Dergiler / Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 20 - Sayı: 38

NAHİVCİLERİN İSTİSNAÎ DURUMLARLA İLGİLİ YAYGIN İZAH BİÇİMLERİ

Common Explanatory Forms of Arabic Linguistic Scholars on Exceptional Situations

Sayfa
111–140
Yayın Tarihi
2018-12-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunun yanında istisnâi bir durum oluşturmayan ancak dilin muhataplarının zihinlerinde soru işaretlerine neden olan kullanımların arkaplanı hakkında yer alan çeşitli yorumlar da söz konusu edilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arap dilcileri dil kurallarını vaz ederken kuralların genel, kapsamlı, tutarlı ve işlevsel olmasına özen göstermişlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çerçevede dilin bütününe hâkim olan sistemli kurallara ulaşmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bunun yanında istisnâi bir durum oluşturmayan ancak dilin muhataplarının zihinlerinde soru işaretlerine neden olan kullanımların arkaplanı hakkında yer alan çeşitli yorumlar da söz konusu edilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Nahiv · Nahiv Usûlü · Ta‘lîl

Özet

Arap dilcileri dil kurallarını vaz ederken kuralların genel, kapsamlı, tutarlı ve işlevsel olmasına özen göstermişlerdir. Bu çerçevede dilin bütününe hâkim olan sistemli kurallara ulaşmışlardır. Ancak kimi zaman dilin doğal yapısı gereği genel kuralların dışında kalan istisnâî durumlarla karşılaşmışlardır. Dil bilginleri söz konusu özel durumların dilin genel çerçevesine dâhil olduğunu, vaz edilen genel kuralların bütünüyle dışında kalmadığını ve özel durum oluşturması nedeniyle yeni bir kural vazını gerektirmediğini düşündüklerinden bu kullanımlarla ilgili çeşitli izah ve gerekçelendirme yollarına başvurmuşlardır. Bu çalışmada dil bilginlerinin dil kurallarının arkaplanında yatan gerekçeleri izah (ta‘lîl) süreci hakkında kısaca bilgi verilecek, ardından gerekçelendirmede başvurdukları yaygın açıklama biçimlerine yer verilecektir. Bunun yanında istisnâi bir durum oluşturmayan ancak dilin muhataplarının zihinlerinde soru işaretlerine neden olan kullanımların arkaplanı hakkında yer alan çeşitli yorumlar da söz konusu edilecektir.

Abstract

Arabic linguistic scholars have taken care to ensure that the rules are general, comprehensive, consistent, and functional when they put the language rules. In this framework they have reached the systematic rules that dominate the whole language. However, sometimes depending on the natural structure of the language they has encountered exceptional circumstances which are beyond the general rules. Arabic linguistic scholars have resorted to various explanations and justifications about these uses because they think that the specific exceptions are in the general framework of the language and these exceptions are not entirely excluded of general rules and they do not need to set a new rule for these. In this study, we are going to give a brief information about description process of the linguistic scholars on the reasons behind the language rules. Then, we are going to mention about common forms of explanation they applied in the justification of the rules. Besides i am going to examine about various interpretations of the background of the uses which do not create an exceptional situation, but which raise question marks in the minds of the language partners.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İNANÇ, Y. (2018). NAHİVCİLERİN İSTİSNAÎ DURUMLARLA İLGİLİ YAYGIN İZAH BİÇİMLERİ. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 38, 111–140. https://ajindex.com/articles/138635

