Dergiler / Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 2

Suriyeli Öğrencilere Türkçe Dil Becerileri Kazandırma Sürecinde İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programları İle İlgili Öğretmen Görüşleri

Teachers’ Opinions Regarding the Turkish Language Proficiency of the Syrian Students in Relation to the Turkish Language Curriculum for the Primary Education Level

Ayhan Koçoğlu(Milli Eğitim Bakanlığı, Civanyaylağı İlkokulu)0000-0002-0245-3957
Tuğba Yanpar Yelken(Mersin Üniversitesi, Eğitim Fakültesi)0000-0002-0800-4802
Sayfa
131–160
Yayın Tarihi
2018-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgulara göre öğretmenlerin Suriyeli öğrencilere Türkçe dil becerisi kazandırılması açısından Türkçe öğretim programlarının geliştirilmesi gerektiğini düşündükleri tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, Suriyeli öğrencilere Türkçe dil becerisi kazandırma konusunda ilkokul Türkçe dersi öğretim programları ile ilgili öğretmen görüşlerini incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılında Mersin’de 2 okuldan 16 sınıf öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgulara göre öğretmenlerin Suriyeli öğrencilere Türkçe dil becerisi kazandırılması açısından Türkçe öğretim programlarının geliştirilmesi gerektiğini düşündükleri tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2017-2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Suriyeli öğrenciler · Türkçe dil becerisi · Türkçe öğretim programı

Özet

Bu çalışmanın amacı, Suriyeli öğrencilere Türkçe dil becerisi kazandırma konusunda ilkokul Türkçe dersi öğretim programları ile ilgili öğretmen görüşlerini incelemektir. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılında Mersin’de 2 okuldan 16 sınıf öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada desen olarak olgubilim benimsenmiştir. Araştırma verileri, odak grup görüşmeleri tekniği ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgulara göre öğretmenlerin Suriyeli öğrencilere Türkçe dil becerisi kazandırılması açısından Türkçe öğretim programlarının geliştirilmesi gerektiğini düşündükleri tespit edilmiştir. Ayrıca Türkçe öğretim programında belirtilen hedeflerin, bu içeriğe göre hazırlanan ders kitaplarının, eğitim durumlarının ve ölçme- değerlendirme etkinliklerinin de iyileştirilmesi gerektiğini belirttikleri görülmüştür. Bunun yanı sıra, araştırmaya katılan öğretmenlerin Suriyeli öğrencilere Türkçe öğretme sürecinde karşılaştıkları en önemli sorunların başında “Suriyeli öğrencilerle iletişim kuramama” ve ”Suriyeli öğrencilerin farklı Türkçe dil seviyesine sahip olmaları” konularının geldiği tespit edilmiştir. Bu sorunların çözümü ile ilgili önerilerinde ise “Suriyeli öğrencilerin sınıflara Türkçe dil becerilerine göre kaydedilmesi”, “Suriyeli öğrencilerin Türkçe dil becerilerinin okul dışı bir eğitim kursu ile desteklenmesi” ve “Türkçe öğretim programının kazanımlarının Suriyeli öğrenciler göz önüne alınarak güncellenmesi” görüşlerinin yer aldığı ortaya çıkmıştır.

Abstract

The purpose of this study was to examine the opinions of the teachers about the primary school Turkish language curriculum about the Turkish language skills to the Syrian students. The study was carried out in 2017-2018 educational year with the participation of 16 primary school teachers from two different schools in Mersin. Qualitative research methodology was used for this study. Phenomenological study was chosen as a research design. The data was collected trought focus group interview technique. The obtained data were subjected to content analysis. According to the findings, it was determined that Turkish teachers stated that the Turkish language curriculum has to develop in terms of acquiring Turkish language skills to the Syrian students. Apparantly, the objectives, content, the learning experiances processes and the measurement-evaluation activities of the Turkish language curriculum should be improved for teaching Turkish to the Syrian students. Besides, it has been determined that the most serious problems faced by the teachers participating in the research in the process of teaching Turkish to the Syrian students are being "unable to communicate with Syrian students" and "having different Turkish language ability groups of Syrian students". The solution suggested to these problems are: "Syrian students should be registered according to their Turkish language skills", "improving the Turkish language skills of the Syrian students through an out-of-school training course" and "Updating the achievements of the Turkish language education program by taking Syrian students into consideration".

