Dergiler / İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

Görünen Ceza, Görünmeyen İnfaz: Türkiye’de Ceza ve İnfaz Politikaları Işığında Hükme Riayet

How Administration of Prison Sentences in Turkey Undermines the “Truth in Sentencing”

Galma Akdeniz(İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Anabilim Dalı. İletişim: Kazım Karabekir Cad. No:2/13, Eyüp 34060 İstanbul, Türkiye)
İdil Elveriş(London School of Economics’te ziyaretçi akademisyen.)
Arca Alpan(İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Anabilim Dalı.)
Sayfa
5–38
Yayın Tarihi
2019-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, makalede cezalandırma politikalarını daha şeffaf, öngörülebilir ve etkin hale getirmek için açık ve geniş bir tartışmanın gerekliliği vurgulanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:2000 yılından beri Türkiye’deki cezaevi nüfusu aşırı hızla artmış ve gelinen şu noktada, cezaevlerinde yer kalmamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bundan dolayı Türkiye’de şu anda iki ayrı cezalandırma politikasının mevcut olduğu söylenebilir: ilki, TCK ve mahkemece belirlenen ve kamoyunca “görünen” ceza politikası; ikincisi de cezaların infaz aşamasında ortaya çıkan ve dolayısıyla kamuoyunun farkında bile olmadığı, “görünmeyen” ama fiilen uygulanan cezalandırma politikası.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, makalede cezalandırma politikalarını daha şeffaf, öngörülebilir ve etkin hale getirmek için açık ve geniş bir tartışmanın gerekliliği vurgulanmıştır.
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:2000 Verileri
⚙️Değişkenler:cezalandırma politikası · cezaların infazı · suç

Özet

2000 yılından beri Türkiye’deki cezaevi nüfusu aşırı hızla artmış ve gelinen şu noktada, cezaevlerinde yer kalmamıştır. Bu sorunu çözmeye yönelik ceza ve adalet politikalarında kapsamlı bir reforma gidilmesi yerine, günü kurtarmaya yönelik, TCK’da öngörülen cezalara dokunmadan onların infaz biçimini değiştiren birtakım düzenlemeler yapma yöntemi tercih edilmiştir. Bunun sonucunda, İnfaz Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde yapılan değişikliklerle, ceza mahkemeleri tarafından verilen ve infaz edilen cezalar arasında büyük bir uçurum yaratılmıştır. Bundan dolayı Türkiye’de şu anda iki ayrı cezalandırma politikasının mevcut olduğu söylenebilir: ilki, TCK ve mahkemece belirlenen ve kamoyunca “görünen” ceza politikası; ikincisi de cezaların infaz aşamasında ortaya çıkan ve dolayısıyla kamuoyunun farkında bile olmadığı, “görünmeyen” ama fiilen uygulanan cezalandırma politikası. Bu makalede, görünen ve görünmeyen cezalandırma politikalarının sonucu infaz aşamasında oluşan “hükme riayet edilmeme” durumunun boyutu, suç senaryolarıyla gösterilmiştir. Sonuç olarak, makalede cezalandırma politikalarını daha şeffaf, öngörülebilir ve etkin hale getirmek için açık ve geniş bir tartışmanın gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract

Prison population in Turkey has ballooned since 2000. At this time, prisons are overcrowded and full. Instead of developing a comprehensive crime and justice policy to address this issue, temporary regulatory patches have been used to relieve the immediate overcrowding, by playing with how sentences are executed. Through these changes adopted in the Law on the Execution of Sentences and its related bylaws, a substantive gap has opened between the sentences imposed by criminal courts, and those executed in actuality. As a result, we conclude that Turkey currently has two penal policies: The “visible” one, as reflected in the Penal Code and the sentences meted out by courts, and the “invisible” one which is the result of how those sentences are executed, which is hidden from the public view. In order to demonstrate the size of this gap and the extent of the lack of “truth in sentencing” under the current state of affairs, a number of crime vignettes are presented, showing what the meted and executed sentences would be in each case. Keeping these results in mind, we call for an open and comprehensive discussion on how crime and criminality should be addressed, while taking into account the realities of prison and rehabilitation management, in order to improve the transparency, predictability, and the efficiency of penal policies

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akdeniz, G., Elveriş, İ., Alpan, A. (2019). Görünen Ceza, Görünmeyen İnfaz: Türkiye’de Ceza ve İnfaz Politikaları Işığında Hükme Riayet. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 5–38. https://ajindex.com/articles/1418186

