Dergiler / Erciyes İletişim Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Kadın Kimliği İnşasının Animasyon Filmlerine Yansımaları: Disney ve Hayao Miyazaki Filmleri Üzerine Bir Analiz

Reflections of the Female Identity Constructions in Animation Movies: An Analysis on of Disney and Hayao Miyazaki Movies

Hilal Taşkın(İSTANBUL RUMELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0132-4827
Ayda Sabuncuoğlu İnanç(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ, HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAMCILIK BÖLÜMÜ)0000-0003-4999-9663
Sayfa
57–78
Yayın Tarihi
2023-01-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Disney animasyon afişlerinde kadın temsilinin bireyselleşen, özgürlüklerinin peşinden giden bir kimlik yapısına dönüştüğü gözlemlemlenirken Hayao Miyazaki animasyon filmlerinde kadın karakterlerin genel itibariyle güzellik dayatmasına tabi tutulmayan, erkek kahramana ihtiyaç duymayan hatta kurtarıcı rolünde konumlandırıldığı bir kimlik yapısına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kadınların geleneksel toplum yapısı düzeni içerisinde güzel ve çekici sıfatları çerçevesinde konumlandırılan, evden uzakta bir hayatı olmayan roller silsilesine sahip olduğu gözlenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma kapsamında kadın kimliğinin geleneksel dönemden günümüze kadar geçirmiş olduğu değişimler animasyon filmlerdeki kadın karakterler üzerinden analiz edilmiştir. 1984-2022 yılları arasında yapılmış olan Disney ve Hayao Miyazaki animasyon filmlerinin 20 afişi kadın kimliği inşası bağlamında göstergebilim yöntemiyle incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Disney animasyon afişlerinde kadın temsilinin bireyselleşen, özgürlüklerinin peşinden giden bir kimlik yapısına dönüştüğü gözlemlemlenirken Hayao Miyazaki animasyon filmlerinde kadın karakterlerin genel itibariyle güzellik dayatmasına tabi tutulmayan, erkek kahramana ihtiyaç duymayan hatta kurtarıcı rolünde konumlandırıldığı bir kimlik yapısına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2022 Verileri
⚙️Değişkenler:Kimlik · Kimlik İnşası · Kadın Kimliği

Özet

Kadınların geleneksel toplum yapısı düzeni içerisinde güzel ve çekici sıfatları çerçevesinde konumlandırılan, evden uzakta bir hayatı olmayan roller silsilesine sahip olduğu gözlenmektedir. Modernizm sürecine geçilmesi aşamasında kadının kimlik unsurlarının değişmeye başladığı görülmektedir. Çalışma kapsamında kadın kimliğinin geleneksel dönemden günümüze kadar geçirmiş olduğu değişimler animasyon filmlerdeki kadın karakterler üzerinden analiz edilmiştir. 1984-2022 yılları arasında yapılmış olan Disney ve Hayao Miyazaki animasyon filmlerinin 20 afişi kadın kimliği inşası bağlamında göstergebilim yöntemiyle incelenmiştir. Afişlerde kadın kimliğiyle özdeşleştirilen roller, güzellik dayatması, kadının üzerindeki çevresel baskı unsurlarının varlığı ve postmodern döneme gelene değin yaşamış olduğu değişimin yansımalarının sorgulanmasını içeren five temel sorunun cevabı aranmıştır. Disney animasyon afişlerinde kadın temsilinin bireyselleşen, özgürlüklerinin peşinden giden bir kimlik yapısına dönüştüğü gözlemlemlenirken Hayao Miyazaki animasyon filmlerinde kadın karakterlerin genel itibariyle güzellik dayatmasına tabi tutulmayan, erkek kahramana ihtiyaç duymayan hatta kurtarıcı rolünde konumlandırıldığı bir kimlik yapısına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

It is observed that women have a series of roles that are positioned within the framework of beautiful and attractive adjectives in the traditional order of social structure and they do not have a life away from home. It has been seen that the identity elements of women have begun to change during the transition to the process of modernism. Within the scope of the study, the changes that the female identity has undergone from the traditional period to the present were analyzed through the female characters in animated films. Twenty posters of Disney and Hayao Miyazaki animated films made between 1984 and 2022 were analyzed by semiotics in the context of female identity construction. The answer to five basic questions were sought, which include the roles identified with women's identity in the posters, the imposition of beauty, the existence of environmental pressure elements on women, as well as the reflections of the change that women's identity has experienced until the postmodern period. According to the research results; over time, the representation of women in Disney animated posters has changed and the characters became more individualized women who pursue their freedom. Additionally, research results showed that Hayao Miyazaki's female characters in animated movies were not subjected to the imposition of beauty, did not need a male hero, and even had an identity structure in which they were positioned in the role of savior.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Taşkın, H., İnanç, A. S. (2023). Kadın Kimliği İnşasının Animasyon Filmlerine Yansımaları: Disney ve Hayao Miyazaki Filmleri Üzerine Bir Analiz. Erciyes İletişim Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 57–78. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1183539

