Dergiler / Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Sayı: 67

Arşiv Belgeleri Işığında Rodoscuk’ta Demografik Yapı (1785-1839)

Demographic Structure in Rodoscuk in the Light of the Archive Documents (1785-1839)

Sayfa
222–237
Yayın Tarihi
2021-01-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu veriler neticesinde; başlangıçta sadece Rumlara ait bir yerleşim yeri olan Rodoscuk’un zamanla bu kimliğinden sıyrılarak Türkler, Rumlar, Ermeniler ve Yahudilerin yaşadığı kozmopolit bir yapıya dönüştüğü tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Rodoscuk’un demografik yapısında meydana gelen değişimin tarihsel süreç içerisinde ele alındığı bu çalışmada; Rodoscuk’un tarihi ve genel yapısı üzerine bilgi verildikten sonra şehirdeki mevcut demografik yapıya odaklanılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda ilk olarak tahrir, avârız, nüzul hane ve nüfus sayım kayıtları tespit edilmiş ardından bu kayıtlardan elde edilen veriler sayısallaştırılarak yüzyıllara göre ayrı ayrı tablolaştırılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu veriler neticesinde; başlangıçta sadece Rumlara ait bir yerleşim yeri olan Rodoscuk’un zamanla bu kimliğinden sıyrılarak Türkler, Rumlar, Ermeniler ve Yahudilerin yaşadığı kozmopolit bir yapıya dönüştüğü tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Rodoscuk · Nüfus · Türk

Özet

Rodoscuk’un demografik yapısında meydana gelen değişimin tarihsel süreç içerisinde ele alındığı bu çalışmada; Rodoscuk’un tarihi ve genel yapısı üzerine bilgi verildikten sonra şehirdeki mevcut demografik yapıya odaklanılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak tahrir, avârız, nüzul hane ve nüfus sayım kayıtları tespit edilmiş ardından bu kayıtlardan elde edilen veriler sayısallaştırılarak yüzyıllara göre ayrı ayrı tablolaştırılmıştır. Bu veriler neticesinde; başlangıçta sadece Rumlara ait bir yerleşim yeri olan Rodoscuk’un zamanla bu kimliğinden sıyrılarak Türkler, Rumlar, Ermeniler ve Yahudilerin yaşadığı kozmopolit bir yapıya dönüştüğü tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Rodoscuk, Nüfus, Türk, Rum, Ermeni.

Abstract

In this study, which discussed the change in the demographic structure of Rodoscuk in historical process, after giving information on the history and general structure of Rodoscuk, current demographic structure in this city was focused. In this context firstly; avarız, nüzul hane and census records were determined, then the data obtained from these records were digitized and tabulated separately by centuries. As a result of these data; it has been determined that Rodoscuk, which was originally a settlement belonging only to Greeks, gradually lost its identity and turned into a cosmopolitan structure where Turks, Greeks, Armenians and Jews lived together.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Doğanay, P. (2021). Arşiv Belgeleri Işığında Rodoscuk’ta Demografik Yapı (1785-1839). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 67, 222–237. https://doi.org/10.51290/dpusbe.824414

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Rodoscuk Şer’iye Sicili (RŞS): “nr. 1697, 1700, 1701, 1703, 1704, 1705, 1706, 1707, 1708, 1709, 1710, 1711, 1712, 1713, 1714, 1715, 1716 ve 1717”.
  2. Salnâme-i Vilâyet-i Edirne (EVS): “1317”.
  3. Nüfus Defteri (NFS): d. nr. 3993, 1-57.
  4. Ateş, H. (2009). Kuzey Marmara sahilleri ve ard alanında şehirleşmenin tarihi süreci: XVI.-XVII. yüzyıllarda Tekirdağ ve yöresi. Yayınlanmamış doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  5. Aydın, M., & Aydın, L. (2015). Osmanlı nüfus kayıtlarına göre XIX. yüzyılda Tekirdağ’ın nüfus yapısı. M. Yıldız (Ed.), Rodosto’dan Süleymanpaşa’ya Tekirdağ. Uluslararası Tekirdağ sempozyumu bildirileri içinde (ss. 326-350). İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  6. Barkan, Ö. L. (1953). Tarihi demografi araştırmaları ve Osmanlı tarihi. Türkiyât Mecmuası, C(X), 1-26
  7. Ekin, Ü., Kanal, H. (2014). Tekfurdağı sancağının sosyal ve ekonomik yapısı (1890-1902). HUMANİTAS, 2(4), 109-128.
  8. Çevik, H. (1971). Tekirdağ yürükleri. İstanbul: Tekirdağ Halkevi Yayınları.
  9. Emecen, F. (1992). Bennâk. İslâm ansiklopedisi içinde (C.5, s.458-459). İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi Yayınları.
  10. Gökbilgin, M. T. (2007). XV. ve XVI. asırda Edirne ve paşa livası / vakıflar-mülkler-mukataalar. İstanbul: İşaret Yayınları.
  11. Güldür, K. (2016), Tereke defterlerine göre Rodosçuk kazasında sosyo-ekonomik hayat (1788-1790). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
  12. Karal, E. Z. (1997). Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk nüfus sayımı 1831. Ankara: T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası.
  13. Karpat, H. K. (2010). Osmanlı nüfusu 1830-1914. İstanbul: Timaş Yayınları.
  14. Polat, S. (2018). Osmanlı Devlet’inde nüzul vergisinin teşkili ve gelişimi: XVI- XVII. yüzyıllarda Osmanlı ekonomisini nüzul vergisi üzerinden değerlendirmek. BELLETEN, C:LXXXII, 82 (295), 829-862.
  15. Sahillioğlu, H. (1991). Avârız. İslâm ansiklopedisi içinde (C.4, s. 108-109). İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi Yayınları.
  16. Serez, M. (2014). Tekirdağ tarihi coğrafyası ve araştırmaları II, odalar ve dernekler. Ankara: Dönmez Ofset.
  17. Şenel, Ş, & Doğanay, P. (2018). 1703 numaralı şer’iye siciline göre Rodoscuk’ta mülk satışları. Researcher: Social Science Studies, 6(4), 383-394.
  18. Şahiner, Y. (2018). Rodosçuk’ta gayrimüslimler 1640-48 (şer’iyye sicilleri göre), Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Erzurum.
  19. Nüfus Defteri (NFS): d. nr. 3993, 1-57.