Dergiler / Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi / 2026 / Cilt: 28 Sayı: 2

BİST TEMETTÜ ENDEKSİNDE İŞLETME YAŞAM DÖNGÜSÜ AŞAMALARINA YÖNELİK KEŞİFSEL BİR ARAŞTIRMA

AN EXPLORATORY STUDY OF BUSINESS LIFE CYCLE STAGES IN THE BIST DIVIDEND INDEX

Sedef Türk(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, GELİBOLU PİRİ REİS MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-0537-0962
Metin Atmaca(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4883-4990
Sayfa
240–260
Yayın Tarihi
2026-06-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Endeksteki işletmelerin 2020-2023 yılları arasındaki nakit akış profili analizi işletmelerin büyük bir kısmının büyüme ve olgunluk aşamalarında yer aldıklarını göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Pazarlama alanındaki ürün yaşam eğrisi teorisinden hareketle geliştirilen işletme yaşam döngüsü teorisi; her işletmenin çeşitli aşamalardan geçtiği ve her bir aşamada farklı karakteristik özelliklere sahip olduğu üzerine kurulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca bu teoride; işletmelerin bulundukları farklı aşamalarda uyguladıkları stratejilerin ve performans ölçütlerinin de değişiklik göstereceği varsayılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Endeksteki işletmelerin 2020-2023 yılları arasındaki nakit akış profili analizi işletmelerin büyük bir kısmının büyüme ve olgunluk aşamalarında yer aldıklarını göstermiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2020-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:İşletme Yaşam Döngüsü · Nakit Akışı · BİST

Özet

Pazarlama alanındaki ürün yaşam eğrisi teorisinden hareketle geliştirilen işletme yaşam döngüsü teorisi; her işletmenin çeşitli aşamalardan geçtiği ve her bir aşamada farklı karakteristik özelliklere sahip olduğu üzerine kurulmuştur. Ayrıca bu teoride; işletmelerin bulundukları farklı aşamalarda uyguladıkları stratejilerin ve performans ölçütlerinin de değişiklik göstereceği varsayılmaktadır. İşletme yaşam döngüsü teorisi ile ilgili performans ölçütlerinden biri işletmelerin temettü dağıtımları ile ilgilidir. Bu doğrultuda çalışmada BİST Temettü Endeksi’nde işlem gören 104 işletmenin nakit akış profillerine göre yaşam döngüsü aşamalarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Endeksteki işletmelerin 2020-2023 yılları arasındaki nakit akış profili analizi işletmelerin büyük bir kısmının büyüme ve olgunluk aşamalarında yer aldıklarını göstermiştir.

Abstract

Business life cycle theory, originally developed in marketing area states that firms pass through distinct stages, each with specific characteristics and performance measures, and that business strategies vary across these stages. One performance measure associated with the life cycle is dividend distribution policy. This study aims to determine the life cycle stages of 104 businesses listed in the BIST Dividend Index based on their cash flow profiles. An analysis of cash flow patterns between for the period 2020–2023 of these businesses indicates that most businesses are in the growth and maturity stages.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Türk, S., Atmaca, M. (2026). BİST TEMETTÜ ENDEKSİNDE İŞLETME YAŞAM DÖNGÜSÜ AŞAMALARINA YÖNELİK KEŞİFSEL BİR ARAŞTIRMA. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 2, 240–260. https://doi.org/10.31460/mbdd.1676723

