ŞAH İSMAİL DÖNEMİNDE SAFEVÎ DEVLETİNİN TEMEL KURUMLARI

Özet

Temelleri sufî tarikatine dayanan Safevî hareketi Şah İsmail tarafından bir dönüşüme tabi tutulmuştur. İlk etapta başarıya ulaşmasa da bu dönüşüm, tarikat organizasyonundan devlet kurumlarına geçişin açık bir işaretidir. Bu yeni süreç, İsmail'in tarikat şeyhliğinden şahlığa giden yeni bir kimlik edinmesine yol açarken; müridi Türkmenler için de devlet organizasyonuna karşı direnme ve hatta onun içerisinde iktidar mücadelesi dönemini kapsamaktadır. Devlet kurumlarının oluşumu ile birlikte görevlilerin statüleri de iyice karmaşık bir hal alacaktır. Şahın hem dinî hem de dünyevî temsilcisi olan ve vekil-i nefs-i nefis-i hümayun olarak anılan vekilin zamanla sadece siyasî müessil olarak vekil unvanıyla anılması bu dönüşümü net bir şekilde özetlemektedir.