Dergiler / Geomatik / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 2

Maden Sahalarının Ölçümünde İnsansız Hava Araçlarının Kullanımı ve Sivrihisar Babadat Mermer Ocağı Örneği

Murat Yakar(MERSİN ÜNİVERSİTESİ)
Gökhan Gültekin(Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü)0000-0001-6809-0354
Sayfa
206–220
Yayın Tarihi
2026-04-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca, İHA kullanımının madencilikte sağladığı ekonomik, zamansal ve operasyonel avantajlar ile karşılaşılan teknik sınırlılıklar da tartışılmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Maden sahalarının yüksek doğrulukla ölçülmesi; üretim planlamasının optimize edilmesi, kaynak yönetiminin etkin biçimde yürütülmesi, çevresel etkilerin izlenmesi ve iş güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, İHA tabanlı fotogrametrinin maden sahalarındaki ölçüm uygulamaları kapsamlı biçimde incelenmiş; veri toplama süreci, uçuş planlaması, görüntü işleme algoritmaları, doğruluk değerlendirmesi ve sonuçların geleneksel yöntemlerle karşılaştırılması ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca, İHA kullanımının madencilikte sağladığı ekonomik, zamansal ve operasyonel avantajlar ile karşılaşılan teknik sınırlılıklar da tartışılmıştır
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İnsansız Hava Aracı · Fotogrametri · maden sahası ölçümü

Özet

Maden sahalarının yüksek doğrulukla ölçülmesi; üretim planlamasının optimize edilmesi, kaynak yönetiminin etkin biçimde yürütülmesi, çevresel etkilerin izlenmesi ve iş güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Geleneksel jeodezik ölçüm yöntemleri, özellikle geniş alanlı, zorlu topoğrafyaya sahip ve sürekli değişim gösteren açık ocak madenlerinde zaman alıcı, insan gücü gerektiren ve maliyeti yüksek yöntemler olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, son yıllarda hızla gelişen İnsansız Hava Araçları (İHA) teknolojisi, madencilik sektöründe ölçme, haritalama ve analiz süreçlerinde devrim niteliğinde bir dönüşüm sağlamıştır. Fotogrametrik temelli İHA sistemleri, yüksek çözünürlüklü hava görüntülerinden Sayısal yüzey modelleri (SYM), sayısalarazi modelleri (SAM) ve ortofotolar üreterek, maden sahalarının hem mekânsal hem de zamansal değişimlerinin izlenmesine olanak tanımaktadır. Bu yöntem, hacim hesapları, yığın malzeme takibi, şev stabilitesi analizi ve rehabilitasyon çalışmaları gibi uygulamalarda yüksek doğruluk düzeyi sunmaktadır. Bu çalışmada, İHA tabanlı fotogrametrinin maden sahalarındaki ölçüm uygulamaları kapsamlı biçimde incelenmiş; veri toplama süreci, uçuş planlaması, görüntü işleme algoritmaları, doğruluk değerlendirmesi ve sonuçların geleneksel yöntemlerle karşılaştırılması ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Ayrıca, İHA kullanımının madencilikte sağladığı ekonomik, zamansal ve operasyonel avantajlar ile karşılaşılan teknik sınırlılıklar da tartışılmıştır

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yakar, M., Gültekin, G. (2026). Maden Sahalarının Ölçümünde İnsansız Hava Araçlarının Kullanımı ve Sivrihisar Babadat Mermer Ocağı Örneği. Geomatik, Cilt: 11 Sayı: 2, 206–220. https://doi.org/10.29128/geomatik.1824926

