KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 36 Sayı: 2

Geçici Koruma Statüsündeki Hastalar ile Yerel Hastaların Hastane Seçim Kriterleri: Türkiye'de Karşılaştırmalı Bir Vaka Çalışması

The Hospital Selection Preferences of Refugee Patients and Local Patients: A Comparative Case Study in Turkey

Hakan Güvener0000-0002-9159-7708
Emine Ayhan0000-0002-8101-5479
Ömer Faruk Rençber(GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8020-2750
Mehmet Aytekin(GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5464-0677
Sayfa
539–556
Yayın Tarihi
2026-05-11
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Alt seçim düzeylerine bakıldığında maliyet kriterinde yerel hastaların öncelikli tercihi sosyal güvenceye sahip olmak iken, geçiçi koruma statüsündeki hastaların ise tedavi ücretleri ilk tercih unsurunu oluşturmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, savaş nedeniyle göç ettikleri ülkelerde geçici koruma statüsünde olan sığınmacı hastalar ile yerel halktan hastaların hastane tercihini etkileyen kriterler arasında fark olup olmadığını araştırmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca geçiçi koruma statüsündeki hastalar ile yerel hastaların demografik özelliklere göre, hastane tercih düzeylerindeki farklılıkların anlamlı olup olmadığının belirlenmesi araştırmanın diğer amacını oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Alt seçim düzeylerine bakıldığında maliyet kriterinde yerel hastaların öncelikli tercihi sosyal güvenceye sahip olmak iken, geçiçi koruma statüsündeki hastaların ise tedavi ücretleri ilk tercih unsurunu oluşturmaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Hastane Seçim Kriterleri · Geçici Koruma Statüsündeki Hastalar · Yerli Hastalar

Özet

Bu çalışmanın amacı, savaş nedeniyle göç ettikleri ülkelerde geçici koruma statüsünde olan sığınmacı hastalar ile yerel halktan hastaların hastane tercihini etkileyen kriterler arasında fark olup olmadığını araştırmaktır. Ayrıca geçiçi koruma statüsündeki hastalar ile yerel hastaların demografik özelliklere göre, hastane tercih düzeylerindeki farklılıkların anlamlı olup olmadığının belirlenmesi araştırmanın diğer amacını oluşturmaktadır. Bu çalışma Gaziantep’te bir kamu üniversite hastanesinde yapılmıştır. Bu kapsamda hastanede 01.08.2023-30.08.2023 tarihleri arasında kliniklerde yatarak tedavi gören yerel halktan hastalar ile geçici koruma statüsünde bulunan sığınmacı hastalardan hastane tercihlerine etki eden kriterlere ilişkin yüz yüze anket tekniği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemi 40 yerel halktan ve 40 geçici koruma statüsünde bulunan hastalardan olmak üzere toplamda 80 kişiden oluşmaktadır. Seçim kriterlerinin ikili ve çoklu karşılaştırmaları için Best–Worst Yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan yerel hastalar ile geçici koruma statüsünde olan hastaların hastane tercihleri arasında farklılıklar olduğu görülmüştür. Buna göre yerel hastaların hastane seçiminde tercihlerini etkileyen en önemli kriterin sağlık hizmet kalitesi olduğu, geçiçi koruma statüsündeki sığınmacı hastalar için ise alternatifsizlik kriterinin en önemli seçim kriteri olduğu görülmüştür. Alt seçim düzeylerine bakıldığında maliyet kriterinde yerel hastaların öncelikli tercihi sosyal güvenceye sahip olmak iken, geçiçi koruma statüsündeki hastaların ise tedavi ücretleri ilk tercih unsurunu oluşturmaktadır.

