Dergiler / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 3

BİYOMETRİK VERİLERİN İŞYERİNE GİRİŞTE VE İŞYERİNDEN ÇIKIŞTA KULLANIMI

USE OF BIOMETRIC DATA FOR WORKPLACE ENTRY AND EXIT CONTROL

Atike Eda Manav Özdemir(T.C. Cumhurbaşkanlığı)
Fatih Köşeli(Ticaret Bakanlığı)
Sayfa
380–428
Yayın Tarihi
2026-05-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Zira biyometrik veriler, işçinin kimliğinin kesin şekilde belirlenmesine imkân tanıyan veriler olup hukuka aykırı şekilde kullanılmaları hâlinde işçinin mahremiyeti ve veri güvenliğinin sağlanması, ayrımcılık yasağına uğramaması gibi temel hakları üzerinde riskler doğurabilecek nitelik taşımaktadırlar.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Biyometrik veriler, kişiyi diğer bireylerden ayırmaya yarayan fiziksel veya davranışsal özelliklerin gelişmiş teknolojilerle analiz edilmesi sonucu elde edilen verilerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca biyometrik verilerin işyerinde kullanımının ancak daha az müdahaleci bir alternatifin bulunmadığı hâllerde ve etkili güvenceler sağlanması koşuluyla mümkün olacağı kabul edilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Zira biyometrik veriler, işçinin kimliğinin kesin şekilde belirlenmesine imkân tanıyan veriler olup hukuka aykırı şekilde kullanılmaları hâlinde işçinin mahremiyeti ve veri güvenliğinin sağlanması, ayrımcılık yasağına uğramaması gibi temel hakları üzerinde riskler doğurabilecek nitelik taşımaktadırlar.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kişisel Veri · Biyometrik Veri · İş Hukuku

Özet

Biyometrik veriler, kişiyi diğer bireylerden ayırmaya yarayan fiziksel veya davranışsal özelliklerin gelişmiş teknolojilerle analiz edilmesi sonucu elde edilen verilerdir. İş hukukunda bu verilerin kullanımı, işçinin kişilik haklarının korunması gereği nedeniyle ancak ölçülülük, gereklilik, amaçla sınırlılık, aydınlatma yükümlülüğü ve açık rıza gibi sıkı ilkeler çerçevesinde meşru kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Danıştay kararları, Avrupa Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihadına göre, bir kişisel verinin biyometrik veri olarak kabul edilebilmesi için veri işleme faaliyeti sonucunda kişinin fizyolojik, fiziksel veya davranışsal özelliklerine ilişkin ayırt edici unsurların ortaya çıkarılması ve bu unsurların kişinin kimliğinin belirlenmesine veya doğrulanmasına elverişli olması gerekmektedir. Ayrıca biyometrik verilerin işyerinde kullanımının ancak daha az müdahaleci bir alternatifin bulunmadığı hâllerde ve etkili güvenceler sağlanması koşuluyla mümkün olacağı kabul edilmektedir. İş ilişkisinin kurulmasında ve sona ermesinde biyometrik verilerin kullanımı, kişisel verilerin korunması bakımından hem ulusal hem de uluslararası düzeyde ele alınmıştır. Nitekim GDPR, Amerika Birleşik Devletleri’nde yürürlükte olan Biyometrik Bilgi Gizliliği Yasası (BIPA) ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), biyometrik verilerin kullanılmasına ilişkin olarak ayrıntılı yasal düzenlemeler ihtiva etmektedir. Zira biyometrik veriler, işçinin kimliğinin kesin şekilde belirlenmesine imkân tanıyan veriler olup hukuka aykırı şekilde kullanılmaları hâlinde işçinin mahremiyeti ve veri güvenliğinin sağlanması, ayrımcılık yasağına uğramaması gibi temel hakları üzerinde riskler doğurabilecek nitelik taşımaktadırlar.

Abstract

Biometric data refers to information derived from technological analysis of an individual’s unique physical or behavioral characteristics for identification and authentication purposes. In labour law, the processing of such data is permissible only within strict safeguards grounded in the principles of proportionality, necessity, purpose limitation, transparency, and in applicable cases valid informed consent. According to the case law of the Constitutional Court and the Council of State, as well as the General Data Protection Regulation (GDPR) and the jurisprudence of the European Court of Human Rights (ECtHR), for personal data to be classified as biometric data, the data processing activity must reveal distinctive characteristics relating to an individual’s physiological, physical, or behavioral traits, and these characteristics must be suitable for identifying or verifying the individual’s identity. Furthermore, it is accepted that the use of biometric data in the workplace is permissible only where no less intrusive alternative is available and where effective safeguards are ensured. The use of biometric data in the establishment and termination of the employment relationship has been addressed at both national and international levels within the framework of personal data protection. In this regard, the General Data Protection Regulation (GDPR), the Biometric Information Privacy Act (BIPA) in force in the United States, and the Turkish Personal Data Protection Law No. 6698 contain detailed legal provisions governing the processing and use of biometric data. Biometric data enable the definitive identification of employees and, if processed unlawfully, may pose significant risks to fundamental rights such as privacy, data security, and the prohibition of discrimination.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özdemir, A. E. M., Köşeli, F. (2026). BİYOMETRİK VERİLERİN İŞYERİNE GİRİŞTE VE İŞYERİNDEN ÇIKIŞTA KULLANIMI. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 3, 380–428. https://doi.org/10.32957/hacettepehdf.1923566

