Dergiler / İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi / 2026 / Sayı: 22

Gilead’ın Değişen Dünyaları: Damızlık Kızın Öyküsü’ndeki Uyarlama Kaymalarının İncelenmesi

The Shifting Worlds of Gilead: An Analysis of Adaptation Shifts in The Handmaid’s Tale

Merve Örs(NIGDE OMER HALISDEMIR UNIVERSITY, NİĞDE SOCIAL SCIENCES VOCATIONAL SCHOOL, DEPARTMENT OF FOREIGN LANGUAGES AND CULTURES)0000-0002-7490-6900
Korkut Uluç İşisağ(ANKARA HACI BAYRAM VELI UNIVERSITY, FACULTY OF LETTERS, DEPARTMENT OF TRANSLATION AND INTERPRETATION)0000-0002-3569-4669
Sayfa
75–88
Yayın Tarihi
2025-07-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Uyarlamalara özgü kaymaların analiz edilmesi büyük önem taşımaktadır, çünkü bu değişiklikler yaratıcının orijinal metni yorumlamaya yönelik yaklaşımını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, film uyarlamalarını bir göstergelerarası çeviri türü olarak ele arak Margaret Atwood’un distopik romanı Damızlık Kızın Öyküsü’nün film versiyonunun uyarlama analizini yapmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çevirinin göstergelerarası ve yaratıcı yorumlayıcı bir biçimi olarak kavramsallaştırılan film uyarlamaları, yazılı bir kaynak metnin görsel-işitsel ortama karmaşık ve öznel bir dönüşümünü içermektedir (Gottlieb, 2007).
💡
Sonuç & Katkı:Uyarlamalara özgü kaymaların analiz edilmesi büyük önem taşımaktadır, çünkü bu değişiklikler yaratıcının orijinal metni yorumlamaya yönelik yaklaşımını göstermektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2007 Verileri
⚙️Değişkenler:uyarlama · uyarlama kaymaları · Perdikaki modeli

Özet

Bu çalışma, film uyarlamalarını bir göstergelerarası çeviri türü olarak ele arak Margaret Atwood’un distopik romanı Damızlık Kızın Öyküsü’nün film versiyonunun uyarlama analizini yapmayı amaçlamaktadır. Çevirinin göstergelerarası ve yaratıcı yorumlayıcı bir biçimi olarak kavramsallaştırılan film uyarlamaları, yazılı bir kaynak metnin görsel-işitsel ortama karmaşık ve öznel bir dönüşümünü içermektedir (Gottlieb, 2007). Uyarlamalara özgü kaymaların analiz edilmesi büyük önem taşımaktadır, çünkü bu değişiklikler yaratıcının orijinal metni yorumlamaya yönelik yaklaşımını göstermektedir. Bu değişiklikleri incelemek uyarlama sürecinin anlaşılmasına yardımcı olmaktadır. Perdikaki (2016) kitaptan filme uyarlama kaymalarını sistematik olarak incelemek için Çeviribilim ve Uyarlama Çalışmaları alanlarından farklı görüşleri birleştiren bir disiplinler arası yaklaşım kullanarak bir model ortaya koymaktadır. Bu model hem Çeviribilim hem de Uyarlama Çalışmalarını birleştiren ilk kapsamlı çerçeveyi sunduğu için önem taşımaktadır. Perdikaki’nin (2016) modeli, betimleyici/karşılaştırmalı ve yorumlayıcı olmak üzere iki bileşenden oluşmaktadır. Birinci bileşen, kaymaların gözlemlendiği ortamdan bağımsız kategorileri vurgulamaktadır. Bu kategoriler, farklı ortamlara ait sanat eserleri arasındaki anlam aktarımının karşılaştırılmasını ve analiz edilmesini sağlamaktadır. İkinci bileşen, bu kaymaların gerekçesini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu modelin Damızlık Kızın Öyküsü’ne uygulanması uyarlamadaki kaymaları ortaya çıkarmıştır. Analiz, uyarlama kaymalarının betimleyici bileşende belirgin bir şekilde tespit edildiğini, olay örgüsü yapısı, anlatı teknikleri, karakterizasyon ve zaman/mekân kategorilerindeki değişiklikleri kapsadığını ortaya koymaktadır. Bu kaymalar, sistematik olarak modifikasyon, modülasyon ve mutasyon aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Yorumlayıcı bileşen, kapsamı genişleteceğinden dolayı çalışmaya dahil edilmemiştir.