Abstract

This study aims to investigate whether there are differences between criteria affecting hospital preferences of refugee patients and local patients in countries they migrated to due to war. In addition, whether differences between refugee patients and local patients in terms of demographic characteristics are significant constitutes another aim of study. This study was conducted in a public university hospital in Gaziantep. In this context, data were obtained from local people and refugee patients with temporary protection status who received inpatient treatment in clinics between 01.08.2023 and 30.08.2023 using a face-to-face survey technique regarding criteria affecting hospital preferences. The sample of the study consists of a total of 80 participants, including 40 local residents and 40 patients under temporary protection status. The Best Worst Method was used for pairwise and multiple comparisons of selection criteria. It was observed that there were differences between hospital preferences of local and refugee patients who participated in study. Accordingly, it was seen that the most important criterion affecting hospital preferences of local patients was quality of health services, while criterion of lack of alternatives was most important selection criterion for refugee patients. When we look at sub-selection criteria, it has been determined that while primary preference of local patients in cost criterion is to have social security, first preference element of the refugee population is treatment fees.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güvener, H., Ayhan, E., Rençber, Ö. F., Aytekin, M. (2026). Geçici Koruma Statüsündeki Hastalar ile Yerel Hastaların Hastane Seçim Kriterleri: Türkiye'de Karşılaştırmalı Bir Vaka Çalışması. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 36 Sayı: 2, 539–556. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1628779

