KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi / 2025 / Cilt: 16 Sayı: 2

Metaverse, Yapay Zeka ve Pazarlama Konulu Yayınların Bibliyometrik Analizi

Bibliometric analysis of publications on metaverse, artificial ıntelligence and marketing

Eda Dişli Bayraktar(GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7334-1725
Sayfa
45–63
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz sonucunda, araştırma alanında en etkili yazarın Dwivedi, Yogesh K. olduğu, anahtar kelime analizine göre en sık kullanılan ilk beş kelimenin Metaverse, Yapay Zeka, Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik ve ChatGPT olduğu; kaynak atıf analizinde en etkili yayıncıların Sürdürülebilirlik (İsviçre) ve Teknolojik Tahmin ve Sosyal Değişim dergileri olduğu; ülke bazlı analiz sonuçlarına göre en fazla yayının Çin ve Hindistan tarafından yapıldığı, en yüksek atıf etkisinin ise Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'a ait olduğu görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Turizm, sağlık ve eğitim gibi birçok alanda kullanılan ve sanal dünyada tercihlerimizi şekillendiren yapay zeka ve metaverse'ler, dijital dünyada giderek daha fazla önem kazanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma verileri, 16 Ekim 2025 tarihinde Scopus veri tabanında "metaverse, yapay zeka ve pazarlama" anahtar sözcükleri ve bağlaçları kullanılarak taranmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Analiz sonucunda, araştırma alanında en etkili yazarın Dwivedi, Yogesh K. olduğu, anahtar kelime analizine göre en sık kullanılan ilk beş kelimenin Metaverse, Yapay Zeka, Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik ve ChatGPT olduğu; kaynak atıf analizinde en etkili yayıncıların Sürdürülebilirlik (İsviçre) ve Teknolojik Tahmin ve Sosyal Değişim dergileri olduğu; ülke bazlı analiz sonuçlarına göre en fazla yayının Çin ve Hindistan tarafından yapıldığı, en yüksek atıf etkisinin ise Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'a ait olduğu görülmüştür.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Metaverse · Tüketici Davranışı · Dijital Pazarlama

Özet

Turizm, sağlık ve eğitim gibi birçok alanda kullanılan ve sanal dünyada tercihlerimizi şekillendiren yapay zeka ve metaverse'ler, dijital dünyada giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Ayrıca disiplinlerarası akademik araştırmalarda da sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çerçevede, bu araştırmanın amacı, Scopus veri tabanında metaverse, yapay zeka ve pazarlama konulu yayınları bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektir. Araştırma verileri, 16 Ekim 2025 tarihinde Scopus veri tabanında "metaverse, yapay zeka ve pazarlama" anahtar sözcükleri ve bağlaçları kullanılarak taranmıştır. Bu işlem İngilizce yazılmış makalelerle sınırlı tutulmuş ve 2025-2026 yılları hariç tutulmuştur. Ortak yazarlık, atıf analizi, kaynak atıf analizi, ülke atıf analizi ve anahtar kelime analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda, araştırma alanında en etkili yazarın Dwivedi, Yogesh K. olduğu, anahtar kelime analizine göre en sık kullanılan ilk beş kelimenin Metaverse, Yapay Zeka, Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik ve ChatGPT olduğu; kaynak atıf analizinde en etkili yayıncıların Sürdürülebilirlik (İsviçre) ve Teknolojik Tahmin ve Sosyal Değişim dergileri olduğu; ülke bazlı analiz sonuçlarına göre en fazla yayının Çin ve Hindistan tarafından yapıldığı, en yüksek atıf etkisinin ise Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'a ait olduğu görülmüştür.

Abstract

Artificial intelligence and metaverses, which are used in many fields such as tourism, healthcare, and education and shape our preferences in a virtual world, are increasingly important in the digital world. They are also frequently used in interdisciplinary academic research. Within this framework, the aim of this research is to examine publications on the metaverse, artificial intelligence, and marketing using the Scopus database using bibliometric analysis. The research data was searched in the Scopus database on October 16, 2025, using the keywords and conjunctions metaverse, artificial intelligence, and marketing. This process was limited to articles written in English, and the years 2025-2026 were excluded. Co-authorship, citation analysis, source citation analysis, country citation analysis, and keyword analysis were conducted. As a result of the analysis, it was concluded that the most influential author in the field of research was Dwivedi, Yogesh K. the first five most frequently used words according to the keyword analysis were Metaverse, Artificial Intelligence, Virtual Reality, Augmented Reality and ChatGPT; in the source citation analysis, the most influential publishers were Sustainability (Switzerland) and Technological Forecasting and Social Change journals; the country-based analysis results showed that the most publications were produced by China and India, and the highest citation impact belonged to the United States and the United Kingdom.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bayraktar, E. D. (2025). Metaverse, Yapay Zeka ve Pazarlama Konulu Yayınların Bibliyometrik Analizi. İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 2, 45–63. https://doi.org/10.34231/iuyd.1814602