Abstract

This study aims to do an adaptation analysis of the film version of Margaret Atwood’s dystopian novel The Handmaid’s Tale by considering film adaptations as a type of intersemiotic translation. Film adaptation, concep tualized as an intersemiotic and creatively interpretive form of translation, constitutes a complex and inherently subjective transformation of a written source text into the audiovisual medium (Gottlieb, 2007). Analyzing the shifts intrinsic to adaptations is of utmost importance, as these changes signify the creator’s approach for interpreting the original text. Examining these changes helps comprehension of the adaptation process. Perdikaki (2016) presents a model for the methodical analysis of adaptation shifts from book to film by employing an interdisciplinary approach that integrates different perspectives from Translation Studies and Adaptation Studies. This model is notable, because it provides the first comprehensive framework that integrates both Translation and Adaptation Studies. Perdikaki’s model (2016) has two components, namely a descriptive/comparative component and an inter pretive component. The former one highlights the mediumindependent categories in which shifts are identified. These categories enable the comparison and analysis of meaning transfer among artworks belonging to different mediums. The latter one is aimed to clarify the rationale for these changes. The implementation of this model on the f ilm adaptation of The Handmaid’s Tale unveils the shifts in adaptation. The analysis reveals that adaptation shifts are clearly evident at the descriptive level, influencing key elements such as plot structure, narrative techniques, characterization, and setting. These shifts are realized through processes of modification, modulation, and mutation. The interpretive component has been omitted because it would expand the scope.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Örs, M., İşisağ, K. U. (2025). Gilead’ın Değişen Dünyaları: Damızlık Kızın Öyküsü’ndeki Uyarlama Kaymalarının İncelenmesi. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Sayı: 22, 75–88. https://doi.org/10.26650/iujts.2025.1611556

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Atwood, M. (1996). The Handmaid’s Tale. London: Vintage Publishing. google scholar
  2. Baker, M., & Saldanha, G. (1998). Routledge encyclopedia of translation studies. Choice Reviews Online, 36(04), 36–1927. https://doi.org/ 10.5860/choice.36-1927 google scholar
  3. Catford, J. C. (1965). A linguistic theory of translation: An essay in applied linguistics. Oxford University Press. google scholar
  4. Cattrysse, P. (1992). Film (Adaptation) as Translation: Some Methodological Proposals. Target, 4, 1, pp. 53-70. google scholar
  5. Cattrysse, P. (2014). Descriptive Adaptation Studies: Epistemological and Methodological Issues. Antwerp and Apeldoorn: Garant. google scholar
  6. Eco, U. (2001). Experiences in Translation. Toronto: The University of Toronto Press. google scholar
  7. Gottlieb H. (2007). Multidimensional Translation: Semantics Turned Semiotics in: S. Nauert, H. Gerzymisch-Arbogast (ed.), Challenges of Multidimensional Translation. Proceedings of the Marie Curie Euroconferences MuTra 2005, Saarbrucken: Saarland University, 33–61. google scholar
  8. Hatim, B., & Mason, I. (1997). Discourse and the translator. Longman. google scholar
  9. Jakobson, R. (1959). On linguistic aspects of translation. In L. Venuti (ed.), The Translation Studies Reader (2nd ed.) (pp. 113-118). London: Routledge. google scholar
  10. Lefevere, A. (1992). Translation, rewriting and the manipulation of literary fame. London: Routledge. google scholar
  11. Perdikaki, K. (2016). Adaptation as Translation: Examining Film Adaptation as a Recontextualised Act of Communication. (PhD thesis). The University of Surrey. google scholar
  12. Perdikaki, K. (2017a). Towards a model for the study of film adaptation as intersemiotic translation. inTRAlinea, special issue: Building bridges between film studies and translation studies. google scholar
  13. Perdikaki, K. (2018). Film adaptation as the interface between creative translation and cultural transformation: The case of Baz Luhrmann’s The Great Gatsby. The Journal of Specialized Translation, 29, 169-187. google scholar
  14. Schlöndorff, V. (1990). The Handmaid’s Tale. Cinecom Entertainment Group. google scholar
  15. Tymoczko, M. (2007). Enlarging Translation, Empowering Translators. Manchester, UK: St. Jerome Pub. google scholar
  16. Venuti, L. (2007). Adaptation, translation, critique. Journal of Visual Culture, 6(1), 25-43. google scholar
  17. Vinay, J.-P., & Darbelnet, J. (1958). Comparative stylistics of French and English: A methodology for translation. John Benjamins. google scholar
  18. van Leuven-Zwart, K. (1989). Translation and original: Similarities and dissimilarities I. Target 1(2): 151–181. google scholar