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (66)

  1. Adeoye, Olufemi Sunday. “A Survey of Emerging Biometric Technologies.” International Journal of Computer Applications 9, sy. 10 (2010): 1–5.
  2. Akgül, Aydın. “Kişisel Verilerin Korunması Bağlamında Biyometrik Yöntemlerin Kullanımı ve Danıştay Yaklaşımı.” Türkiye Barolar Birliği Dergisi 28, sy. 118 (2015): 201–21.
  3. Alagüney, Ahmet Haşim. “İşveren Tarafından Biyometrik Verilerin İşlenmesinin Ölçülülük İlkesi Kapsamında Değerlendirilmesi.” Erişim 25 Mart 2026. https://www.alaguney.av.tr/isveren-tarafindan-biyometrik-verilerin-islenmesinin-olcululuk-ilkesi-kapsaminda-degerlendirilmesi/.
  4. Arslan, Bilgehan ve Şeref Sağıroğlu. “Mobil Cihazlarda Biyometrik Sistemler Üzerine Bir İnceleme.” Politeknik Dergisi 19, sy. 2 (2016): 105–12.
  5. Arslan, Karsu. Evde Tele Çalışan İşçinin Kişisel Verilerinin Korunması. 1. Bs. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2024.
  6. Article 29 Data Protection Working Party. Guidelines on Transparency under Regulation (EU) 2016/679, 2018.
  7. Barnes, Jeffery G. The Fingerprint Sourcebook. Washington DC: National Institute of Justice, 2009.
  8. Beytar, Erbil. İşçinin Kişiliğinin ve Kişisel Verilerinin Korunması. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2018.
  9. Bulut, Metin. “Özel Bir Hukuksal Koruma ve Veri Kategorisi Alanı: Hassas Kişisel Veriler.” Ankara Barosu Dergisi 78, sy. 3 (2020): 111–30.
  10. Büyükçalık, M. Emre ve Selin Büyükçağlar. “Veri Minimizasyonu: Ölçülülük İlkesi Bağlamında Bir Değerlendirme.” Terazi Hukuk Dergisi 0, sy. 234 (2026): 39–57.
  11. Byers, Philipp, Manuela Winkler ve Stasy Stelter. “Zulässigkeit von biometrischen Kontrollen am Arbeitsplatz.” Neue Zeitschrift für Arbeitsrecht 0, sy. 8 (2023): 457–62.
  12. Caniklioğlu, Nurşen. Kişisel Verilerin Korunması Açısından İşçilerin Hakları. Prof. Dr. Turhan Esener III. Uluslararası İş Hukuku Kongresi. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2021.
  13. Çatalkaya, Deniz Ugan. İş Hukukunda Ölçülülük İlkesi. 1. Bs. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2019.
  14. Çelik, Nuri, Nurşen Caniklioğlu, Talat Canbolat ve Ercüment Özkaraca. İş Hukuku Dersleri. Yenilenmiş 35. Bs. İstanbul: Beta, 2022.
  15. Çelikel, Serdar. “Kişisel Verilerin İşlenmesinde, Açık Rıza Hukuka Uygunluk Nedeninin, 95/46 Sayılı Direktif ve GDPR’la Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi.” Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, sy. 17 (2021): 183–205.
  16. Çetinkaya, Hakan ve Muammer Akçay. “Yüz Tanıma Sistemleri ve Uygulama Alanları.” Akademik Bilişim’12 – XIV. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri (2012): 131–35.
  17. Charles Russell Speechlys. “Use of Biometric Data and Monitoring in the Employment Context.” 12 Mart 2024. Erişim 25 Şubat 2026. https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=541d9f41-c3e4-4d0e-b724-c14b7b2997ed.
  18. Çiçek, Melike. “Türkiye’de Biyometrik Veri Güvenliği: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Çerçevesinde Etik Bir Değerlendirme.” Kişisel Verileri Koruma Dergisi 6, sy. 2 (2024): 55–70.
  19. De Hert, Paul ve Vagelis Papakonstantinou. “The New General Data Protection Regulation: Still a Sound System for the Protection of Individuals?” Computer Law & Security Review: The International Journal of Technology Law and Practice 32, sy. 2 (2016): 179–94.
  20. Devi, Trishna. “Biometric Data, Identification and Authentication in India – Legal Framework, Challenges and Impact.” International Journal of Law Management & Humanities 4, sy. 3 (2021): 1006–030.
