Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightGenelde bimaristanların, özelde ise Halep’teki Nuri Bimaristanı’nın tıp ve mimarlık tarihi açısından önemini ve işletim modelini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmanın başlıca kaynaklarını ise Osmanlı Arşivi’nde çeşitli fonlarda kayıtlı bulunan Halep Evkaf Defterleri ile diğer vakıf kayıtları oluşturmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Ortadoğu coğrafyasının en önemli sanayi ve ticaret merkezlerinden biri olan Halep, birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, özellikle Zengi, Eyyubi, Memlük ve Osmanlı dönemlerinde şehirde çok sayıda vakıf eseri inşa edilmiştir. Bu yapılardan biri olan Nurî Bimaristanı da Zengi hükümdarlarından Nureddin Mahmud tarafından yaptırılmıştır. Banisine nispetle Nurî Bimaristanı veya Nureddin Şehid Bimaristanı adıyla anılan bu hastane, daha sonra şehirde Ergûn Kâmil adıyla ikinci bir bimaristan inşa edildiği için “Bimaristan-ı ‘Atik” adıyla da tanınmıştır. Nurî Bimaristanı’nda hastaların tedavileri ücretsiz olarak yapılmış, ilaç masrafları da vakıf bütçesinden karşılanmıştır. Bu çalışmada, genel olarak bimaristanlar, Nurî Bimaristanı ve banisi olan Nureddin Zengi hakkında bilgiler verildikten sonra Nurî Bimaristanı’nın 16. yüzyılın ortalarındaki gelir kaynakları ve miktarları ile vakıf ve hastane personeli, maaşları ve vakfın diğer gider kalemleri üzerinde durulmuştur. Genelde bimaristanların, özelde ise Halep’teki Nuri Bimaristanı’nın tıp ve mimarlık tarihi açısından önemini ve işletim modelini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmanın başlıca kaynaklarını ise Osmanlı Arşivi’nde çeşitli fonlarda kayıtlı bulunan Halep Evkaf Defterleri ile diğer vakıf kayıtları oluşturmaktadır.
Abstract
Aleppo has been home to many civilisations, and especially during Zangid, Ayyubid, Mamluk and Ottoman periods, many waqf works were built in the city. One of these buildings, the Bimaristan of Nūrī, was built by Nūr al-Dīn Mahmud, one of the Zangid rulers. This hospital which was known as the Bimaristan of Nurī or the Bimaristan of Nūr al-Dīn Şehīd, was also known as “Bīmāristan-ı ‘Atīq” because a second bimaristan named Ergûn Kâmil was built in the city later on. In this bimaristan, patients were treated free of charge and their medication costs were covered by the waqf budget. In this study, after providing information about bimaristans, the Bimaristan of Nūrī and its founder Nūr al-Dīn Zangi, the waqf assets of the Bimaristan of Nūrī and their income amounts in the Mid-16th century, the waqf and hospital staff, their salaries and other expense items of the waqf are emphasised. The main sources of this study, which aims to reveal the importance of bimaristans in general and the Bimaristan of Nūrī in Aleppo in particular in terms of the history of medicine and architecture and its operating model, are the Aleppo awqaf registers in various funds with waqfs records in the Ottoman Archives.