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Aebi, Marcelo F.; Berger-Kolopp, Léa, Burkhardt, Christine; Tiago, Mélanie M.
  2. Prisons in Europe 2005-2015 Volume 1, Strasbourg, 2018, https://bit.ly/2tBftfl, (24.2.2019)
  3. Prisons in Europe 2005-2015: Turkey - Country Profile, Strasbourg, 2018, https:// bit.ly/2FImtyV, (24.2.2019)
  4. Aebi, Marcelo F.; Tiago, Mélanie M.; Berger-Kolopp, Léa; Burkhardt, Christine: Co- uncil of Europe Annual Penal Statistics SPACE I – Prison Populations Survey 2016, Strasbourg. 2018, https://bit.ly/2Xm3eAI, (24.2.2019).
  5. Alpan, Arca, Neoliberal Ceza Devleti ve Kitlesel Hapsetme, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi: İstanbul Bilgi Üniversitesi, İstanbul, 2018
  6. Arslan, N. Talat, “Kamu Örgütlerinde Hukuksal Düzenlemelerden Kaynaklanan So- runlar (İnfaz Kurumları Örneği)”, C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, C: 4, S: 1, 2003, ss. 31-47
  7. Can, Sibel, “Türk Hukukunda Af Kurumu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 65(4), ss. 1291-1312
  8. Dammer, Harry R.; Erise-Pengelly, Varrie A., “Diversion”, Encyclopaedia Britanni- ca, 2016, https://bit.ly/2E7rhL3, (24.2.2019)
  9. Demirbaş, Timur, İnfaz Hukuku, 4. Baskı, Ankara, Seçkin, 2015
  10. Dinler, Veysel, “Mağduriyet Kavramına Çok Yönlü Yaklaşım”, Suç Mağdurları, Der.; Bahar, Halil İbrahim, Ankara, 2006
  11. Dursun, Hasan, “Af Kavramına Genel Bir Bakış”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S: 85, 2009, ss. 373-402
  12. Eisenstein, James; Flemming, Roy B.; Nardulli, Peter F., The Contours of Justice: Communities and Their Courts, Boston, 1988
  13. Garland, David, Culture of Control: Crime and Social Order in Contemporary Soci- ety, Chicago, 2002
  14. Gönen, Zeynep, “Yoksulluğun Suçlulaştırılması, Suçun Irksallaştırılması: Kapitaliz- min Tarihsel Mirası ve Türkiye Örneği”, Praksis, 28, ss. 57-80
  15. von Hirsch, Andrew, Criminal Deterrence and Sentence Severity: An Analysis of Re- cent Research. Oxford, 1999
  16. Manav, Tamer; Erdal, Mürsel, “Ceza İnfaz Kurumu Projelerinin Maliyet-Etkililik Analizi ile Değerlendirilmesi”, TÜBAV Bilim Dergisi, C. 10, S. 3, ss. 21-27
  17. Nagin, Daniel S., “Deterrence in the Twenty First Century”, Crime and Justice, C. 42, 2013, ss. 199-263
  18. Pratt, John, Penal Populism, London, 2007
  19. Sabol, William J., The Influences of Truth-in-Sentencing Reforms on Changes in Sta- tes Sentencing Practices and Prison Populations, Washington, D.C., 2002
  20. Samaha, Joel, Criminal Procedure, Wadsworth, 2014
  21. Scheidegger, Amie R., “Truth in Sentencing”, The Encyclopedia of Criminology and Criminal Justice, Der.; Albanese, Jay S., Wiley-Blackwell, 2014, ss. 1–3
  22. Seydioğulları, İbrahim Hakkı, “Türkiye’de Ceza Afları: Ankara’da Af Konulu Alan Araştırması”, Polis Bilimleri Dergisi, C: 8, S: 3-4, ss. 1-28
  23. Tonry, Michael H., Sentencing Matters, Oxford, 1997
  24. Yavuz, Hakan A., “Türkiye’de Denetimli Serbestlik Mümkün Müdür? Dünü, Bugünü ve Yarınıyla Türk Ceza Adalet Sisteminde Denetimli Serbestlik”, Türkiye’de Denetim- li Serbestlik 10. Yıl Uluslararası Sempozyumu Bildiri Kitabı – Uluslararası Yakla- şımlar, Der.; Özyörük, Deniz, Ankara, 2016, https://bit.ly/2NvkIGr, (26.2.2019), ss. 15-23
  25. Yıldırım, İrem, The Dilemma of Amnesty Politics in the AKP Era: Balancing the Qu- estions of Legitimacy and Instrumentality, İstanbul, 2016 (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi: Boğaziçi Üniversitesi)
  26. Yıldırım, İrem; Kuyucu, Tuna, “Neoliberal Penality and State Legitimacy: Politics of Amnesty in Turkey during the AKP Period”, Law & Society Review, 2017, C:51, S: 4, ss. 859-894
  27. Kızmaz, Zahir. “Ceza veya Kriminal Yaptırımın Suç Oranları Üzerindeki Caydırıcı Et- kisi”, Sosyal Bilimler Dergisi, C. 7, S: 2, ss. 210-231 • Mevzuat
  28. 1803 sayılı Cumhuriyetin 50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun, Kabul: 15.5.1974, RG: 18.5.1974 – s: 14890.
  29. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, Kabul: 12.4.1991, RG: 12.4.1991 – s: 20843 mükerrer
  30. 4616 sayılı 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Salıverilmeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun, Kabul: 21.12.2000, RG: 22.12.2000 – s: 24268
  31. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, Kabul: 26.9.2004, RG: 12.10.2004 – s: 25611
  32. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun; Kabul: 13.12.2004, RG: 29.12.2004 – s: 25685
  33. 6291 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Denetimli Ser- bestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Kanununda Değişiklik Yapılması- na Dair Kanun, Kabul: 5.4.2012, RG: 11.4.2012 – s: 28261
  34. 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun, Kabul: 13/7/1965, RG: 16.7.1965 – s: 12050
  35. 6757 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Kurum ve Kuruluşlara İlişkin Düzenle- me Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edil- mesine Dair Kanun, Kabul: 09.11.2016, RG: 24.11.2016 – s: 29898
  36. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği, RG: 2.9.2012 – s: 28399
  37. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfa- zı Hakkında Tüzük, BK: 20.03.2006 – 2006/10218, RG: 06.04.2006 – 26131 • Web Kaynakları
  38. Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü’nün web sitesinden alınan hükümlü ve tutuk- lu sayıları; http://www.cte.adalet.gov.tr/menudekiler/istatistikler/yeni_yillar.asp, (21/2/2019)
  39. Türkiye İstatistik Enstitüsünün Nüfus ve Demografi, http://tuik.gov.tr/UstMenu. do?metod=temelist, (21/2/2019)
  40. Türkiye İstatistik Enstitüsünün Nüfus ve Demografi, http://tuik.gov.tr/UstMenu. do?metod=temelist, (21/2/2019)