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Abbate, S., Centobelli, P., Cerchione, R., Oropallo, E., & Riccio, E. (2023). Kick-start your scientific journey into the metaverse. Knowledge Management & E-Learning: An International Journal, 15(1), 103–114. https://doi.org/10.34105/j.kmel.2023.15.006
  2. Agape, A.-G., Stoenciu, D., & Chircu, C.-C. (2024). Virtual Reality (VR), Augmented Reality (AR) and Mixed Reality (MR): A necessity of the modern diving technology. Land Forces Academy Review, 29(2), 179–184. https://doi.org/10.2478/raft-2024-0019
  3. Ali, S. A., & Khan, R. (2023). From science fiction to reality: An insight into the metaverse and its evolving ecosystem. International Journal of Cryptocurrency Research, 3(2), 63–73. https://doi.org/10.51483/IJCCR.3.2.2023.63-73
  4. Altinay Ozdemir, M. (2021). Virtual Reality (VR) and Augmented Reality (AR) Technologies for Accessibility and Marketing in the Tourism Industry. In C. Eusébio, L. Teixeira, & M. Carneiro (Eds.), ICT Tools and Applications for Accessible Tourism (pp. 277-301). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/978-1-7998-6428-8.ch013
  5. Aytekin, P., Yakın, V., & Çelik, B. H. (2020). Artırılmış gerçeklik teknolojisinin pazarlamadaki yeri. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 10(39), 87–117. https://doi.org/10.5824/ajit-e.2019.4.004 Bhalla, H. (2024). Augmented vs virtual reality. International Journal for Multidisciplinary Research, 6(5). https://doi.org/10.36948/ijfmr.2024.v06i05.27405
  6. Buhalis, D., Leung, D., & Lin, M. (2023). Metaverse as a disruptive technology revolutionising tourism management and marketing. Tourism Management, 97, 104724. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2023.104724
  7. Celestino, M. S., Belluzzo, R. C. B., Albino, J. P., & Valente, V. C. P. N. (2024). Análise bibliométrica: Revisão de literatura e proposta de framework metodológico em 12 passos. ARACÊ, 6(4), Article 4. https://doi.org/10.56238/arev6n4-146
  8. Chatterjee, R. S., Hameed, I., & Cham, T.-H. (2024). Cognitive and affective appraisal of online impulse buying: A multi-mediation approach. Journal of Marketing Analytics. https://doi.org/10.1057/s41270-024-00338-7
  9. Cheng, S. (2023). Metaverse. In S. Cheng (Ed.), Metaverse: Concept, content and context (pp. 1–23). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-24359-2_1
  10. Dereli, A. B. (2024). VOSviewer ile bibliyometrik analiz. Communicata, 28, Article 28. https://doi.org/10.32952/communicata.1517725
  11. Dişli Bayraktar, E. (2024, Ekim). Yapay zekâ uygulamalarının pazarlama iletişimi ve sürdürülebilirliğe yansımaları. In E. E. Şentürk & C. Kartal (Eds.), Pazarlama iletişimi: Teknolojik gelişmeler ve dijital dönüşüm (Bölüm 2, ss. 59–79). Eğitim Yayınları.
  12. Durmuş, İ. (2024). Metaverse studies in management: A bibliometric analysis. Journal of Information Systems and Management Research, 6(1), Article 1. https://doi.org/10.59940/jismar.1394934
  13. Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Baabdullah, A. M., Ribeiro-Navarrete, S., Giannakis, M., Al-Debei, M. M., … Wamba, S. F. (2022). Metaverse beyond the hype: Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management, 66, 102542. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2022.102542
  14. Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Wang, Y., Alalwan, A. A., Ahn, S. J. (Grace), Balakrishnan, J., … Wirtz, J. (2023). Metaverse marketing: How the metaverse will shape the future of consumer research and practice. Psychology & Marketing, 40(4), 750–776. https://doi.org/10.1002/mar.21767
