KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Erciyes İletişim Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

Toplumların Dijital Dönüşüm Aracı Olarak Yapay Zekâ Çalışmaları: Türkiye’nin ve Türk Devletleri Teşkilatının Yapay Zekâ Kullanımı Üzerine Bir Analiz

Artificial Intelligence Studies As Digital Transformation Tool of Societies: A Research on Artificial Intelligence Use of Türkiye and Organization of Turkic States

Sevgi Kavut(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ)0000-0002-0253-3906
Sayfa
325–344
Yayın Tarihi
2024-01-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın yapay zekâ, yapay zekâ ve toplum, yapay zekâ ve devlet, dijital dönüşüm alanında yapılacak yeni çalışmalara kaynak oluşturması hedeflenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yapay zekâ teknolojisinin gelişimiyle birlikte algoritmik devlet, bilgi devleti (i-devlet), yapay zekâ devleti, yapay zekâ bakanlığı, yapay zekâ bürokrasisi, akıllı devlet gibi ülkelerin ve toplumların yönetim süreçlerini de kapsayan birçok alanda yeni kavramlar ve uygulamalar ortaya çıkmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, 2010 ve 2022 yılları arasında Google Scholar veri tabanında Türk Konseyi ve Türk Devletleri Teşkilatı hakkında yayınlanmış çalışmalar üzerinde içerik analizi yöntemi kullanımıyla yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın yapay zekâ, yapay zekâ ve toplum, yapay zekâ ve devlet, dijital dönüşüm alanında yapılacak yeni çalışmalara kaynak oluşturması hedeflenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2010 Verileri
⚙️Değişkenler:Yapay zekâ · Yeni iletişim teknolojileri · Türkiye

Özet

Yapay zekâ teknolojisinin gelişimiyle birlikte algoritmik devlet, bilgi devleti (i-devlet), yapay zekâ devleti, yapay zekâ bakanlığı, yapay zekâ bürokrasisi, akıllı devlet gibi ülkelerin ve toplumların yönetim süreçlerini de kapsayan birçok alanda yeni kavramlar ve uygulamalar ortaya çıkmıştır. Günümüzde yapay zekâ toplumların gelişimi ve dijital dönüşümünde birinci gündem maddesi olarak yer almaktadır. Yeni iletişim teknolojilerinin sağladığı olanaklarla toplumlarda yapay zekâ rekabeti hız kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin ve Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin dijitalleşme süreçlerinde yapay zekâ alanında yapmış oldukları çalışmaları analiz etmektir. Araştırma, 2010 ve 2022 yılları arasında Google Scholar veri tabanında Türk Konseyi ve Türk Devletleri Teşkilatı hakkında yayınlanmış çalışmalar üzerinde içerik analizi yöntemi kullanımıyla yürütülmüştür. Yapay zekâ çalışmalarının hükümeti ve toplumsal kurumları güçlendirdiği bilinmektedir. Ancak yapay zekâ üzerine yapılan çalışmalar incelendiğinde yapay zekâ ile Türk Konseyi ve yeni adıyla Türk Devletleri Teşkilatını bütünleştiren çalışmaların oranı sadece yüzde 1.72 olarak bulunmuştur. Türkiye’nin e-devlet aşamasında olduğu ve yeni yapay zekâ atılımları ile algoritmik ve akıllı devlet olma yolunda ilerlediği görülmüştür. Bu çalışmanın yapay zekâ, yapay zekâ ve toplum, yapay zekâ ve devlet, dijital dönüşüm alanında yapılacak yeni çalışmalara kaynak oluşturması hedeflenmiştir.