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Yılmaz, H. Murat, and Murat Yakar. "Lidar (Light Detection And Ranging) Tarama Sistemi." Yapı Teknolojileri Elektronik Dergisi 2.2 (2006): 23-33.
  2. Colomina, I., & Molina, P. (2014). Unmanned aerial systems for photogrammetry and remote sensing: A review. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 92, 79–97.
  3. Remondino, F., Barazzetti, L., Nex, F., Scaioni, M., & Sarazzi, D. (2017). UAV photogrammetry for mapping and 3D modeling–current status and future perspectives. ISPRS Archives, XL-1/W2, 25–31.
  4. Turner, D., Lucieer, A., & Watson, C. (2012). An automated technique for generating georectified mosaics from ultra-high resolution UAV imagery. Remote Sensing, 4(5), 1392–1410.
  5. Yakar, M., Bilgi, S., & Polat, N. (2020). The usability of UAV photogrammetry in volume calculation of open-pit mines. Journal of Geomatics Science and Technology, 3(2), 45–54.
  6. Karataş, L., Alptekin, A., Karabacak, A., & Yakar, M. (2022). Detection and documentation of stone material deterioration in historical masonry buildings using UAV photogrammetry: A case study of Mersin Sarisih Inn. Mersin Photogrammetry Journal, 4(2), 53-61.
  7. Mohammed, O., & Yakar, M. (2016). Yersel fotogrametrik yöntem ile ibadethanelerin modellenmesi. Selcuk University Journal of Engineering Sciences, 15(2), 85-95.
  8. Alyilmaz, C., Alyilmaz, S., & Yakar, M. (2010). Measurement of petroglyhps (rock of arts) of Qobustan with close range photogrammetry. International Archives of Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 38(Part 5), 29-32.
  9. Yılmaz, H. M., Mutluoğlu, Ö., Yaman, A., & Bilgilioğlu, S. S. (2018). İnsansız hava aracı ile ortofoto üretimi ve Aksaray Üniversitesi kampüsü örneği. Geomatik, 3(2), 129-136.
  10. Yakar, M., & Doğan, Y. (2017). Mersin Silifke Mezgit Kale Anıt Mezarı fotogrametrik rölöve alımı ve üç boyutlu modelleme çalışması. Geomatik, 2(1), 11-17.
  11. Yakar, M., Yilmaz, H. M., & Yurt, K. (2010). The effect of grid resolution in defining terrain surface. Experimental Techniques, 34(6), 23-29.
  12. Yakar, M., Murat Yılmaz, H., Yıldız, F., Zeybek, M., Şentürk, H., & Çelik, H. (2010). Silifke-Mersin Bölgesinde Roma Dönemi Eserlerinin 3 Boyutlu Modelleme Çalışması ve Animasyonu. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, (101).
  13. Karataş, L., Alptekin, A., & Yakar, M. (2022). Detection and documentation of stone material deterioration in historical masonry structures using UAV photogrammetry: A case study of Mersin Aba Mausoleum. Advanced UAV, 2(2), 51-64.
  14. Yakar, M., Yıldız, F., Uray, F., & Metin, A. (2010). Photogrammetric Measurement of The Meke Lake and Its Environment with Kite Photographs to Monitoring of Water Level to Climate Change. In ISPRS Commission V Mid-Term Symposium (pp. 613-616).
  15. Villi, O., & Yakar, M. (2024). Sensor technologies in unmanned aerial vehicles: types and applications. Advanced UAV, 4(1), 1-18
  16. Korumaza, A. G., Korumaz, M., Dulgerlera, O. N., Karasaka, L., Yıldız, F., & Yakar, M. (2010). Evaluation of laser scanner performance in documentation of historical and architectural ruins, a case study in Konya. International Archives of Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 38(5), 361-366.
  17. Alyilmaz, C., Yakar, M., & Yilmaz, H. M. (2010). Drawing of petroglyphs in Mongolia by close range photogrammetry. Scientific Research and Essays, 5(11), 1216-1222.
  18. Yakar, M., & Villi, O. (2023). İnsansız Hava Aracı Uygulama Alanları. Mersin Üniversitesi Harita Mühendisliği Kitapları
  19. Villi, O., & Yakar, M. (2023). İnsansız Hava Araçları ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi, 5(1), 20-33
  20. Villi, O., & Yakar, M. (2022). İnsansız Hava Araçlarının Kullanım Alanları ve Sensör Tipleri. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 4(2), 73-100. Tükenmez F & Yakar M (2023). Production of road maps in highway projects by unmanned aerial vehicle (UAV). Advanced Engineering Days (AED), Mersin, Türkiye, 6, 94-96.
