Dergiler / Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2013 / Cilt: 15 - Sayı: 27

MEVLEVÎLERDE ÇOCUK ŞEYHLER VE VEKİL ŞEYHLİK

Children Sheikh and Representative Sheikh in Mawlawi Order

Sayfa
95–119
Yayın Tarihi
2013-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tayin edilen çocuk şeyhin yetiştirilmesi yanında mevlevîhanelerinmaddî-manevî idaresinin sağlanması için de “Vekil Şeyhlik” ihdas edilmiş ve bugöreve yetişkin bir Mevlevî tayin edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mevlevîlik Anadolu‟da XIII.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yüzyılda kurulan bir tarikattır.
💡
Sonuç & Katkı:Tayin edilen çocuk şeyhin yetiştirilmesi yanında mevlevîhanelerinmaddî-manevî idaresinin sağlanması için de “Vekil Şeyhlik” ihdas edilmiş ve bugöreve yetişkin bir Mevlevî tayin edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mevlevî · Mevlevîhâne · Çocuk Şeyh

Özet

Mevlevîlik Anadolu‟da XIII. Yüzyılda kurulan bir tarikattır. Kısa sürede teşkilatlanarak Mevlevîhanelervasıtasıyla yayılmıştır. Yeni açılan mevlevîhalere ilk yıllarda şeyhler tarikatın idaremerkezi olan Konya‟dan tayin edilmiştir. Sonraki yıllarda ise mevlevîhanelerin şeyhliği babadanoğula geçmiştir. Özellikle XVIII. Asrın sonlarından itibaren mevlevîhane şeyhleri veya şeyhaileleri mevlevîhanelerin vakıf gelirlerinden mahrum kalmamak için küçük yaşta da olsa çocuklarınışeyh olarak tayin ettirmişlerdir. Tayin edilen çocuk şeyhin yetiştirilmesi yanında mevlevîhanelerinmaddî-manevî idaresinin sağlanması için de “Vekil Şeyhlik” ihdas edilmiş ve bugöreve yetişkin bir Mevlevî tayin edilmiştir.

Abstract

Mawlawi Order is a sufi movement (Tariqa) that established in Anatolia in 13th century. This sufi movement was expended by the organization of Mawlawi lodges/Dergâhs (Mevlevîhâne). In the early period sheikhs were appointed by the chief sheikh lived in Konya. In the later sheikh was passed from the father to son. Children of the sheikh were appointed particularly after 18th centruy to prevent the income of foundation for Mawlawi lodge/Dergâh. In order to educate child sheikh and to govern the Mawlawi lodge the representative of sheikh was also established.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÜÇÜK, S. (2013). MEVLEVÎLERDE ÇOCUK ŞEYHLER VE VEKİL ŞEYHLİK. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 15 - Sayı: 27, 95–119. https://ajindex.com/articles/138785

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Abdülbâkî Nâsır Dede, Defter-i Dervişân II, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi Kütüphânesi (İSAM), nr. 18112. Ahmed Remzi Dede (Akyürek), Târihçe-i Aktâb, Terakki Basımevi, Şam 1915. Ahmet Eflâkî, Menâkıbü’l-Ârifîn, Âriflerin Menkıbeleri, (trc. Tahsin Yazıcı), MEB. Yayınları, İstanbul 1989, I-II. Ahmet Süheyl Ünver Defterleri (ASÜD), Süleymaniye Kütüphanesi. Ali Enverî, Semâ‘hâne-i Edeb, Âlem Matbaası, İstanbul 1309. Ali Nutkî Dede, Defter-i Dervişân I, Süleymaniye Kütüphânesi Nafiz Paşa nr. 1194. Aşçıdede Halil İbrahim, Hatırât, (hzl. R. Ekrem Koçu), İstanbul 1960.
  2. Ateş, İbrahim, ‚Hz Mevlânâ Dergâhı ile ilgili Vakıf ve Vakfiyeler‛, IX. Mevlânâ Haftası Kitabı, Ankara 1992
  3. Babinger, F.,-Köprülü, M. Fuad, Anadolu’da İslamiyet, (trc. Ragıb Hulusi), İstanbul 2000.
  4. Tanrıkorur, Barihüda, ‚Mevlevîyye‛, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), Ankara 2004, XXIX. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Hatt-ı Humayun (HH), İrâde Dâhiliye (İD) Behçetî İsmail Hakkı Üsküdârî, Merâkid-i Mu’tebere-i Üsküdâr, (hzl. Bedii Şehsuvaroğlu), İstanbul 1976. Cemalettin Server Revnakoğlu Arşivi (CSRA), Divan Edebiyatı Müzesi. Çelebi, Asaf Halet, Mevlânâ ve Mevlevîlik, İstanbul 1957.
  5. Çelebi, Celâleddin, ‚Çelebi Efendi‛, DİA, VIII/261. Duru, Muhiddin Celal, Tarihi Sîmalardan Mevlevî, İstanbul 1952.
  6. Elgin, Necati, ‚Mehmed Saîd Hemdem Çelebi ve Sadrazam Mustafa Reşid Paşa‛, Anıt Dergisi, sy. 28, Nisan 1961.
  7. Elif Efendi, Tenşîtü’l-Muhibbîn bi Menâkıb-ı Hâce Hüsameddîn, İstanbul 1300/1883. Emecan, Feridun M., ‚Saruhan Oğulları ve Mevlevîlik‛, E. Hakkı Ayverdi Hatıra Kitabı, İstanbul 1995.
  8. Feridüddin b. Ahmed-i Sipahsalar, Risâle-i Sipahsalar (Mevlânâ ve Etrafındakiler), (trc. Tahsin Yazıcı), Tercüman 1001 Temel Eser, İstanbul 1977. Furûzanfer, Bediuzzaman, Mevlânâ Celâleddîn, (trc. F. N. Uzluk), İstanbul 1990.
  9. Gölpınarlı, Abdülbaki, Mevlânâ’dan Sonra Mevlevîlik, (İkinci Baskı), İstanbul 1983.
  10. Göyünç, Nejat, ‚Das Mevlevîhâne in Samsun‛, Osmanlı Araştırmaları, sy. XIV, İstanbul 1996.
  11. Göyünç, Nejat, ‚Osmanlı Devletinde Mevlevîler‛, TTK Belleten, c. 55, sy. 213, Ağustos 19 Harîrîzâde Kemaleddin Efendi, Tıbyanü Vesâili’l-Hakâik, Süleymaniye Kütüphanesi, İbrahim Efendi, nr. 430, I-III. Hüseyin bin İsmail Ayvansarayî, Hadîkatü’l-Cevâmi’, İstanbul 1281, I-II. Hüseyin Fahreddin el-Mevlevî, Müntehabât-ı Fahrî (Hzl.:M.Akkuş-A.İslamoğlu-A. Adak), Mevlânâ Kültür ve Sanat Vakfı, Ankara 2010.
  12. Hüseyin Fahreddin Dede, Mecmuâ’, Konya Mevlânâ Müzesi Kütüphânesi, nr. 7467. Hüseyin Vassaf,