Abstract

The development of artificial intelligence technology has led to the emergence of new ideas and applications in a number of fields that deal with the governance of states and societies, including algorithmic society, information government, artificial intelligence society, artificial intelligence ministry, artificial intelligence bureaucracy, and smart government. Artificial intelligence is currently high on the agenda to progress of societies and digital transformation of societies. The race for artificial intelligence has intensified throughout society thanks to advantages of new communication technologies. The goal of this study is to analyze artificial intelligence studies made on Türkiye and The Organization of Turkic Council during the digitalization process. The research has been conducted on studies on Turkic Council and The Organization of Turkic State published in the Google scholar database using content analysis method between 2010 and 2022. It is well recognized that research into artificial intelligence empowers governmental and societal institutions. When studies on artificial intelligence were analyzed, it was found that just 1,72 percent of papers integrated the Turkic Council and the Organization of Turkic State with artificial intelligence. It is seen that Türkiye is currently in the e-government stage and it progress with new artificial intelligence leaps as a result of having smart and algorithmic government. This study aims to contribute to new studies on artificial intelligence, society and AI, AI and government, digital transformation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kavut, S. (2024). Toplumların Dijital Dönüşüm Aracı Olarak Yapay Zekâ Çalışmaları: Türkiye’nin ve Türk Devletleri Teşkilatının Yapay Zekâ Kullanımı Üzerine Bir Analiz. Erciyes İletişim Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 1, 325–344. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1346576

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (51)