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Koçoğlu, A., Yelken, T. Y. (2018). Suriyeli Öğrencilere Türkçe Dil Becerileri Kazandırma Sürecinde İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programları İle İlgili Öğretmen Görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 2, 131–160. https://ajindex.com/articles/1389936

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Akkaya, A. (2013). Suriyeli mültecilerin Türkçe algıları. EKEV Akademi Dergisi, 17(56), 179-190.
  2. Aksakal, İ. (2017). Suriyeli mülteci öğrencilerin Türk eğitim sistemine ve sınıf ortamına uyum sorunları (Kars ili örneği). TURAN-SAM Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi, 9(36), 669-676.
  3. Arslan, M. (2006). Almanya’daki Türk işçi çocuklarının eğitim sorunları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 21, 233-245.
  4. Aykırı, K. (2017). Sınıf öğretmenlerinin sınıflarındaki Suriyeli öğrencilerin eğitim durumlarına ilişkin görüşleri. Turkish Journal of Primary Education, 2, 44-56.
  5. Biçer, N. ve Kılıç, B. S. (2017). Suriyeli öğrencilere Türkçe öğretmek için kullanılan ders kitaplarının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(4), 649-663.
  6. Büyükikiz, K. K. ve Çangal, Ö. (2016). Suriyeli misafir öğrencilere Türkçe öğretimi projesi üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(3), 1414-1430.
  7. Cırık, İ. (2008). Çok kültürlü eğitim ve yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 27-40.
  8. Coşkun, İ. ve Emin, M. N. (2016). Türkiye’deki Suriyelilerin eğitiminde yol haritası: Fırsatlar ve zorluklar [SETA Rapor,sayı: 69]. Ankara: SETA.
  9. Coşkun, İ. ve Emin, M.N. (2018). Türkiye’de göçmenlerin eğitimi: Mevcut durum ve çözüm önerileri. İstanbul: İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği.
  10. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches, 2nd ed. Thousand Oaks, CA. US: Sage Publications, Inc.
  11. Culbertson, S. & Constant, L. (2015). Education of Syrian refugee children: Managing the crisis in Turkey, Lebanon, and Jordan. Santa Monica: RAND Corporation.
  12. Çelik, Y. ve Gülcü, İ (2016). Yurtdışında kullanılan Türkçe ve Türk kültürü ders kitaplarına yönelik öğretmen görüşleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 287 – 296.
  13. Dağ, A. (2017). Suriyeli kadin siğinmacilarin sosyal ve ekonomik problemleri: Karaman geçici eğitim merkezi örneği. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 4, 564-573.
  14. Demir, T. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde materyal yetkinliği –ders kitapları-. Dil Dergisi, 166(1), 43-52.
  15. Demirci, M. (2015). B1 seviyesinde Türkçe öğrenen Suriyeli öğrencilerin sesli okuma becerisiyle ilgili tespitler. Turkish Studies,10(7), 333-358.
  16. Demirci, M., Dinçaslan, M. F. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Suriyeli öğrencilerin durum ekli tamlayıcıları kullanımı. Eğitimde Kuram ve Uygulama 12(5), 1011-1040.
  17. Dinçer, O. B, Federici, V.,Ferris E., Karaca, S., Kirişci, K. ve Çarmıklı, E. Ö. (2013), Suriyeli mülteci çocukların Türkiye devlet okullarındaki durumu, politika ve uygulama önerileri. İstanbul Bilgi Üniversitesi, Çocuk Çalışmaları Birimi (ÇOÇA).
  18. Doğan, B ve Karakuyu, M. (2016). Suriyeli göçmenlerin sosyoekonomik ve sosyokültürel özelliklerinin analizi: İstanbul Beyoğlu örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, 33, 302-333.
  19. Dönmez, M. İ. ve Paksoy, S. (2015). Türkiye’de öğrenim gören Suriyeli öğrencilerin Türkçe öğrenmede karşılaştıkları sorunlar üzerine bir araştırma: Kilis 7 Aralik Üniversitesi örneği. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 3(3), 1907-1919.
  20. Erdem, C. (2017). Sınıfında mülteci öğrenci bulunan sınıf öğretmenlerinin yaşadıkları öğretimsel sorunlar ve çözüme dair önerileri. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 26-42.
  21. Gencer, T. E. (2017). Göç ve eğitim ilişkisi üzerine bir değerlendirme: Suriyeli çocukların eğitim gereksinimi ve okullaşma süreçlerinde karşılaştıkları güçlükler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(54), 838-851.
  22. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (2017). Göç istatistikleri. Erişim tarihi: 30.11.2017, http://www.goc.gov.tr/icerik/goc-istatistikleri_363_378
  23. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (2018). Yıllara göre geçici koruma kapsamındaki Suriyeliler. Erişim tarihi: 13.06.2018, http://www.goc.gov.tr/icerik3/gecici-koruma_363_378_4713
  24. Göçer, A. (2007). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarının ölçme ve değerlendirme açısından incelenmesi. Dil Dergisi, 137, 30-48.