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Afgânî, Saîd. el-Mûciz fî kavâıdi’l-lugati’l-Arabiyye. Beyrut: Dâru’l-fikr, 2003. (el-Mûciz) Azâvî, Niame Rahîm. “Difa‘ ‘ani’n-nahvi’l-‘Arabî.” el-Mevrid, sy. 2 (1986) (Difa‘) Beşer, Kemâl. el-Lugatu’l-Arabiyyetu beyne’l-vehmi ve sûi’l-fehm. Kahire: Dâru garîb, 1999. (el-Luga) Dayf, Şevki. el-Medârisu’n-nahviyye. Kahire: Dâru’l-Maârif, 1968. Endelûsî, Ebû Hayyân. et-Tezyîl ve’t-tekmîl fî şerhi Kitâbi’t-Teshîl. Neşreden Hasan Hindâvî. 3 cilt. Dımaşk: Dâru’l-kalem, tsz. (et-Tezyîl ve’t-tekmîl) Endelûsî, Ebû Hayyân. İrtişâfu’d-darb min lisâni’l-Arab. Neşreden Receb Osman Muhammed, Ramazan Abduttevvâb. 5 cilt. Kahire: Mektebetu’l-hancı, 1998. (İrtişâfu’d-darb) Ezherî, Halid b. Abdullah. Şerhu’t-tasrîh ale’t-tavzîh. Neşreden Muhammed Bâsıl Uyunu’s-Sûr. 3 cilt. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 2000. (Şerhu’t-tasrîh) Hafâcî, Ebû Muhammed Abdullah b. Muhammed b. Saîd b. Sinân. Sirru’l-fesâha. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ılmiyye, 1982. Harîrî, Ebû Muhammed Kāsım b. Alî b. Muhammed. Dürretu’l-gavvâs ve şerhuhâ ve havâşîhâ ve tekmiletuhâ. Neşreden Abdülhafîz Fergalî Ali el-Karanî. Beyrut: Dâru’l-cîl & Kahi-re: Mektebetu’t-turâsi’l-İslâmî, 1996. (Dürretu’l-gavvâs) Hasan, Abbâs. “Sarîhu’r-ra’y fî’n-nahvi’l-Arabî: Dâuhû ve devâuhû.” Mecelletu risâleti’l-İslâm, sy. 42 (tsz.) (Sarîhu’r-ra’y VII) Hasan, Abbâs. el-Lugatu ve’n-nahvu beyne’l-kadîm ve’l-hadîs. Kahire: Dâru’l-maârif bi Mısra, 1966. (Beyne’l-kadîm ve’l-hadîs) Hasan, Abbâs. en-Nahvu’l-vâfî. 4 cilt. Kahire: Dâru’l-maârif bi Mısr, tsz. Hulvânî, Muhammed Hayr. Usûlü’n-nahvi’l-Arabî. Rabat: en-Nâşir el-Atlasî, 1983. İbn Bâbeşâz, Ebû’l-Hasen Tâhir b. Ahmed b. İdrîs. Şerhu’l-Mukaddimeti’l-muhtesibe. Neşreden Hâlid Abdulkerîm. Kuveyt: el-Matbaatu’l-asriyye, 1977. İbn Cinnî, Ebû’l-Feth Osman. el-Hasâis. Neşreden Muhammed Ali Neccâr. 3 cilt. Kahire: Mektebetu’l-ilmiyye, 1952. İbn Cinnî, Ebû’l-Feth Osman. el-Munsif şerhu kitâbi’t-tasrîf. Neşreden Abdullah Emin İbrahim Mustafa. 3 cilt. Kahire: İdâratü’l hayâti’t-türâsi’l-kadîme, 1954. (el-Munsif) İbn Cinnî, Ebû’l-Feth Osman. Sirr’u sınâti’l-i‘râb. Neşreden Hasan Hindâvî. 2 cilt. Dımaşk: Dâru’l-kalem, 1993.
  2. İbn Dürüsteveyh, Ebû Muhammed Abdullah b. Ca‘fer. Tashîhu’l-fasîh ve şerhıhî. Neşreden Muhammed Bedevî el-Mahtûn. Kahire: Meclisu’l-a’lâ li şüûni’l-İslâmiyye, 1998. İbn Fâris, Ebul Hüseyin Ahmed. es-Sâhibî fî fıkhı’l-lugati’l-arabiyyeti ve mesâilihâ ve süneni’l-arabi fî kelâmihâ. Neşreden Ahmed Hasan. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1997. (es-Sâhibî) İbn Hişâm, Ebû Muhammed