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (48)

  1. Abel, S. (1995). The Rabbit in Drag: Camp and Gender Construction in the American Animated Cartoon. The Journal of Popular Culture, 29(3), 183-202. https://doi.org/10.1111/j.0022-3840.1995.00183.x
  2. Aktaş, G. (2013). Feminist Söylemler Bağlamında Kadın Kimliği: Erkek Egemen Bir Toplumda Kadın Olmak. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 30(1), 53-72.
  3. Assmann, J. (2001). Kültürel Bellek. Ayrıntı Yayınları.
  4. Avcıoğlu, G. Ş. (2011). Yapısal Kimlikten Seçimsel Kimliğe: Kimliğin Medya Yoluyla Yeniden Üretimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 359-370.
  5. Bauman, Z. (2001). Parçalanmış Hayat. Ayrıntı Yayınları.
  6. Bauman, Z. (2005). Work, Consumerism and the New Poor (2. bs). Open University Press.
  7. Beck, U. (1992). Risk Society, Towards a New Modernity. Sage Publications Ltd. https://doi.org/10.2307./3341155
  8. Bee, H., & Boyd, D. (2009). Çocuk Gelişim Psikolojisi. Kaknüs Yayınları.
  9. Bhasin, K. (2003). Toplumsal Cinsiyet/ Bize Yüklenen Roller. Kadav Yayınları.
  10. Bora, A. (2011). Kadınların Sınıfı-Ücretli El Emeği ve Kadın Öznelliğinin İnşası. İletişim Yayınları.
  11. Çalışır, M. (2018). Canlandırma Filmlerinde Toplumsal Cinsiyet Rolleri: 2000 Sonrası Disney ve Pixar Filmleri Üzerinden Bir Analiz [Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. http://acikerisim.akdeniz.edu.tr/xmlui/handle/123456789/3855
  12. Çoban Keneş, H. (2015). Punky ve Afacan Toto İsimli Çizgi Filmlerde “Ötekinin” Temsili. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 49, 3150. dergipark.org.tr/tr/pub/iuifd/issue/22900/245172
  13. Connolly, W. E. (1995). Kimlik ve Farklılık- Siyasetin Açmazların Karşı Demokratik Çözüm Önerileri (2. bs). Ayrıntı Yayınları.
  14. Deniz, A. (2021). Yerli Yapım Çizgi Filmlerde Toplumsal Cinsiyet Eşit(siz)liği. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(43). https://doi.org/10.26466/opus.910874
  15. Dinç, N., & Dokur, E. (2020). Animasyon Sinemasında Cadı İmgesi ve Miyazaki Film Örneği: “Küçük Cadı Kiki”. Ulakbilge, 55, 1474-1488. ulakbilge.com/makale/pdf/1610362111.pdf
  16. Dökmen, Z. Y. (2004). Toplumsal Cinsiyet- Sosyal Psikolojik Açıklamalar. Sistem Yayıncılık.
  17. Dowling, C. (1999). Sindrella Kompleksi: Çağdaş Kadında Bağımsızlık Korkusu. Öteki Yayınları.
  18. Dunn, R. G. (1998). Identity Crises: A Social Critique of Postmodernity. University of Minnesota Press.
  19. Etikan, I. (2016). Comparison of Convenience Sampling and Purposive Sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1. https://doi.org/10.11648/j.ajtas.20160501.11
  20. Giddens, A. (2005). Sosyoloji. Ayraç Yayınları.
  21. Gillam, K., & Wooden, S. R. (2008). Post-Princess Models of Gender: The New Man in Disney/Pixar. Journal of Popular Film and Television, 36(1), 2-8. https://doi.org/10.3200/JPFT.36.1.2-8
  22. Girgin, Ü. H. (2018). Gelenekten Postmoderne Kimlik İnşa Süreci ve Yeni Medya: Facebook. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 3(5), 207. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akader/issue/36855/408024
  23. Gleason, P. (2006). The Post-Colonial Studies Reader. Içinde B. Ashcroft, G. Griffiths, & H. Tiffin (Ed.), Identifying Identity (s. 194). Routledge.
  24. Güzel, S., Soya, H. R., Şemin, M. E., & Şahin, B. (2015). Çizgi Film, Çocuk ve Toplumsallaşma: Jetgiller ve Taş Devri Örneği. The Journal of Academic Social Sciences, 21(21), 57-57. https://doi.org/10.16992/ASOS.974
  25. Hall, S. (1998). Eski ve Yeni Kimlikler. Içinde Kültür, Küreselleşme ve Yeni Dünya Sistemi (ss. 63-97). Bilim ve Sanat Yayınları.
  26. Illich, I. (1996). Gender. Ayraç Yayınları.
  27. Kamacıoğlu, B. (2017). Çizgi Filmlerin Kültür Aktarımındaki Rolü ve Hayao Miyazaki Çizgi Filmleri. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, 7(2), 1-18. https://doi.org/10.20488/www-std-anadolu-edu-tr.393478
