Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, çevre vergileri katsayısının uzun dönemde negatif, ARDL tahmininde istatistiksel olarak anlamsız, DOLS tahmininde ise %10 düzeyinde anlamlı olduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, kamusal düzenleme aracı olarak çevre vergilerinin Türkiye’de karbon emisyonlarıyla ilişkisini, sanayi üretimi ve temiz enerji payını kontrol ederek sınamayı amaçlamaktadır. Analizde 1994-2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılmıştır. Modelde bağımlı değişken karbon emisyonları, bağımsız değişkenler ise çevre vergileri, sanayi üretim endeksi ve temiz enerji üretiminin toplam enerji üretimi içindeki payıdır. ARDL sınır testi yaklaşımı kullanılmış, DOLS tamamlayıcı uzun dönem tahmincisi olarak uygulanmıştır. Granger nedensellik analiziyle kısa dönem öngörü ilişkileri incelenmiştir. Bulgular, çevre vergileri katsayısının uzun dönemde negatif, ARDL tahmininde istatistiksel olarak anlamsız, DOLS tahmininde ise %10 düzeyinde anlamlı olduğunu göstermektedir. Kısa dönemde ise çevre vergilerindeki değişimin bir dönem gecikmeli katsayısı pozitif ve %1 düzeyinde anlamlıdır. Sanayi üretimi karbon emisyonlarıyla pozitif, temiz enerji payı ise negatif ve anlamlı ilişkilidir. Standart Granger testleri çift yönlü öngörü ilişkisine işaret etmekle birlikte, serilerin bütünleşme özellikleri nedeniyle bu bulgu ihtiyatla yorumlanmalıdır. Genel olarak bulgular, Türkiye’de çevre vergilerinin tek başına karbon emisyonlarını azalttığına ilişkin sınırlı kanıt sunmakta ve maliye politikalarının sanayi politikası ve enerji dönüşümüyle eşgüdüm içinde tasarlanmasına işaret etmektedir. Temiz enerji payının emisyonlarla negatif ilişkisi ise tahminciler arasında daha tutarlı bulgularla desteklenmektedir.
Abstract
This study aims to examine the relationship between environmental taxes as a public regulatory instrument and carbon emissions in Türkiye, controlling for industrial production and the clean energy share. The analysis uses annual data for 1994-2023. Carbon emissions are the dependent variable, while environmental taxes, the industrial production index, and the share of clean energy production in total energy production are the independent variables. The ARDL bounds testing approach is employed, with DOLS as a complementary long-run estimator. Granger causality analysis examines short-run predictive relationships. The long-run environmental tax coefficient is negative but statistically insignificant in ARDL and significant at the 10% level in DOLS. In the short run, the coefficient on the one-period lagged change in environmental taxes is positive and significant at the 1% level. Industrial production is positively and significantly associated with emissions, whereas the clean energy share is negatively and significantly associated with them. Standard Granger tests suggest bidirectional predictability between environmental taxes and emissions, although the variables’ integration properties require cautious interpretation. Overall, evidence that environmental taxes alone reduce emissions is limited, suggesting coordination of fiscal policy with industrial policy and energy transformation. The negative association between the clean energy share and emissions is more consistent across estimators.