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Aladağ, Z., Avcı, S., Çelik, B., and Alkan, A. (2017). Özel hastane seçim kriterlerinin analitik hiyerarşi prosesi ile değerlendirilmesi ve Kocaeli ili uygulaması. Paper presented at the 5th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science 29-30 September 2017 (ISITES2017 Baku-Azerbaijan).
  2. Alhaffar, M. B. A., and Janos, S. (2021). Public health consequences after ten years of the Syrian crisis: a literature review. Globalization and health, 17, 1-11.
  3. Arendts, G., Jan, S., Beck, M. J., and Howard, K. (2017). Preferences for the emergency department or alternatives for older people in aged care: A discrete choice experiment. Age and Ageing, 46(1), 124-129.
  4. Ayhan, E., and Güvener, H. (2023). Hastanelerin tedarikçi seçimini etkileyen faktörlerin Best-Worst Metodu ile değerlendirilmesi. Tam Metin Bildiri- 5th International Acharaka Congress on Humanities and Social Sciences, November 11-13, 2023, İzmir. ISBN: 978-625-6879-35-5
  5. Aytekin, A. (2016). Hastaların hastane tercihinde etkili kriterler ve hastanelerin Multimoora ile sıralanması: Eskişehir örneği Journal of Business and Economics Studies, 4(4), 134-143.
  6. Baki, R. (2021). Özel bir hastanenin yer seçimi için Bulanık COPRAS tekniğinin uygulanması. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 10(4), 1506–1514.
  7. Baez, J. E. (2011). Civil wars beyond their borders: The human capital and health consequences of hosting refugees. Journal of Development Economics, 96(2), 391-408.
  8. Bahadori, M., Teymourzadeh, E., Ravangard, R., Nasiri, A., Raadabadi, M., and Alimohammadzadeh, K. (2016). Factors contributing towards patient’s choice of a hospital clinic from the patients’ and managers’ perspective. Electronic physician, 8(5), 2378.
  9. Berhane, A., and Enquselassie, F. (2015). Patients’ preferences for attributes related to health care services at hospitals in Amhara region, northern ethiopia: a discrete choice experiment. Patient Preference and Adherence, 1293-1301.
  10. Bogic, M., Njoku, A., and Priebe, S. (2015). Long-term mental health of war-refugees: A systematic literature review. BMC International Health and Human Rights, 15(1), 1-41.
  11. Bozkurt, K. (2018). Suriye iç savaşı: Savaşın yarattığı mültecilik akınının Türkiye ve Avrupa Birliği’ne yansımaları. Turkish Journal of Political Science, 1(1), 57-70.
  12. Chauhan, V., Sharma, A., and Sagar, M. (2021). Exploring patient choice in India: a study on hospital selection. International Journal of Healthcare Management, 14(2), 610-620.
  13. Cheung, F., Kube, A., Tay, L., Diener, E., Jackson, J. J., Lucas, R. E.,. Leung, G. M. (2020). The impact of the Syrian conflict on population well-being. Nature Communications, 11(1), 3899.
  14. Çallı, M. (2016). Türkiye'de mültecilerin ve sığınmacıların sağlık hakkı. Business and Life, 2(3), 131-154. Çevik, S. A. (2016). Suriye’den Türkiye’ye göç’ün etkileri. Gümüşhane University Journal of Health Sciences, 5(2), 80-83.
  15. Çiftçi, G. E. (2010). Sağlık hizmetleri pazarlamasında konumlandırma stratejileri (Kırıkkale ili örneği). [Master Thesis], Institute of Educational Sciences.
  16. De Cruppé, W., and Geraedts, M. (2017). Hospital choice in Germany from the patient’s perspective: A cross-sectional study. BMC Health Services Research, 17, 1-10.
  17. El Arnaout, N., Rutherford, S., Zreik, T., Nabulsi, D., Yassin, N., and Saleh, S. (2019). Assessment of the health needs of Syrian refugees in Lebanon and Syria’s neighboring countries. Conflict and Health, 13(1), 1-14.
  18. Escarce, J. J., and Kapur, K. (2009). Do patients bypass rural hospitals?: Determinants of inpatient hospital choice in rural California. Journal of Health Care for the Poor and Underserved, 20(3), 625-644.
  19. Göç İdaresi Başkanlığı (2023, Ocak). [Basın bülteni]. Erişim adresi: https://www.goc.gov.tr/gecici- koruma5638, 2023. Erişim tarihi:01.12.2023
  20. Gurmu, Y. (2022). Patient preferences in shared decision making during healthcare and associated factors among adult admitted patients at public hospitals of West Shoa Oromia, Ethiopia. Patient Preference and Adherence, 1781-1786.
  21. Hoşgör, H., and Hoşgör, D. G. (2019). Hastaların hastane seçimini etkileyen faktörler: Sistematik derleme (1996-2017). Hacettepe Journal of Health Administration, 22(2), 437-456.
  22. Hussain, A., Asif, M., Jameel, A., Hwang, J., Sahito, N., and Kanwel, S. (2019). Promoting OPD patient satisfaction through different healthcare determinants: A study of public sector hospitals. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(19), 3719.
  23. Işık, O., Erişen, M., and Fidan, C. (2016). Tüketicilerin hastane seçiminde etki eden faktörlere ilişkin algılamaları Journal of Business Science, 4(1), 99-110.
  24. Karakurt, N. F., Hekimoğlu, İ., and Guneri, A. (2021). Best Worst Metodu ile inşaat sektöründe risk değerlendirmesine yeni bir yaklaşım. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 9(4), 1141-1154.
  25. Kavukcu, N., and Altıntaş, K. H. (2019). The challenges of the health care providers in refugee settings: A systematic review. Prehospital and Disaster Medicine, 34(2), 188-196.