  28. Karaman, E. (2017). Roland Barthes ve Charles Sanders Peirce’in Göstergebilimsel Yaklaşımlarının Karşılaştırılması. Istanbul Aydin Universitesi Dergisi, 9(2), 25-36. https://doi.org/10.17932/IAU.IAUD.13091352.2017.9/34.25-36
  29. Kaşkaya, M., & Eren, N. H. Ö. (2020). Animasyon Filmlerinde Kadın Karakterler. Journal of Turkish Studies, 15(2), 1039-1053. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.42096
  30. Kılcı, Ş. E. (2009). Tüketim Toplumunun Bir Formu Olarak Çizgi Filmlerde Çocukluk ve Toplumsal Cinsiyet Temsilleri: Barbie, Bratz ve Winx Club [Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. http://dspace.kocaeli.edu.tr:8080/xmlui/handle/11493/11442
  31. Kırel, S., & Bostan, A. D. (2018). Postmodern Dönem Disney Prenses Anlatılarında İnşa Edilen Kadın Temsilinin Moana Örneği Üzerinden İncelenmesi. TRT Akademi, 3(5), 6-27. https://dergipark.org.tr/tr/pub/trta/issue/35456/356490
  32. Küçük, Ö. (2021). Güzellik Tüketimi Estetiği Olarak Winx Çizgi Film Serisi ve Zihin Altı Mesajları. Antropoloji, 41, 124-135. https://doi.org/10.33613/antropolojidergisi.875388
  33. Kuruoğlu, H., & İçelli, M. Y. (2018). Türk Çizgi Filmlerinde Öteki Temsili. 1st International Conference on Cultural Informatics, Communication Media StudiesProceedings, 253-264.
  34. Lacroix, C. (2004). Images of Animated Others: The Orientalization of Disney’s Cartoon Heroines From The Little Mermaid to The Hunchback of Notre Dame. Popular Communication, 2(4), 213-229. https://doi.org/10.1207/s15405710pc0204_2
  35. Marshall, E., & Sensoy, Ö. (2009). The Same Old Hocus-Pocus: Pedagogies of Gender and Sexuality in Shrek 2. Discourse: Studies in the Cultural Politics of Education, 30(2), 151-164. https://doi.org/10.1080/01596300902809104
  36. Marshall, G. (1999). Sosyoloji Sözlüğü. Bilim ve Sanat Yayınları.
  37. Muratoğlu Pehlivan, B. (2019). Toplumsal Cinsiyet Rolleri Açısından Türk Çizgi Filmlerinde Anne ve Baba Temsili Üzerine Bir Çalışma. Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 1(2), 15-27. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mekcad/issue/45570/614778
  38. Okuyucu, A. D. (2012). Son Dönem Walt Disney Animasyon Filmlerinde ’Öteki’nin Temsili [Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Entitüsü]. https://www.proquest.com/docview/2606863485?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true
  39. Öztat, F., & Arıkan, A. (2021). Göstergebilimsel Açıdan Miyazaki Film Afişlerinde Kız Çocuğu İmgesi. Medeniyet Sanat Dergisi, 6(2). https://doi.org/10.46641/medeniyetsanat.841124
  40. Sarup, M. (1996). Culture and Post-Modern World. Içinde M. Sarup, R. Tasneem, & G. Athens (Ed.), Identity and Narrative (s. 14). The University of Georgia Press.
  41. Şenol, D., Erdem, S., Uzun, Z., & Erdem, E. (2016). Toplumsal Cinsiyetin Bir Aktarım Aracı Olarak Çizgi Filmler: Sindirella ve Pamuk Prenses Örneği. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 2(2). https://app.trdizin.gov.tr/makale/TWpVMU56TXpNdz09
  42. Sokolova, M. V., & Mazurova, M. V. (2015). Characters of Modern Animated Series in Games and Toys of Preschool Children. Cultural-Historical Psychology, 11(2), 80-85. https://doi.org/10.17759/chp.2015110208
  43. Stoller, J. R. (1994). Sex and Gender. Routledge.
  44. TDK. (2022, Mayıs 25). kimlik. TDK. https: / / sozluk.gov.tr/
  45. Ünal, M. F. (2016). Göstergebilimin Serüveni. Mütefekkir, 3(6), 379-398. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.284572
  46. Yıldız, H. (2013). Canlandırma Filmleri ile İdeoloji Aktarımı: Shrek Disney’e Karşı. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 20, 69-85. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akil/issue/48086/608042
  47. Zoonen, L. (1997). Feminist Media Perspectives. University of Wals.
  48. Zor, İ., & Bulut, S. (2020). Toplumsal Cinsiyet Kavramına Animasyon Filmleriyle Bakmak: Buz Devri, Shrek ve Winx Club: Kayıp Krallığın Sırrı Örnekleri. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Entitüsü Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi, 11(1). https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumus/issue/52805/625762