Dergiler / Kocaeli Journal of Science and Engineering / 2026 / Cilt: 2026 Sayı: 17

Farklı Zemin Türlerindeki Az Katlı Betonarme Binaların Sismik Taleplerinin 2007 ve 2018 Deprem Yönetmeliklerine Göre Karşılaştırılması: Kocaeli Örneği

Comparison of Seismic Demands of for Low-rise Reinforced Concrete Buildings on Different Soil Types According to the 2007 and 2018 Turkish Earthquake Codes: A Case Study of Kocaeli

Zekeriya Ersoy(Kocaeli-Gebze VI. (İMES) Organize Sanayi Bölgesi)0009-0003-7568-6473
Serkan Engin(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ)0000-0001-9214-237X
Sayfa
62–73
Yayın Tarihi
2026-06-05
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analizler sonucunda tüm ilçelerde, ZA/Z1 zemin sınıfları için 2018 deprem yönetmeliğine göre elde edilen taban kesme kuvvetlerinin, 2007 yönetmeliğine göre elde edilenlerden daha düşük olduğu, ZD/Z3 ve ZE/Z4 zemin sınıfları için ise daha yüksek olduğu görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mevcut halde yürürlükte bulunan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği TBDY-2018) ile birlikte, öncülü olan Deprem Bölgelerinde İnşa Edilecek Yapılar Yönetmeliği'ndeki (DBYBHY-2007) 'deprem bölgesi' kavramı yerine, yapının konumuna bağlı ivme etkileri alınmaya başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:DBYBHY-2007’de aynı deprem bölgesindeki yapılar aynı sismik yüklere maruz kalırken, bahsedilen değişiklikten sonra birbirine çok yakın olan yapılar bile farklı sismik yüklere maruz kalır hale gelmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Analizler sonucunda tüm ilçelerde, ZA/Z1 zemin sınıfları için 2018 deprem yönetmeliğine göre elde edilen taban kesme kuvvetlerinin, 2007 yönetmeliğine göre elde edilenlerden daha düşük olduğu, ZD/Z3 ve ZE/Z4 zemin sınıfları için ise daha yüksek olduğu görülmüştür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Betonarme bina · Sismik analiz · 2007 Deprem Yönetmeliği

Özet

Mevcut halde yürürlükte bulunan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği TBDY-2018) ile birlikte, öncülü olan Deprem Bölgelerinde İnşa Edilecek Yapılar Yönetmeliği'ndeki (DBYBHY-2007) 'deprem bölgesi' kavramı yerine, yapının konumuna bağlı ivme etkileri alınmaya başlamıştır. DBYBHY-2007’de aynı deprem bölgesindeki yapılar aynı sismik yüklere maruz kalırken, bahsedilen değişiklikten sonra birbirine çok yakın olan yapılar bile farklı sismik yüklere maruz kalır hale gelmiştir. Bu çalışmada, yönetmelik değişiminin Kocaeli’ndeki yapılara etkisini incelemek amacıyla, il genelinde yaygın olarak kullanılan tipik az katlı bir betonarme yapı seçilmiş ve bu yapının il içindeki 12 farklı ilçede ve çeşitli zemin tiplerinde yer aldığı varsayılarak sismik analizler yapılmıştır. Analizler sonucunda tüm ilçelerde, ZA/Z1 zemin sınıfları için 2018 deprem yönetmeliğine göre elde edilen taban kesme kuvvetlerinin, 2007 yönetmeliğine göre elde edilenlerden daha düşük olduğu, ZD/Z3 ve ZE/Z4 zemin sınıfları için ise daha yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract

Under the current Turkish Building Earthquake Code (TBDY-2018), the 'earthquake zone' concept from the previously applied Code on Structures to be Built in Earthquake Zones (DBYBHY-2007) has been abandoned, and acceleration effects based on the building's location have been taken into account. Previously, structures within the same earthquake zone were subjected to the same seismic loads; after this change, even nearby structures are subjected to different seismic loads. In this study, to examine the impact of code changes on structures in Kocaeli Province, a commonly used, typical reinforced concrete structure was selected, and seismic analyses were conducted on this structure assuming it was located in 12 different districts and on various soil types within the province. The analyses revealed that, across all districts, for soil classes ZA/Z1, the base shear forces obtained according to the 2018 earthquake code were lower than those obtained under the 2007 code, whereas those for soil classes ZD/Z3 and ZE/Z4 were higher.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ersoy, Z., Engin, S. (2026). Farklı Zemin Türlerindeki Az Katlı Betonarme Binaların Sismik Taleplerinin 2007 ve 2018 Deprem Yönetmeliklerine Göre Karşılaştırılması: Kocaeli Örneği. Kocaeli Journal of Science and Engineering, Cilt: 2026 Sayı: 17, 62–73. https://doi.org/10.34088/kojose.1841414