  26. Kaypak, Ş., and Bimay, M. (2016). Suriye savaşı nedeniyle yaşanan göçün ekonomik ve sosyo-kültürel etkileri: Batman örneği. Batman University Journal of Life Sciences, 6(1), 84-110.
  27. Koca, G., and Urmak Akçakaya, E. D. (2021). Giyilebilir teknolojik ürünlerin tasarımında etkili olan faktörlerin Best-Worst Metodu (BWM) ile değerlendirilmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 8(1), 136-150.
  28. Korkutan, M. (2021). Gençlerin hastane tercihlerini etkileyen kriterler: Bir alan uygulaması. International Journal Of Social Humanities Sciences Research, 8(68), 915-927.
  29. Meiqari, L., Hoetjes, M., Baxter, L., and Lenglet, A. (2018). Impact of war on child health in northern Syria: The experience of Médecins Sans Frontières. European Journal of Pediatrics, 177, 371-380.
  30. Mi, X., Tang, M., Liao, H., Shen, W., and Lev, B. (2019). The state-of-the-art survey on integrations and applications of the best worst method in decision making: Why, what, what for and what's next? Omega, 87, 205-225.
  31. Mohammad Mosadeghrad, A. (2014). Patient choice of a hospital: implications for health policy and management. International Journal of Health Care Quality Assurance, 27(2), 152-164.
  32. Murthy, R. S., and Lakshminarayana, R. (2006). Mental health consequences of war: A brief review of research findings. World Psychiatry, 5(1), 25-30.
  33. Naing, T., Geater, A., and Pungrassami, P. (2012). Migrant workers’ occupation and healthcare-seeking preferences for TB-suspicious symptoms and other health problems: A survey among immigrant workers in Songkhla province, southern Thailand. BMC International Health and Human Rights, 12(1), 1-13.
  34. Newnham, E. A., Kashyap, S., Tearne, J., and Fazel, M. (2018). Child mental health in the context of war: An overview of risk factors and interventions for refugee and war-affected youth. Mental Health Of Refugee and Conflict-Affected Populations: Theory, Research and Clinical Practice, 37-63.
  35. Özdemir, E. (2017). Suriyeli mültecilerin Türkiye'deki algıları. Journal of Defense Sciences, 16(1), 116-136.
  36. Qian, Y., and Mao, Y. (2021). Coping with cultural differences in healthcare: Chinese immigrant mothers’ health information sharing via WeChat. International Journal of Intercultural Relations, 84, 315-324.
  37. Rezaei, J. (2015). Best-worst multi-criteria decision-making method. Omega, 53, 49-57.
  38. Rezaei, J., Nispeling, T., Sarkis, J., and Tavasszy, L. (2016). A supplier selection life cycle approach integrating traditional and environmental criteria using the best worst method. Journal of Cleaner Production, 135, 577-588.
  39. Rezaei, J., Wang, J., and Tavasszy, L. (2015). Linking supplier development to supplier segmentation using Best Worst Method. Expert Systems with Applications, 42(23), 9152-9164.
  40. Rostami, O., Tavakoli, M., Tajally, A., and Ghanavati Nejad, M. (2023). A goal programming-based fuzzy best–worst method for the viable supplier selection problem: A case study. Soft Computing, 27(6), 2827-2852.
  41. Saraçoğlu, S., and Öztürk, F. (2017). Sağlık hizmetlerine yönelik talebin belirleyicileri: Türkiye üzerine bir uygulama. Business and Life, 2(4), 293-342.
  42. Srivastava, P., and Zhao, X. (2008). Impact of private health insurance on the choice of public versus private hospital services: University of York. Centre for Health Economics.
  43. Şahin, K. (2021). Sağlık turistlerinin hastane seçimi: AHP ve TOPSIS yöntemleri ile bir uygulama. [Master Thesis], Istanbul Medipol University Institute of Health Sciences.
  44. Şantaş, F., Kurşun, A., and Ahmet, K. (2016). Hastane tercihine etki eden faktörler: Sağlık hizmetleri pazarlaması perspektifinden alan araştırması. Hacettepe Journal of Health Administration, 19(1), 17-33.
  45. Şeniz, E. (2007). Sağlık hizmetleri pazarlaması: Hastaların sunulan hizmetlerin kalitesini algılamaları üzerine bir uygulama. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  46. Tan, C. N.-L., Ojo, A. O., Cheah, J.-H., and Ramayah, T. (2019). Measuring the influence of service quality on patient satisfaction in Malaysia. Quality Management Journal, 26(3), 129-143.
  47. Tengilimoğlu, D. (2001). Hastane seçimine etkili olan faktörler: Bir alan uygulaması. Gazi University Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences, 3(1), 85-98.
  48. Tu, J., Wu, Z., and Pedrycz, W. (2023). Priority ranking for the best-worst method. Information Sciences, 635, 42-55.
  49. Yıldırım, B. F. (2020). Güçlü zayıf yöntemi ile proje değerlendirme için alternatif bir ölçek önerisi: KOSGEB örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 18(38), 747-765.
  50. Yıldırım, Y., Aksoy, F., Veyseller, B., and Altın, S. (2009). Hastaların hastane tercihini etkileyen faktörler, Haseki Tıp Bülteni, 47(2), 11-16.
  51. Yılık, P., and Öztürk, Z. (2023). Hastaların hekim algısı ve algının hastane tercihine etkisi (Ankara ili Çankaya ilçesi). Gümüşhane University Journal of Health Sciences, 12(3), 1050-1059.
  52. Cheung, F., Kube, A., Tay, L., Diener, E., Jackson, J. J., Lucas, R. E.,. Leung, G. M. (2020). The impact of the Syrian conflict on population well-being. Nature Communications, 11(1), 3899.