Dergiler / Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2015 / Cilt: 17 - Sayı: 32

“AYINTÂBÎ’NİN TERCÜME-İ TİBYÂN TEFSİRİNİN MUHTEVA VE METOD BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ” BAŞLIKLI MAKALENİN ELEŞTİRİSİ

Critical Evaluation of the Article “Evaluation of Antepli Mehmed Efendi’s Commentary, Tarjama-i Tibyân, in Terms of Content and Method”

Sayfa
49–77
Yayın Tarihi
2015-12-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Abdurrahman el-Ezdî’ye ait et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’ân adlı tefsirin tercümesi olmadığına dair tespiti isabetli bulunmuş, ancak “Tercüme-i Tibyân” terkibini “Açıklamaların Tercümesi” biçiminde anlamanın zorlama bir yorum olacağı, bunun yerine terkibin “Kur’ân’ın Tercüme ve Tefsiri” şeklinde anlaşılması ve yorumlanmasının daha doğru olacağı belirtilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Kur’ân’ın ilk matbu Türkçe tercüme ve tefsiri kabul edilen Antepli Tefsîrî Mehmed Efendi’nin Tercüme-i Tibyân, Tefsîr-i Tibyân, Tercüme-i Tefsîr-i Tibyân gibi isimlerle anılan eser üzerinde yazılan bir makaleyi eleştiri konusu yapmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada bilimsel hakemli bir dergide yayımlanan makale temel olarak içerik, üslûp, kaynak kullanma ve kaynak gösterme yönlerinden ele alınmış, yazarın bütün bu noktalarda özenli olması ve etik kurallara riayet etmesinin gereğine dikkat çekilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Abdurrahman el-Ezdî’ye ait et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’ân adlı tefsirin tercümesi olmadığına dair tespiti isabetli bulunmuş, ancak “Tercüme-i Tibyân” terkibini “Açıklamaların Tercümesi” biçiminde anlamanın zorlama bir yorum olacağı, bunun yerine terkibin “Kur’ân’ın Tercüme ve Tefsiri” şeklinde anlaşılması ve yorumlanmasının daha doğru olacağı belirtilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tercüme-i Tibyân · Tefsîr-i Tibyân · Tercüme-i Tefsîr-i Tibyân

Özet

Bu çalışma, Kur’ân’ın ilk matbu Türkçe tercüme ve tefsiri kabul edilen Antepli Tefsîrî Mehmed Efendi’nin Tercüme-i Tibyân, Tefsîr-i Tibyân, Tercüme-i Tefsîr-i Tibyân gibi isimlerle anılan eser üzerinde yazılan bir makaleyi eleştiri konusu yapmaktadır. Çalışmada bilimsel hakemli bir dergide yayımlanan makale temel olarak içerik, üslûp, kaynak kullanma ve kaynak gösterme yönlerinden ele alınmış, yazarın bütün bu noktalarda özenli olması ve etik kurallara riayet etmesinin gereğine dikkat çekilmiştir. Bunun yanında yazarın önemle belirttiği Ayıntâbî Mehmed Efendi’nin anılan eserinin Hıdır b. Abdurrahman el-Ezdî’ye ait et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’ân adlı tefsirin tercümesi olmadığına dair tespiti isabetli bulunmuş, ancak “Tercüme-i Tibyân” terkibini “Açıklamaların Tercümesi” biçiminde anlamanın zorlama bir yorum olacağı, bunun yerine terkibin “Kur’ân’ın Tercüme ve Tefsiri” şeklinde anlaşılması ve yorumlanmasının daha doğru olacağı belirtilmiştir.

Abstract

This study critically evaluate the article written on the Qur'an's first printed Turkish translation and interpretation, namely Mehmed Efendi’sTarjama-i Tibyân, Tefsîr-i Tibyan, Tarjama-i Tefsîr-i Tibyân. For this purpose, the study evaluates the above mentioned article in terms of content, style, use of scientific sources and references. Since the article is published in a scientific peer-reviewed journal, the author is expected to be attentive in all these points and to comply with the ethical requirements. In addition, the evaluation concludes that, as the author strongly indicated, Mehmed Efendi’s work is not the translation of the work by Hıdr al-Azdî, namely al-Tibyan fî Tafsir al-Qur'an. But to interpret Tarjama-i Tibyân as "Translation of Explanations" is misleading, instead the use of "Translation and Interpretation of the Qur’an" would be more accurate understanding and interpretation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAHVECİ, İ. (2015). “AYINTÂBÎ’NİN TERCÜME-İ TİBYÂN TEFSİRİNİN MUHTEVA VE METOD BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ” BAŞLIKLI MAKALENİN ELEŞTİRİSİ. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 17 - Sayı: 32, 49–77. https://ajindex.com/articles/138712