  15. Elsevier (2023). Scopus quick reference guide [PDF]. https://supportconte nt.elsevier.com/RightNo w %20Next%20Gen/Scopus/Files/Scop us%20Quick%20Refer ence%20Guide%20WEB_2023.pdf
  16. Erkuş, U., & Öztürk, A. (2024). Metaverse evreninde tüketici davranışları üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Business & Management Studies: An International Journal, 12(4), 794–820. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i4.2438
  17. Ferreira, C., & Robertson, J. (2020). Examining the boundaries of entrepreneurial marketing: A bibliographic analysis. Journal of Research in Marketing and Entrepreneurship, 22(2), 161–180. https://doi.org/10.1108/JRME-05-2020-0046
  18. Gujarathi, S., Mane, S. T., & Gorkhe, M. D. (2024). Role of augmented reality and virtual reality (AR/VR) in customer engagement. ShodhKosh: Journal of Visual and Performing Arts, 5(6), Article 6. https://doi.org/10.29121/shodhkosh.v5.i6.2024.1800
  19. Huynh-The, T., Gadekallu, T. R., Wang, W., Yenduri, G., Ranaweera, P., Pham, Q.-V., da Costa, D. B., & Liyanage, M. (2023). Blockchain for the metaverse: A review. Future Generation Computer Systems, 143, 401–419. https://doi.org/10.1016/j.future.2023.02.008
  20. Jong, R. D., & Bus, D. (2023). VOSviewer: Putting research into context. Research Software Community Leiden. https://doi.org/10.21428/a1847950.acdc99d6 Junaid, M. (2025). The convergence of the metaverse, artificial intelligence, and marketing. Human Systems Management, 44(6), 1058–1060. https://doi.org/10.1177/01672533251331502
  21. Kaur, J., Mogaji, E., Paliwal, M., Jha, S., Agarwal, S., & Mogaji, S. A. (2024). Consumer behavior in the metaverse. Journal of Consumer Behaviour, 23(4), 1720–1738. https://doi.org/10.1002/cb.2298
  22. Khanal, K. (2024). Leveraging Virtual Reality (VR) and Augmented Reality (AR) for Enhanced Tourism and Event Marketing: A Data-Driven Approach. In T. Hashem, A. Albattat, M. Valeri, & A. Sharma (Eds.), Marketing and Big Data Analytics in Tourism and Events (pp. 99-113). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-3310-5.ch006
  23. Ladeira, W. J., de Oliveira Santini, F., Lim, W. M., Rasul, T., Oliveira, T., & Akhtar, S. (n.d.). Consumer behaviour in the metaverse: Empirical insights from a meta-analysis. Journal of Consumer Behaviour. https://doi.org/10.1002/cb.70027
  24. Lim, W. M., Bansal, S., Nangia, P., & Singh, S. (2025). The bright and dark side of metaverse marketing. Global Business and Organizational Excellence, 44(2), 58–82. https://doi.org/10.1002/joe.22271
  25. Mourtzis, D., Panopoulos, N., Angelopoulos, J., Wang, B., & Wang, L. (2022). Human centric platforms for personalized value creation in metaverse. Journal of Manufacturing Systems, 65, 653–659. https://doi.org/10.1016/j.jmsy.2022.11.004
  26. Mystakidis, S. (2022). Metaverse. Encyclopedia, 2(1), Article 1. https://doi.org/10.3390/encyclopedia2010031
  27. Nalbant, K. G., & Aydın, S. (2024). Geçmişten günümüze geleneksel pazarlamadan dijitalleşen pazarlamaya evrilen süreçte yapay zeka ve metaverse faktörleri. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 17(2), 231–258. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ppad/issue/84848/1396346
  28. Olaleye, S., Kwafo, D., Atobatele, A., & Olaoye, O. (2023). The bibliometric commingling of metaverse and non-fungible tokens in marketing (pp. 387–399). https://doi.org/10.1007/978-981-99-0333-7_28
  29. Passas, I. (2024). Bibliometric analysis: The main steps. Encyclopedia, 4(2), 1014–1025. https://doi.org/10.3390/encyclopedia4020065
  30. Perez, C. (2025). Vers une nouvelle conceptualisation du métavers: Entre réel, virtuel et imaginaire. Management & Datascience, 9(1). https://doi.org/10.36863/mds.a.41494