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Aharony, J., Falk, H., & Yehuda, N. (2006). Corporate life cycle and the relative valuerelevance of cash flow versus accrual financial information. https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=f2f3381193b4faec32c9d8fa65847ab65fbef4fb, Erişim Tarihi: 29.09.2024.
  2. Ahmed, B., Akbar, M., Sabahat, T., Ali, S., Hussain, A., Akbar, A., & Hongming, X. (2020). Does firm life cycle impact corporate investment efficiency?. Sustainability, 13(1), 197. https://dx.doi.org/10.3390/su13010197
  3. Al‐Hadi, A., Hasan, M. M., & Habib, A. (2016). Risk committee, firm life cycle, and market risk disclosures. Corporate Governance: An International Review, 24(2), 145-170. https://doi.org/10.1111/corg.12115
  4. Anthony, J. H., & Ramesh, K. (1992). Association between accounting performance measures and stock prices: A test of the life cycle hypothesis. Journal of Accounting and Economics, 15(2-3), 203-227.
  5. Aydın, A. D. (2017). Firma performansı ile temettü politikası arasındaki ilişkiye dair borsa istanbul temettü endeksi Xtmtu firmalarıyla türkiye’den ampirik bir çalışma. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 51-65.
  6. Black, E. L. (1998). Which is more value-relevant: earnings or cash flows?, Journal of Financial Statements Analysis 4, 40–57 http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.118089
  7. Bulan, L., & Yan, Z. (2009). The pecking order of financing in the firm’s life cycle. Banking and Finance Letters, 1(3), 129-40.
  8. Cavlak, H., & Yılmaz, C. (2020). Nakit akış yapısı-işletme yaşam döngüsü ile finansal sıkıntının birlikte değerlendirilmesi: BIST sürdürülebilirlik endeksi’nde bir araştırma. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 15(60), 806-832. https://doi.org/10.19168/jyasar.743685
  9. DeAngelo, H., DeAngelo, L., & Stulz, R. M. (2006). Dividend policy and the earned/contributed capital mix: a test of the life-cycle theory. Journal of Financial Economics, 81, 227–254. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2005.07.005
  10. Dickinson, V. (2011). Cash flow patterns as a proxy for firm life cycle. The Accounting Review, 86(6), 1969-1994. https://doi.org/10.2308/accr-10130
  11. Dickinson, V., Kassa, H., & Schaberl, P. D. (2018). What information matters to investors at different stages of a firm's life cycle?. Advances in Accounting, 42, 22-33. https://doi.org/10.1016/j.adiac.2018.07.002
  12. Durana, P., Michalkova, L., Privara, A., Marousek, J., & Tumpach, M. (2021). Does the life cycle affect earnings management and bankruptcy?. Oeconomia Copernicana, 12(2), 425-461.
  13. Düzer, M. (2023). Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 25(MODAV 19. Uluslararası Muhasebe Konferansı Özel Sayısı), 391-424.
  14. Evans, D.S. (1987) The Relationship between Firm Growth, Size, and Age: Estimates for 100 Manufacturing Industries. Journal of Industrial Economics, 35, 567-581.
  15. Gombola, M. J., & Ketz, J. E. (1983). A note on cash flow and classification patterns of financial ratios. Accounting Review, 58(1), 105-114.
  16. Gup, B. E., Samson, W. D., Dugan, M. T., Kim, M. J., & Jittrapanun, T. (1993). An analysis of patterns from the statement of cash flows. Financial Practice and Education, 3(2), 73-79.
  17. Güleç, Ö. F. (2017). Muhasebe Performansı ile Firma Yaşam Eğrisi Kavramı Arasındaki İlişki: Borsa İstanbul Uygulaması. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Ankara.
  18. Güleç, Ö. F., & Karacaer S. (2018). Corporate life cycle theory and accounting performance: Borsa Istanbul case. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 78, 265-279.
  19. Güleç, Ö. F. (2019). Muhasebede Firma Yaşam Döngüsü Kavramı: Literatür İncelemesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 21(4), 979-1007.
  20. Hasan, M. M., Al-Hadi, A., Taylor, G., & Richardson, G. (2017). Does a firm’s life cycle explain its propensity to engage in corporate tax avoidance?. European Accounting Review, 26(3), 469-501. https://doi.org/10.1080/09638180.2016.1194220