  21. Dike-Anyiam, B. ve Q. Rehmani. “Biometric vs. Password Authentication: A User’s Perspective.” Journal of Information Warfare 5, sy. 1 (2006): 33–45.
  22. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü. WIPO Technology Trends 2019 Artificial Intelligence. Geneva: WIPO, 2019.
  23. Dursun Ateş, Sevgi. İşverenin Yönetim Hakkı. 1. Bs. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2019.
  24. Ekmekçi, Ömer, Nafiye Yücedağ, Elif Beyza Akkanat Öztürk ve Şehriban İpek Aşıkoğlu. Kişisel Verilerin Korunması Hukuku. Güncellenmiş ve Gözden Geçirilmiş 3. Bs. İstanbul: Seçkin Yayıncılık, 2025.
  25. Erarslan, Sevgi. Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesinde Açık Rızanın Aranmadığı Haller. 1. Bs. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2020.
  26. Erdinç, Göksu Hazar. “Ölçülülük İlkesi ve Açık Rıza Kapsamında Biyometrik Verilerin İşlenmesi.” Kişisel Verileri Koruma Dergisi 2, sy. 1 (2020): 1–25.
  27. Eslava Suarez, Vanessa. “Controlling Working Times and Attendance via the Processing of Biometric Data: Guidelines by the Spanish DPA.” Erişim 25 Şubat 2026. https://www.datenschutz-notizen.de/controlling-working-times-and-attendance-via-the-processing-of-biometric-data-guidelines-by-the-spanish-dpa-4846516/.
  28. Eyrenci, Öner, Savaş Taşkent, Devrim Ulucan ve Esra Baskan. İş Hukuku. 11. Bs. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2024. Faulds, Henry. “On the Skin-Furrows of the Hand.” Nature 22, sy. 574 (1880): 605–06.
  29. Grother, Patrick, Mei Ngan ve Kayee Hanaoka. Face Recognition Vendor Test (FRVT) Part 2: Identification. NIST Interagency or Internal Report 8271. 2019. Erişim 25 Şubat 2026. https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/ir/2019/nist.ir.8271.pdf.
  30. Gümrükçüoğlu, Yeliz Bozkurt. “İş İlişkisinde Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Sorunlar ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.” İçinde İş Hukukunda Yeni Yaklaşımlar. İstanbul: Beta, 2017.
  31. Gürsel, İlke. “Kişisel Verilerin Korunması Hakkının İşçi ve İşveren İlişkisine Etkileri.” İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 13, sy. 50 (2016): 827–46.
  32. Güzel, Ali. “İş Hukukunda ‘Yetki’ ve ‘Özgürlük’.” İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 15, sy. 1 (2016): 93-126.
  33. Hyeisoo, Kim. “Protecting Biometric Data.” Southern California Interdisciplinary Law Journal 33, sy. 1 (2023): 189–210.
  34. Jasserand, Catherine. “Legal Nature of Biometric Data: From ‘Generic’ Personal Data to Sensitive Data.” European Data Protection Law Review 2, sy. 3 (2016): 299–310.
  35. Kramer, Stefan. IT-Arbeitsrecht. 3. Bs. München: C.H. Beck, 2023.
  36. Manav, Eda. “İş İlişkisinde İşçinin Kişisel Verilerinin Korunması.” Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19, sy. 2 (2015): 109–40.
  37. Metin, Yüksel. Ölçülülük İlkesi. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2002.
  38. Mollamahmutoğlu, Hamdi, Muhittin Astarlı ve Ulaş Baysal. İş Hukuku. Güncellenmiş 7. Bs. Ankara: Lykeion Yayınları, 2022.
  39. Ngugi, Benjamin, Arnold Kamis ve Marilyn Tremaine. “Intention to Use Biometric Systems.” Indiana University e-Service Journal 7, sy. (2011): 24–35.
  40. Nguyen, Fiona Q. “The Standard for Biometric Data Protection.” Journal of Law & Cyber Warfare 7, sy. 1 (2018): 63–88.
  41. O’Flaherty, Michael. “Facial Recognition Technology and Fundamental Rights.” European Data Protection Law Review 6, sy. 2 (2020): 170–78.
  42. Okur, Zeki. İş Hukuku’nda Elektronik Gözetleme. İstanbul: Legal Yayıncılık, 2011.