  31. Phillips, K. (2025, June 11). A case study of Coca-Cola and the metaverse. https://info.6connex.com/blog/a-case-study-of-coca-cola-and-the-metaverse
  32. Pranckutė, R. (2021). Web of Science (WoS) and Scopus: The titans of bibliographic information in today’s academic world. Publications, 9(1), 1–59. https://ideas.repec.org/a/gam/jpubli/v9y2021i1p12-d515799.html
  33. Rathore, B. (2018). Emergent perspectives on green marketing: The intertwining of sustainability, artificial intelligence, and the metaverse. International Journal of New Media Studies, 5(2). https://www.ijnms.com/index.php/ijnms/article/view/115
  34. Rathore, D. B. (2023). Digital transformation 4.0: Integration of artificial intelligence & metaverse in marketing. Eduzone: International Peer Reviewed/Refereed Multidisciplinary Journal, 12(1). https://www.eduzonejournal.com/index.php/eiprmj/article/view/248
  35. Robertson, J., Pitt, L., & Ferreira, C. (2020). Entrepreneurial ecosystems and the public sector: A bibliographic analysis. Socio-Economic Planning Sciences, 72, 100862. https://doi.org/10.1016/j.seps.2020.100862
  36. Rony, J. H., Khan, R. H., Miah, J., & Syeed, M. M. (2024). E-commerce application in metaverse: Requirements, integration, economics and future trends. 2024 IEEE International Conference on Electronics,
  37. Computing and Communication Technologies (CONECCT), 1–6. https://doi.org/10.1109/CONECCT62155.2024.10677060
  38. Rosenberg, L. (2022). Marketing in the metaverse and the need for consumer protections. 2022 IEEE 13th Annual Ubiquitous Computing, Electronics & Mobile Communication Conference (UEMCON), 35–39. https://doi.org/10.1109/UEMCON54665.2022.9965661
  39. S, S., S, S., Veerappan, S., & N, A. (2024). Bibliometric study. Natural and Engineering Sciences, 9(2), Article 2. https://doi.org/10.28978/nesciences.1574466
  40. Sawiros, M., Lou, R., & Rawash, M. (2022). Next-gen e-commerce in the metaverse. 2022 IEEE International Symposium on Mixed and Augmented Reality Adjunct (ISMAR-Adjunct), 30–35. https://doi.org/10.1109/ISMAR-Adjunct57072.2022.00017
  41. Shang, Z. (2023). Strategies and effects of luxury goods in metaverse market marketing: A study from the perspective of consumer engagement and brand awareness. Advances in Economics, Management and Political Sciences, 48(1), 187–198. https://doi.org/10.54254/2754-1169/48/20230449
  42. Singh, M. K. (2025). Uncovering future directions in virtual reference service: A bibliometric and topic modeling analysis. Digital Library Perspectives, 41(2), 207–228. https://doi.org/10.1108/DLP-10-2024-0171
  43. Sorot, A., Kalia, A., Kumar, A., Singla, A., Kumar, A., & Sharma, K. (2024). AR and VR are transforming video game world: A comprehensive review. 2024 International Conference on Electrical Electronics and Computing Technologies (ICEECT), 1, 1–6. https://doi.org/10.1109/ICEECT61758.2024.10739144
  44. Tabeck, P. S., & Jain, V. (2024). Exploring the metaverse: A comprehensive bibliometric review using Scopus database. Journal of Applied Engineering and Technological Science, 6(1), Article 1. https://doi.org/10.37385/jaets.v6i1.3717
  45. Tarazi, A. (2024). Comparative analysis of the bibliographic data sources using PubMed, Scopus, Web of Science, and Lens. High Yield Medical Reviews, 2(1). https://doi.org/10.59707/hymrUNHW4628
  46. van Eck, N. J., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523–538. https://doi.org/10.1007/s11192-009-0146-3
  47. Xiang, J. (2024). Virtual reality and augmented reality: Reshaping the future of interactive experiences. Communications in Humanities Research, 43, 15–19. https://doi.org/10.54254/2753-7064/43/20240127