  21. Helfat, C. E., & Peteraf, M. A. (2003). The dynamıc resource-based vıew: capabılıty lıfecycles. Strategic Management Journal, 24, 997-1010. https://doi.org/10.1002/smj.332
  22. Hoberg, G., & Prabhala, N. R. (2008). Disappearing dividends, catering, and risk. The review of financial studies, 22(1), 79-116. https://doi.org/10.1093/rfs/hhn073
  23. Ivashkovskaya, I., Rukavishnikov, Y., & Guschin, A. (2013). Capital structure choice at different life-cycle stages in turbulent environment: The evidence from Russian emerging capital market. Economic and Social Development: Book of Proceedings of the 2nd International Scientific Conference, Paris, France, 5 Nisan 2013, 311-321.
  24. Jaafar, H., & Halim, H.A., (2016). Refining the firm life cycle classification method: a firm value perspective. Journal of Economics, Business and Management, 4 (2), 112-119.
  25. Kallunki, J. and Silvola, H. (2008). The effect of organizational life cycle stage on the use of activity-based costing. Management Accounting Research, 19, 62-79. https://doi.org/10.1016/j.mar.2007.08.002
  26. Karadeniz, E., Günay, F., Dalak, S., & Beyazgül, M. (2018). Halka açık restoran işletmelerinde nakit akış profillerinin firma yaşam döngüsü açısından incelenmesi: uluslararası bir karşılaştırma. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(1), 139-156.
  27. Liu, M., (2006). Accruals and Managerial Operating Decisions Over the Firm Life Cycle. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Massachusetts Institute of Technology Working Paper. MIT Sloan School of Management.
  28. Midiastuty, P. P., Suranta, E., Indriani, R., & Robiansyah, A. (2023). Firm Life Cycle and Cash Policy. Dinasti International Journal of Economics, Finance & Accounting, 4(2), 210-219. https://doi.org/10.38035/dijefa.v4i2.1738
  29. Miller, D., & Friesen, P. H. (1984). A longitudinal study of the corporate life cycle. Management Science, 30(10), 1161-1183.
  30. Özkan, S. (2022). İşletmelerin Sermaye Yapısı Üzerinde Firma Yaşam Döngüsünün Etkisi: Borsa İstanbul Üzerine Bir İnceleme. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Van.
  31. Satır, H., & Kısakürek, M. (2022), BİST imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin nakit akış profillerinin incelenmesi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (36), 33-46. https://doi.org/10.20875/makusobed.1110379
  32. Sayari, N., & Mugan, F. N. C. S. (2013). Cash flow statement as an evidence for financial distress. Universal Journal of Accounting and Finance, 1(3), 95-103.
  33. Shaaban, L. S. E. (2024). The Impact Of Company Lıfecycle On Accountıng Earnıngs Management: An Applıed Study On A Sample Of Iraqı Banks. World Economics and Finance Bulletin, 37, 150-160.
  34. Söyler, Y. (2019). BIST Temettü Endeksindeki Şirketlerin Yaşam Döngüsü Teorisine Göre Temettü Verimlerinin Analizi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı, İstanbul.
  35. Steyn Bruwer, B. W. and Hamman, W.D. (2005). Cash flow patterns in listed South African ındustrial companies. Meditari Accountancy Research, 13(1), 1-17. https://doi.org/10.1108/10222529200500001
  36. Şit, A. (2021). Kar dağıtım politikaları firma değeri üzerinde etkili midir? BIST- temettü 25 endeksi üzerine bir uygulama. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(12), 159-171.
  37. Won, J., & Ryu, S. L. (2015). Operational efficiency and firm life cycle in the korean manufacturing sector. In Current Research on Business VI. Proceedings of the 8th International Workshop, Jeju Island, Korea.
  38. Yaka, R. (2022). Halka açık şirketlerde yaşam döngüsü evreleri üzerine ölçek çalışması. İktisat İşletme ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 1(2), 129-145. https://doi.org/10.58654/jebi.1131664
  39. Yan, Z., & Zhao, Y. (2009). A new methodology of measuring firm life-cycle stages. International Journal of Economic Perspectives, 4(4), 579-587. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.893826.
  40. Yonpae, P., & Chen, K.H. (2006). The effect of accounting conservatism and lifecycle stages on firm valuation. Journal of Applied Business Researcah, 22 (3), 75-92. https://doi.org/10.19030/jabr.v22i3.1428