin, B. L., Brukner, P., De Livera, A. M., Kemp, J., et al. (2025). Effect of anti- inflammatory diets on health-related quality of life in adults with chronic disease: A systematic review and meta-analysis. BMJ Nutr Prev Health, 8(1), e001257. https://doi.org/10.1136/bmjnph-2025-001257
  38. Ghahfarokhi, A. H. S., Ghosn, B., & Surkan, P. J. (2024). The association between dietary behavior, diet quality, and lifestyle scores with anthropometric indices and happiness levels among university students. BMC Nutrition, 10, 114. https://doi.org/10.1186/s40795-024-00917-y
  39. Ng, L.-H., Hart, M., Dingle, S. E., et al. (2023). Prospective associations between diet quality and health- related quality of life in the Australian Diabetes, Obesity and Lifestyle (AusDiab) study. Br J Nutr, 130(1), 83–92. https://doi.org/10.1017/S000711452200304X
  40. Gibson, E. L., Barr, S., & Jeanes, Y. M. (2020). Habitual dietary fibre intake and gut microbiota in healthy adults: A systematic review. Clin Nutr, 39(9), 2960–2970. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2020.01.008