  21. Kuşak, L., Ünel, F. B., Alptekin, A., Çelik, M. Ö., & Yakar, M. (2019). Modelling of a landslide site with satellite and UAV. In Cilicia International Symposium on Engineering and Technology At: Mersin.
  22. Yakar, M. (2011). Using close range photogrammetry to measure the position of inaccessible geological features. Experimental Techniques, 35(1), 54-59
  23. Yakar, M., Yilmaz, H. M., & Yurt, K. (2010). The effect of grid resolution in defining terrain surface. Experimental Techniques, 34(6), 23-29
  24. Yakar M, Yılmaz H M & Mutluoǧlu Ö (2010). Comparative evaluation of excavation volume by TLS and total topographic station based methods. Lasers in Engineering,19, 331-345.
  25. Yilmaz, H. M. & Yakar, M. (2008). Computing Of Volume Of Excavation Areas By Digıtal Close Range Photogrammetry. Arabian J. Sci. Eng. 33(1A), 63-78
  26. Yakar, M., Yilmaz, H. M. & Mutluoglu, O. (2010). Close range photogrammetry and robotic total station in volume calculation. International Journal of the Physical Sciences. 5(2), 086-096.
  27. Yakar, M. and Yilmaz, H.M. (2011). Determination Of Erosion On A Small Fairy chimney, Experimental Techniques, doi: 10.1111/j.1747-1567.2010.00661
  28. Yilmaz H.M., Yakar M., Yildiz F., Karabork H., Kavurmaci M.M., Mutluoglu O., & Goktepe A. (2010). Determining rates of erosion of an earth pillar by terrestrial laser scanning. Arab. J. Sci. Eng. 35(2A), 163–172 (2010
  29. Yakar, M. (2009). Digital elevation model generation by robotic total station instrument. Experimental Techniques, 33(2), 52-59.
  30. Yakar, M., Uysal, M., Toprak, A. S., & Polat, N. (2013). 3D modeling of historical doger caravansaries by digital photogrammetry. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 40, 695-698.
  31. Yakar, M., Yildiz, F., Alyilmaz, C., & Yilmaz, H. M. (2009). Photogrammetric study for Sircali Medrese Door. 9-th International Multidisciplinary Scientific GeoConference SGEM 2009, 879-884
  32. Yakar, M. & Yılmaz, H. M. (2025). The Use of Unmanned Aerial Vehicles in Cultural Heritage Documentation. International Journal of Engineering and Geosciences, 11(2), 496-509. https://doi.org/10.26833/ijeg.1801614.
  33. Yakar, M., & Yılmaz, H. M. (2025). İnsansız Hava Araçları İle Konum Verilerinin Üretiminde Yer Kontrol Noktası Dağılımı. Geomatik, 11(1), 88-96.
  34. Yakar, M., Yıldız, F., Uray, F., & Metin, A. (2010) Photogrammetric Measurement of The Meke Lake and Its Environment with Kite Photographs to Monitoring of Water Level to Climate Change. In ISPRS Commission V Mid-Term Symposium (pp. 613-616
  35. Korumaza, A. G., Korumaz, M., Dulgerlera, O. N., Karasaka, L., Yıldız, F., & Yakar, M. (2010). Evaluation of laser scanner performance in documentation of historical and architectural ruins, a case study in Konya. International Archives of Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 38(5), 361-366
  36. Yilmaz, H. M. & Yakar, M. (2008). Computing Of Volume Of Excavation Areas By Digıtal Close Range Photogrammetry. Arabian J. Sci. Eng. 33(1A), 63-78.
  37. Yakar, M. & Yılmaz, H. M. (2008). Using in volume computing of digital close range photogrammetry. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 37(3b).
  38. Yakar, M., Yildiz, F., Alyilmaz, C., & Yilmaz, H. M. (2009). Photogrammetric study for Sircali Medrese Door. 9-th International Multidisciplinary Scientific GeoConference SGEM 2009, 879-884.
  39. Yakar, M. and Yilmaz, H.M. 2011b. Determination Of Erosion On A Small Fairy chimney, Experimental Techniques, doi: 10.1111/j.1747-1567.2010.00661.
  40. Yilmaz H.M., Yakar M., Yildiz F., Karabork H., Kavurmaci M.M., Mutluoglu O., & Goktepe A. (2010). Determining rates of erosion of an earth pillar by terrestrial laser scanning. Arab. J. Sci. Eng. 35(2A), 163–172 (2010)
  41. Yılmaz, H. M., Mutluoğlu, Ö., Ulvi, A., Yaman, A., & Bilgilioğlu, S. S. (2018). İnsansız hava aracı ile ortofoto üretimi ve Aksaray Üniversitesi kampüsü örneği. Geomatik, 3(2), 129-136.