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Arpa, Recep, Ayıntâbî Mehmed Efendi’nin Tibyân Tefsiri ve Osmanlı Toplumundaki Yo- rum Değeri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa, 2005. ______, “İlk Matbû Türkçe (Osmanlıca) Tefsir: Tibyân Tefsiri”, Osmanlı Toplumunda Kur’ân Kültürü ve Tefsir Çalışmaları -1-, İlim Yayma Vakfı Kur’ân ve Tefsir Akademisi, İstanbul, 2011, s. 241-260. ______, “Tibyân Tefsiri”, DİA, İstanbul, 2012, c: XLII, s. 127-128. Âsım Efendi, Mütercim, el-Okyanûsu’l-basît fî tercemeti’l-Kâmûsi’l-Muhît (Kamûs Terce- mesi), I-III, İstanbul: Matbaa-i Osmaniyye, 1305. Aydar, Hidayet, Kur’ân-ı Kerîm’in Tercümesi Meselesi, İstanbul: Kur’ân Okulu Yayıncı- lık, 1996.
  2. Aydüz, Davut, Tefsir: Tarihi, Çeşitleri ve Konulu Tefsir, İstanbul: Işık Yayınları, 2004. Ayıntâbî, Muhammed b. Hamza ed-Debbâğ, Tercüme-i Tibyân, İstanbul: Matbaa-i Sultâniye (Dâru’t-Tıbâ‘ati’l-‘Âmira), 1283/1866, I. ______, Tercüme-i Tibyân, III. Baskı, İstanbul: Matbaa-i Sultâniye (Dâru’t-Tıbâ‘ati’l- ‘Âmira), 1291/1872, II, III, IV. Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-‘ârifîn esmâü’l-müellifîn ve âsâru’l-musannifîn, İstan- bul: Milli Eğitim Basımevi, 1951-1955.
  3. Bebek, Adil, “Hayâlî”, DİA, İstanbul, 1998, XVII, s. 3-5. Beydâvî, Nâsıruddîn Abdullah b. Ömer, Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl, II. Baskı, Mısır, 1968.
  4. Birışık, Abdülhamit, “Osmanlıca Tefsir Tercümeleri ve Hüseyin Vâiz-i Kâşifî’nin Mevâhib-i Âliyye’si”, İslâmî Araştırmalar, 2004, cilt: XVII, sayı: 1, s. 53-68. ______, “Osmanlı Döneminde Türkçe Tefsirler”, Başlangıçtan Günümüze Türklerin Kur’ân Tefsirine Hizmetleri, İslami İlimler Araştırma Vakfı, Tartışmalı İlmi Top- lantılar Dizisi: 66, İstanbul, 2012, s. 199-240.
  5. Buladı, Kerim, Kur’ân Kendisini Nasıl Tanıtır, İstanbul: Kayıhan Yayınları, 2010. Câvî, Abdülhak b. Abdülhannân, Tedrîcü’l-edânî ilâ kırâeti şerhi’s-Sa‘d alâ tasrîfi’z- Zencânî, Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-‘Arabiyye, Kahire, 1348. Cerrahoğlu, İsmail, Tefsir Tarihi, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1988. Cevherî, Ebû Nasr İsmâil b. Hammâd, es-Sıhâh tâcü’l-lüğa ve sıhâhu’l-‘arabiyye, I-V, III. Baskı, Kahire, 1982.
  6. Çalışkan, İsmail, “Tefsîrî Mehmed Efendi’nin Tefsîr-i Tibyân Adlı Eserinin Osmanlı Dönemi Tefsir Faaliyetindeki Yeri ve Dönemin Siyasi-Sosyal Yapısı İçin An- lamı”, Osmanlı Toplumunda Kur’ân Kültürü ve Tefsir Çalışmaları -I-, I. Baskı, Ha- ziran, 2011, s. 215-240.
  7. Cündioğlu, Dücane, “Matbû Kur’ân Çevirileri ve Kur’ân Çevirilerinde Yöntem Soru- nu-Bir Giriş Denemesi-“ 2. Kur’ân Sempozyumu, Anka