  1. Ahn, M. J., & Chen, Y.-C. (2020). Artificial Intelligence in Government: Potentials, Challenges, and the Future. The 21st Annual International Conference on Digital Government Research, 243-252. https://doi.org/10.1145/3396956.3398260
  2. ai-hungary.com. (2020). Hungary’s Artificial Intelligence Strategy 2020-2030. https://ai-hungary.com/files/e8/dd/e8dd79bd380a40c9890dd2fb01dd771b.pdf. 2020.
  3. Avaner, T., & Çelik, M. (2021). Türkiye’de Dijital Dönüşüm Ofisi ve Yapay Zekâ Yönetimi: Büyük Veri ve Yapay Zekâ Daire Başkanlığı’nın Geleceği Üzerine. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-18. https://doi.org/10.52539/mad.1050640
  4. Aydi̇lek, E. (2022). Türk Devletleri Teşkilatının Siyasi ve Ekonomik Potansiyeli. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 5(3), 716-728. https://doi.org/10.33712/mana.1192419
  5. Barton, D., Woetzel, J., Seong, J., & Tian, Q. (2017). Artificial intelligence: İmplications for China.
  6. Berberich, N., Nishida, T., & Suzuki, S. (2020). Harmonizing Artificial Intelligence for Social Good. Philosophy & Technology, 33(4), 613-638. https://doi.org/10.1007/s13347-020-00421-8
  7. Berktan, H. (2022). Türkiye, Yapay Zeka Küresel Ortaklığı’na üye oldu. https://www.bloomberght.com/turkiye-yapay-zeka-kuresel-ortakligi-na-uye-oldu-2319849, 2022.
  8. Butcher, J., & Beridze, I. (2019). What is the State of Artificial Intelligence Governance Globally? The RUSI Journal, 164(5-6), 88-96. https://doi.org/10.1080/03071847.2019.1694260
  9. Cath, C. (2018). Governing artificial intelligence: Ethical, legal and technical opportunities and challenges. Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences, 376(2133), 20180080. https://doi.org/10.1098/rsta.2018.0080
  10. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi-CBDDO. (2023). Yapay Zeka. https://cbddo.gov.tr/yapay-zeka/.
  11. Datare Portal Digital. (2023). Kyrgyzstan. https://datareportal.com/reports/digital-2023-kyrgyzstan#:~:text=The%20state%20of%20digital%20in%20Kyrgyzstan%20in%202023&text=There%20were%205.21%20million%20internet,percent%20of%20the%20total%20population.
  12. Elliott, K., Price, R., Shaw, P., Spiliotopoulos, T., Ng, M., Coopamootoo, K., & Van Moorsel, A. (2021). Towards an Equitable Digital Society: Artificial Intelligence (AI) and Corporate Digital Responsibility (CDR). Society, 58(3), 179-188. https://doi.org/10.1007/s12115-021-00594-8
  13. Emekli̇er, B., Taş, T., & Yilmaz, K. Ç. (2022). Türk Devletleri Teşkilatı: Bütünleşme Sürecine Nereden Başlamalı ve Ne Yapmalı? Güvenlik Stratejileri Dergisi, 73-107. https://doi.org/10.17752/guvenlikstrtj.1112874
  14. Engstrom, D. F., Ho, D. E., Sharkey, C. M., & Cuéllar, M. F. (2020). Government by algorithm: Artificial intelligence in federal administrative agencies. NYU School of Law, Public Law Research Paper,. http://complaw.stanford.edu/readings/government_by_algorithm.pdf
  15. Fernández, J. V. (2023). Artificial Intelligence in Government: Risks and Challenges of Algorithmic Governance in the Administrative State. Ind. J. Global Legal Studies, 30(1), 65-96.
  16. GPAI.-Global Partnership on Artificial Intelligence. (2023). Artificial Intelligence. https://gpai.ai/community/.
  17. Hatani, F. (2020). Artificial Intelligence in Japan: Policy, Prospects, and Obstacles in the Automotive Industry, Transforming Japanese Business. İçinde Future of Business and Finance (ss. 211-226).
  18. Husain, A. (2021). AI is Shaping the Future of War. Prism, 9(3), 50-61.
  19. ISSAI- Institute of Smart Systems and Artificial Intelligence. (2023). ISSAI-Researchers develop automatic speech recognition for ten Turkic languages by leveraging their advances in Kazakh. https://issai.nu.edu.kz/2023/01/30/issai-researchers-develop-automatic-speech-recognition-for-ten-turkic-languages-by-leveraging-their-advances-in-kazakh/.
  20. İstikbal, D. (2022). Türk Dünyasının Ekonomik Geleceği: 2040 Vizyonu. https://kriterdergi.com/dosya-turk-devletleri-teskilati/turk-dunyasinin-ekonomik-gelecegi-2040-vizyonu. 2022.
  21. Just, N., & Latzer, M. (2017). Governance by algorithms: Reality construction by algorithmic selection on the Internet. Media, culture & society, 39(2), 238-258.
  22. Katzenbach, C., & Ulbricht, L. (2019). Algorithmic governance. Internet Policy Review, 8(4). https://doi.org/10.14763/2019.4.1424
  23. Kavut, S. (2021). Digital Identities in the Context of Blockchain and Artificial Intelligence. Selçuk İletişim Dergisi, 14(2), 529-548.
  24. Kavut, S. (2023). Electronicization of Surveillance in the Digital Transformation Age: Surveillance Society from Panopticon to Superpanopticon. Communicata, 1(25), 22-27. https://doi.org/10.5152/communicata.2023.23029
