KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 18 - Sayı: 34

NAHİV İLMİNDE KIYASA YÖNELTİLEN BAZI İTİRAZLAR

Some Objections Directed Against the “Qiyâs” in the Nahw

Yonis İNANÇ
Sayfa
73–91
Yayın Tarihi
2016-12-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak daha çok nahiv ilminde kıyâsın bir yöntem olarak kullanılmasına karşı çıkış gerekçeleri ve bu itirazlara verilen cevaplar söz konusu edilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arap dilcileri, dil kurallarının tespit ve tahlil süreçlerinde başta istikrâ, semâ‘ ve kıyâs olmak üzere çeşitli yöntemlere başvurmuşlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İlk dönem dilcilerinin kullandıkları bu yöntemler daha sonra gelen kimi dilciler tarafından eleştiri konusu olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak daha çok nahiv ilminde kıyâsın bir yöntem olarak kullanılmasına karşı çıkış gerekçeleri ve bu itirazlara verilen cevaplar söz konusu edilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Nahiv · Nahiv Usûlü · Kıyâs

Özet

Arap dilcileri, dil kurallarının tespit ve tahlil süreçlerinde başta istikrâ, semâ‘ ve kıyâs olmak üzere çeşitli yöntemlere başvurmuşlardır. İlk dönem dilcilerinin kullandıkları bu yöntemler daha sonra gelen kimi dilciler tarafından eleştiri konusu olmuştur. Her biri kendi içinde eleştirilebilecek ve itiraz edilebilecek noktaları taşımakla birlikte bu itiraz ve eleştiriler daha çok kıyâs yöntemine yöneltilmiştir. Dilcilerin kıyâsa itiraz ettikleri ifade edildiğinde kıyâsa bir yöntem olarak karşı çıktıklarını vurgulamakla birlikte bu yöntemin nahiv ilminde kullanılmasına karşı çıktıklarının belirtilmesi yerinde olacaktır. Bu çalışmada dilcilerin kıyâs dışında kural tespit sürecinde başvurdukları yöntem ve delillerden kısaca söz edilecektir. Ancak daha çok nahiv ilminde kıyâsın bir yöntem olarak kullanılmasına karşı çıkış gerekçeleri ve bu itirazlara verilen cevaplar söz konusu edilecektir.

Abstract

Arab linguists apply to distinctive methods in the process of determination and analysis of language rules mainly such as istiqrâ, semâ’ and qiyâs. These methods, which have been preferred by the first linguists, have been criticized by the later ones. Although these critiques have some points criticizable and opposable, they are principally directed towards the method of qiyâs. It is significant to stress that while the linguists are against qiyâs as a method in general, they also oppose to the practice of this method in the science of nahw. This study basically focuses on the grounds of opposition to the practice of qiyâs as a method in the science of nahw and on the answers to these objections. Moreover, the study aims to provide a brief exposition of the methods and proofs which have been applied by the linguists in the process of the determination of the rules besides qiyâs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İNANÇ, Y. (2016). NAHİV İLMİNDE KIYASA YÖNELTİLEN BAZI İTİRAZLAR. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 18 - Sayı: 34, 73–91. https://ajindex.com/articles/138919