  25. Gözübüyük Tamer, M. (2017). Geçici koruma kapsamındaki Suriyeli çocukların Trabzon devlet okullarındaki durumu. Göç Dergisi, 4(1), 119-152.
  26. Gürbüz, R. ve Güleç, İ. (2016). Türkiye’de eğitim gören yabancı öğrencilerin Türkçeye ilişkin görüşleri: Sakarya Üniversitesi örneği. Sakarya University Journal of Education, 6(2), 141-153.
  27. HBÖGM (Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü). (2016). Yabancı diller yabancılara Türkçe öğretimi (6-12) yaş 1. seviye kurs programı. Erişim tarihi: 25.05.2018, https://hbogm.meb.gov.tr/modulerprogramlar/kurslar/Yabanc%C4%B1lara%20T%C3%BCrk%C3%A7e%20%C3%96%C4%9Fretimi%206-12%20Ya%C5%9F-1.Seviye.pdf
  28. Keskinkılıç Kaya, S. B., Şentürk Tüysüzler, B. (2017). Sığınmacı öğrencilerin eğitimi sürecinde yaşanan sorunlara ilişkin yönetici öğretmen ve veli görüşleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 44 (5), 236-250.
  29. Kılınç, H. H. ve Yenen, E. T. (2015). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarına ilişkin öğretim elemanlarının görüşleri. International Journal of Language Academy, 3(4), 429-441.
  30. Levent, F. ve Çayak, S. (2017). Türkiye’deki Suriyeli öğrencilerin eğitimine yönelik okul yöneticilerinin görüşleri, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi. 14 (1), 27, 21-46.
  31. Mavaşoğlu, M. ve Tüm, G. (2010). Türkçenin yabancı dil (TYD) olarak öğretiminde Çukurova Üniversitesinin uygulamaları, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Erişim tarihi: 15.11.2017, http://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/mustafa_mavasoglu_guldem_tum_turkceni n_tabanci_dil_ogretimi_cukurova.pdf
  32. MEB (2017). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. sınıflar). Erişim tarihi 12.11.2017, http://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201783142827263-turkce.pdf
  33. MEB, Milli Eğitim Bakanlığı (2014). 2014/21 sayılı yabancılara yönelik eğitim – öğretim hizmetleri genelgesi. Erişim tarihi: 25.11.2017, http://antalya.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/ 2014_10/02015212_yabanc.pdf
  34. MEB, (2016). Suriyeli çocukların eğitimi için yol haritası belirlendi. Erişim tarihi: 15.03.2018, http://www.meb.gov.tr/suriyeli-cocuklarin-egitimi-icin-yolharitasi-belirlendi/haber/11750/tr
  35. Mersin MEM, Mersin Milli Eğitim Müdürlüğü (2017). Mersin’de 20 bin Suriyeli çocuk okula kazandırıldı. Erişim tarihi: 15.11.2017, https://mersin.meb.gov.tr/www/mersinde-20-bin-suriyeli-cocuk-okula-kazandirildi/icerik/1053
  36. Miles, M. B. & Hubermann, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Thousand Oaks, CA: Sage Publication.
  37. Özer, Y.Y., Komsuoğlu, A. ve Ateşok, Z.Ö. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi: Sorunlar ve çözüm önerileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 37, 76-110.
  38. Özkan, A. (1992). Yabancıların Türkçeyi öğrenmeleri esnasında yaptıkları isim hâl ekleri yanlışları ve bu konunun değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
  39. Perşembe, E. (2010). F.Almanya’nın Baden-Württemberg eyaletinde eğitim sistemi ve Türk göçmen çocuklarinin eğitim sorunları. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 29, 55-80.
  40. Polat, F. (2012). Türkiye’de öğrenim gören yabancı uyruklu ilköğretim öğrencilerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. (Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
  41. Saban, A. ve Ersoy, A. (2016). Eğitimde nitel araştırma desenleri (1.baskı). Ankara: AnıYayıncılık.
  42. Sakız, H. (2016). Göçmen çocuklar ve okul kültürleri: bir bütünleştirme önerisi. Göç Dergisi, 3 (1),65-81.
  43. Sarıkaya, H.S. (2014). Belçika Flaman bölgesi eğitim sisteminde Türk kökenli çocukların yaşadığı temel eğitim sorunların incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8, 246-260.
  44. Sarıtaş, E., Şahin, Ü. ve Çatalbaş, G. (2016). İlkokullarda yabancı uyruklu öğrencilerle karşılaşılan sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 208-229.
  45. Şeker, B. D. ve Aslan, Z. (2015). Refugee children in the educational process: A social psychological assessment. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 8(1), 86-105.
  46. Uzun, E.M. ve Bütün, E. (2016). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki Suriyeli sığınmacı çocukların karşılaştıkları sorunlar hakkında öğretmen görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(1), 72-83.
  47. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (7.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.