  43. Öztürkler, Sıla. “Yargı Kararları Işığında Biyometrik Verilerin İşlenme Şartları.” Terazi Hukuk Dergisi 18, sy. 200 (2023): 91-100.
  44. Park, Andrew, Jan Kietzmann ve Jay Killoran. “The Risks of Collecting Employees’ Biometric Data.” Harvard Business Review. 29 Mayıs 2025. Erişim 25 Şubat 2026. https://hbr.org/2025/05/the-risks-of-collecting-employees-biometric-data.
  45. Pasquale, Frank. “When Machine Learning Is Facially Invalid.” Communications of the ACM 61, sy. 9 (2018): 25–27.
  46. Prabhakar, Salil, Sharath Pankanti ve Anil K. Jain. “Biometric Recognition: Security and Privacy Concerns.” IEEE Security & Privacy 1, sy. 2 (2003): 33–42.
  47. Reigada, Antonio Troncoso. “The Principle of Proportionality and the Fundamental Right to Personal Data Protection: The Biometric Data Processing.” Lex Electronica 17, sy. 2 (2012): 1-44.
  48. Rouse, Nathan E. “Witness-Washing Facial Recognition Technology.” Denver Law Review 102, sy. 3 (2025): 741–70.
  49. Şakar, Müjdat. İş Hukuku. 15. Bs. İstanbul: Beta Yayınları, 2024.
  50. Selim, Ali. “Kişisel Verilerin Korunması Açısından İşe Giriş ve Çıkışlarda Çalışanların Biyometrik Verilerinin Alınması: Yüz, Parmak İzi ve Retina Taramaları.” Terazi Hukuk Dergisi 16, sy. 181 (2021): 1790–1805.
  51. Senyen Kaplan, Emine Tuncay. Bireysel İş Hukuku, Gözden geçirilmiş ve güncelleştirilmiş 12. Bs. Ankara: Yetkin Yayınları, 2022.
  52. Şıracı, Sertel. “Yüz Tanıma Teknolojilerinin Kişisel Verilerin Korunması Hukuku Açısından İncelenmesi.” Kişisel Verileri Koruma Dergisi 5, sy. 1 (2023): 27–45.
  53. Smith, Marcus ve Seumas Miller. Biometric Identification. Cham: Springer, 2021.
  54. Stoica, Iulia-Teodora. “The Future Risk of Biometric Data Theft in Cybersecurity.” International Journal of Information Security and Cybercrime 13, sy. 1 (2024): 51–60.
  55. Sümer, Haluk Hadi. İş Hukuku. 28. Bs. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2025.
  56. Süzek, Sarper ve Süleyman Başterzi. İş Hukuku. Yenilenmiş 25. Bs. İstanbul: Beta, 2025.
  57. Thüsing, Gregor. Beschäftigtendatenschutz und Compliance. 3. Bs. Munich: C.H. Beck, 2021.
  58. Tranberg, Charlotte Bagger. “Biometric Data in Scandinavia.” European Business Law Review 19, sy. 2 (2008): 389–402.
  59. Tuncay, Mine. Biyometrik Yöntemler Karşısında Biyometrik Verilerin Korunması. İstanbul: Legal Yayıncılık, 2025.
  60. Turan, Hümeyra ve Habib Doğan. “Yüz Tanıma Tabanlı Öğrenci Takip Sistemi.” Türk Bilim ve Mühendislik Dergisi 6, sy. 1 (2024): 1–8.
  61. Uncular, Selen. “Teknolojinin Etkisiyle Dönüşen İş İlişkisinde Giriş Kontrol Sistemleri, Yer Belirleme Sistemleri ve Sosyal Medya Vasıtasıyla İzleme.” Çalışma ve Toplum 3, sy. 66 (2020): 1673–1700.
  62. Urhanoğlu, İştar ve Damla Kaynar. “İşçinin Kişisel Verilerinin Korunması Kapsamında Unutulma Hakkı.” İçinde Prof. Dr. Hasan Fendoğlu’na Armağan, 506–57. Ankara: Yetkin, 2023.
  63. Wang, Run. “Artificial Intelligence Face Recognition Technology and Ethical Gender.” Advances in Social Science, Education and Humanities Research 666 (2022): 1–5.
  64. Woodward, John D. ve diğerleri. Army Biometric Applications: Identifying and Addressing Sociocultural Concerns. Santa Monica: RAND Corporation, 2001.
  65. Yalçın, Nursel ve Filiz Gürbüz. “Biyometrik Güvenlik Sistemlerinin İncelenmesi.” Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 3, sy. 2 (2015): 398–405.
  66. Zhang, Han. “Biometric Data and GDPR Compliance – A Case Analysis.” 2024. Erişim 6 Mart 2026. https://www.datenschutz-notizen.de/biometric-data-and-gdpr-compliance-a-case-analysis-5350732/.