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Erzincan Binali Yıldırım University Earthquake Technologies Institute. https://deprem.ebyu.edu.tr/ilgili-yonetmelikler/ Accessed 2025 Nov 30.
  2. Republic of Turkey Ministry of Construction and Resettlement. Code on buildings to be constructed in disaster zones (ABYYHY-1962). Republic of Turkey Ministry of Construction and Resettlement; 1962.
  3. Republic of Turkey Ministry of Construction and Resettlement. Code on buildings to be constructed in disaster zones (ABYYHY-1968). Republic of Turkey Ministry of Construction and Resettlement; 1968.
  4. Republic of Turkey Ministry of Construction and Resettlement. Code on buildings to be constructed in disaster zones (ABYYHY-1975). Republic of Turkey Ministry of Construction and Resettlement; 1975.
  5. Republic of Turkey Ministry of Construction and Resettlement. Code on buildings to be constructed in disaster zones (ABYYHY-1998). Republic of Turkey Ministry of Construction and Resettlement; 1998.
  6. Ministry of Public Works and Resettlement. Code on buildings to be constructed in earthquake zones (DBYBHY-2007). Ministry of Public Works and Resettlement; 2007.
  7. Disaster and Emergency Management Presidency. Turkish building earthquake code (TBDY-2018). Disaster and Emergency Management Presidency; 2018.
  8. Koçer M, Nakipoğlu A, Öztürk B, Al-Hagri MC, Arslan MH. Deprem kuvvetine esas spektral ivme değerlerinin TBDY 2018 ve TDY 2007’ye göre karşılaştırılması. Selçuk University Journal of Engineering Sciences. 2018;17(2):43-58.
  9. Öztürk M. 2018 Türkiye bina deprem yönetmeliği ve Türkiye deprem tehlike haritası ile ilgili İç Anadolu bölgesi bazında bir değerlendirme. Selçuk University Journal of Engineering Sciences. 2018;17(2):31-42.
  10. Karaca H. 2007 ve 2018 deprem yönetmelikleri kullanılarak farklı zeminlere göre ve farklı kentler için elde edilen tasarım ivmelerinin karşılaştırılması, Kapadokya örneği. Journal of Disaster and Risk. 2021;4(1):42-52.
  11. Adar K, Büyüksaraç A, Işık E, Ulu AE. 2007 ve 2018 deprem yönetmeliklerinin yapısal analizler ışığında karşılaştırılması. European Journal of Science and Technology. 2021;(25):306-317.
  12. Mert N, Tokay MM, Özdemir E, Sesli H. TBDY-2018 ile DBYBHY-2007 yönetmelik hükümlerine göre tasarımı yapılan binaların performansının incelenmesi. Journal of Innovative Engineering and Natural Science. 2025;5(1):284-312.
  13. Akyıldız MH, Ayhan E. 2007 ve 2018 yılları Türkiye deprem yönetmeliklerine göre zemin parametreleri ve deprem verilerinin karşılaştırılması; Siirt ili vaka çalışması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2022;37(1):271-282.
  14. Keskin E, Bozdoğan KB. 2007 ve 2018 deprem yönetmeliklerinin Kırklareli ili özelinde değerlendirilmesi. Kirklareli University Journal of Engineering and Science. 2018;4(1):74-90.
  15. Türkay A. 2007 ve 2018 Türkiye deprem yönetmeliklerindeki doğrusal hesap yöntemlerinin Sivas ili Merkez ilçesi özelinde karşılaştırılması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026.
  16. Özmen A, Sayın E. Deprem etkisinde çok katlı betonarme bir binanın TDY-2007 ve TBDY-2018 deprem yönetmeliklerine göre eşdeğer deprem yüklerinin karşılaştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2021;4(2):124-133.
  17. Dalyan İ, Şahin B. Mevcut betonarme bir binanın 2007 ve 2018 deprem yönetmeliklerine göre deprem yükleri altındaki taşıyıcı sistem perfomansının değerlendirilmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi. 2019;1(2):134-147.
  18. Aksoylu C, Arslan MH. 2007 ve 2019 deprem yönetmeliklerinde betonarme binalar için yer alan farklı deprem kuvveti hesaplama yöntemlerinin karşılaştırılmalı olarak irdelenmesi. International Journal of Engineering Research and Development. 2021;13(2):359-374.
  19. Büyüksaraç A, Işık E, Bektaş Ö. A comparative evaluation of earthquake code change on seismic parameter and structural analysis; a case of Turkey. Arabian Journal for Science and Engineering. 2022;47(10):12301-12321.
  20. AFAD. Disaster and Emergency Management Presidency. https://deprem.afad.gov.tr/ Published 2018. Accessed 2025 Dec 5.
  21. Ünsal İ, Öncel FA, Şahan MF. TDY 2007 ve TBDY 2018 yönetmeliklerine göre yapı yüksekliğinin taban kesme kuvveti ve tepe deplasmanı üzerindeki etkisinin incelenmesi. Konya Journal of Engineering Sciences. 2020;8(4):930-942.
  22. Computers and Structures, INC. CSI analysis reference manual for Sap 2000, Etabs and Safe. Berkeley, California: Computers and Structures, INC; 2005. www.computersandstructures.com
  23. AFAD. Türkiye earthquake hazard maps interactive web application. https://tdth.afad.gov.tr/ Accessed 2025 Dec 5.