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Abdulaziz, Muhammed Hasan, el-Kıyâs fi’l-lugati’l-Arabiyye, Kahire: Dâru’l-fikr el- ArabÉ, 1995. AfgânÉ, SaÉd, Fî usúli’n-nahv, Dımaşk: MüdÉriyyetu’l-kutub ve’l-matbúâti’l-câmiıyye, 1994.
  2. Avn, Hasan, el-Lugatu ve'n-nahv, İskenderiye: Matbaatu royâl, 1952.
  3. Beşer, Kemâl, el-Lugatu’l-Arabiyye beyne’l-vehm ve súi’l-fehm, Kahire: Dâru garÉb, 1999.
  4. Bingöl, Abdülkuddüs, “İstikrâ”, DİA, XXIII, İstanbul: 2001. el-CumahÉ, Muhammed b. Sellâm, Tabakâtu fuhúli’ş-şuarâ (thk. Mahmud Muhammed Şakir), Kahire: Matbaatu’l-medeni, tsz. Çıkar, Mehmet Şirin, Kıyâs Bir ahiv súl İlmi KaynaÂı, Van: Ahenk Yayınları, 2007. Ebú’l-Mekârim, Ali, súlü’t-tefkîri’n-nahvî, Kahire: Dâru ğarÉb, 2007. EmÉn, Ahmed, “Medresetuȇl-kıyâs fiȇl-luga”, el-Mecma' el-ılmî el-Irâkî, sy. 1, Irak: 1950. ȏȏȏȏȏȏȏȏ, Duha’l-İslâm, Kahire: Mektebetu’l-üsra, 2003. GazzâlÉ, Ebú Hâmid Muhammed, Mi’yâru’l-ilm (thk. Süleyman Dünya), Mısır: Dâru’l-maârif, 1961. el-HamevÉ, ŞihâbuddÉn Ebú Abdullah Yâkut b. Abdullah, Muȁcemu’l-udebâ İrşâdu’l- erîb ilâ maȁrifeti’l-edîb (thk. İhsân Abbâs), Beyrut: Daru’l-garbi’l-İslâmÉ, 1993.
  5. Hasan, Abbas, “SarÉhu’r-ra’y fÉ’n-nahvi’l-ArabÉ: Dâuhú ve devâuhú”, Mecelletu risâle- ti’l-İslâm, sy. 39, Kahire: tsz. HasânÉn, Afâf, Fî edilleti’n-nahv, Kahire: Mektebetu’l-akademiyye, 1996. Hassân, Temmâm, el-súl, Kahire: lemu’l-kütüb, 2000. ȏȏȏȏȏȏȏȏ, Menâhicu’l-bahsi fî’l-luga, Kahire: Mektebetu’l-Angelo el-Mısriyye 1990. HulvânÉ, Muhammed Hayrǰ súlü’n-nahvi’l-Arabî, Rabat: en-Nâşir el-AtlasÉ, 1983.
  6. Hüseyin, Muhammed el-Hıdır, Dirâsâtu’n fî’l-Arabiyye ve târîhıhâ, Dımaşk: el- Mektebu’l-İslâmÉ, Mektebetu Dari’l-feth, 1960. ȏȏȏȏȏȏȏȏ, el-Kıyâs fî’l-lugati’l-Arabiyyeti, Kahire: el-Mektebetu’s-selefiyye, 1353. İbn CinnÉ, Ebu’l-Feth Osman, el-Hasâis (thk. Muhammed Ali Neccâr), Kahire: Mekte- betu’l-ilmiyye, 1952. ȏȏȏȏȏȏȏȏ, el-Munsif şerhu kitâbi’t-Tasrîf (thk. Abdullah Emin İbrahim Mustafa), Kahi- re: İdâratü’l-hayâti’t-türâsi’l-kadÉme, 1954. İbn Hişâm, Ebú Muhammed Abdullah CemâlüddÉn, MuÂni’l-lebîb an kutubi’l-eârib (thk. Abdüllatif Muhammed el-HatÉb), Kuveyt: Silsiletu’t-turâsiyye, 2000. İbn Madâ, Ebu’l-Abbâs Ahmed b. Abdirrahmân b. Muhammed, er-Red ale’n-nuhât (thk. Şevki Dayf), Dâru’l-maârif, tsz. İbn Manzúr, Ebu’l-Fadl CemâlüddÉn Muhammed b. Mukerrem, Lisânu’l-Arab, Bey- rut: Dâru sâdir, 1300. İbnü’l-EnbârÉ, Ebu’l-Berekât Abdurrahman, el-İnsâf fî mesâili’l-hılâf beyne’l-Basriyyîn ve’l-Kúfiyyîn, Kahire: Mektebetu’l-HancÉ, 2002. ȏȏȏȏȏȏȏȏ, Lumau’l-edille fî usúli’n-nahv (thk. SaÉd el-AfgânÉ),