  25. Kavut, S. (2022b). Dijital Kimlik ve İzlenim Yönetimi. Çizgi Kitabevi.
  26. Kavut, S. (2022c.). Sosyal, Teknolojik ve Psikolojik Dijital Kimlik. Çizgi Kitabevi.
  27. Kavut, S. (2022a). Türkiye’de Yapay Zeka Alanında Yazılan Tezlerin İçerik Analizi Yöntemiyle İncelenmesi. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 41, 80-98. https://doi.org/10.17829/turcom.1051167
  28. Khoshimov PhD, E., & Makhmudaliev, F. (2020). Digital Transformation of Corporate Governance in Uzbekistan: Current State, Challenges and Perspectives. International Finance and Accounting, 2020(6), 30.
  29. Lundin, Maths. & Eriksson, Sven. (2016). Artificial intelligence in Japan (R&D, market and industry analysis) (ss. 1-34). EU-JAPAN Centre For Industrial Cooperation.
  30. Lutz, C. (2019). Digital inequalities in the age of artificial intelligence and big data. Human Behavior and Emerging Technologies, 1(2), 141-148. https://doi.org/10.1002/hbe2.140
  31. Mehr, H. (2017). Artificial intelligence for citizen services and government (ss. 1-12). Ash Cent. Democr. Gov. Innov. Harvard Kennedy School.
  32. NTV. (2023). Dünyanın ilk SİHA gemisi: TCG Anadolu ziyarete açıldı. https://www.ntv.com.tr/galeri/turkiye/dunyanin-ilk-siha-gemisi-tcg-anadolu-ziyarete-acildi,MnbiyezayUeE1Zvrn7Uz-A/HKn8Nk8u8kCxRMsej-HZWQ.
  33. Pavaloiu, A. (2016). The impact of artificial intelligence on global trends. Journal of Multidisciplinary Developments, 1(1), 21-37.
  34. Peeters, Rik & Schuilenburg, Mark. (2020). The algorithmic society: An introduction. İçinde In The Algorithmic Society (ss. 1-15). Routledge.
  35. Prins, J. E. J., Broeders, D., & Griffioen, H. M. (2012). iGovernment: A new perspective on the future of government digitisation. Computer Law & Security Review, 28(3), 273-282. https://doi.org/10.1016/j.clsr.2012.03.010
  36. Purtaş, F. (2022). Krizleri Fırsata Dönüştüren İş Birliği Türk Devletleri Teşkilatı. Seta Yayınları.
  37. QHA-Kırım Haber Ajansı. (2021). Özbekistan Yönetiminden Yapay Zeka Hamlesi. https://www.qha.com.tr/amp/haber-arsivi/ozbekistan-yonetiminden-yapay-zeka-hamlesi-303700.
  38. QHA-Kırım Haber Ajansı. (2023). Kazakistan, Türk lehçelerini tanıyabilen yapay zeka destekli internet sitesi geliştirdi. https://www.qha.com.tr/turk-dunyasi/kazakistan-turk-lehcelerini-taniyabilen-yapay-zeka-destekli-internet-sitesi-gelistirdi-468741.
  39. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2021). Ulusal Yapay Zeka Stratejisi 2021-2025, Türkiye Cumhuriyeti. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi- Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025 (cbddo.gov.tr).
  40. Shimizu, H., & Nakayama, K. I. (2020). Artificial intelligence in oncology. Cancer Science, 111(5), 1452-1460. https://doi.org/10.1111/cas.14377
  41. Tamer, H. Y., & Övgün, B. (2020). Yapay Zeka Bağlamında Dijital Dönüşüm Ofisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 75(2), 775-803. https://doi.org/10.33630/ausbf.691119
  42. Tasam-Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi. (2019). Yapay Zeka Girişimi. https://tasam.org/tr-TR/Icerik/51384/amerikan_yapay_zeka_girisimi.
  43. tortoisemedia.com. (2023). The Global AI Index. https://www.tortoisemedia.com/intelligence/global-ai/, 2023.
  44. Türk Devletleri Teşkilatı. (2021). Türk Dünyası 2040 Vizyonu. https://turkicstates.org/assets/pdf/haberler/turk-dunyasi-2040-vizyonu-2396-98.pdf
  45. Türk Devletleri Teşkilatı. (2023). Gözlemci Ülkeler. https://www.turkicstates.org/tr/gozlemci-ulkeler/HU. 2023.
  46. Wang, P. (2019). On Defining Artificial Intelligence. Journal of Artificial General Intelligence, 10(2), 1-37. https://doi.org/10.2478/jagi-2019-0002
  47. Weiskopf, R., & Hansen, H. K. (2023). Algorithmic governmentality and the space of ethics: Examples from ‘People Analytics’. Human Relations, 76(3), 483-506. https://doi.org/10.1177/00187267221075346
  48. Wu, F., Lu, C., Zhu, M., Chen, H., Zhu, J., Yu, K., Li, L., Li, M., Chen, Q., Li, X., Cao, X., Wang, Z., Zha, Z., Zhuang, Y., & Pan, Y. (2020). Towards a new generation of artificial intelligence in China. Nature Machine Intelligence, 2(6), 312-316. https://doi.org/10.1038/s42256-020-0183-4
  49. Yanık, T. (2019). Türkiye Yapay Zekada Bölgenin Lideri. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiye-yapay-zekada-bolgenin-lideri/1511007. 2019.
  50. Yıldız, C.K. (2023). Uluslararası Alanda Artan Yapay Zekâ Rekabeti ve Türkiye’de Sürdürülen Yapay Zekâ Çalışmaları. UPA Strategic Affairs, 4(1), 4-22.
  51. Zuboff, S. (2022). Surveillance Capitalism or Democracy? The Death Match of Institutional Orders and the Politics of Knowledge in Our Information Civilization. Organization Theory, 3(3), 263178772211292. https://doi.org/10.1177/26317877221129290