Dergiler / Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 22 - Sayı: 42

Ebû Mihnef’ten Ebû İshâk el-İsferâyinî’ye Arapça Bir Maktelin Anatomisi: Nûru’l-‘Ayn fî Meşhedi’l-Hüseyn Üzerine Bazı Tespitler

From Abū Miḫnaf to Abū Isḥāq al-Isfarāinī Analysis of an Arabic Maqtal: Some Notes on Nūr al-ʿAyn fī Mashhad al-Ḥusayn

Sayfa
315–341
Yayın Tarihi
2020-12-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn ve Maktelü’l-Hüseyn arasındaki farklı ve benzer taraflar ortaya konulmakla eserin orijinalliği değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn George Kanazi’nin dil açısından araştırdığı ve Kerbelâ olayının folklora yansıması olarak değerlendirdiği makalesi istisna edilirse, kaynak değeri akademik incelemeye tabi tutulmamış Arapça maktellerdendir. 19. yüzlılın sonlarından itibaren ondan fazla baskısının yayınlanmasına rağmen henüz tenkitli neşri yapılmamış Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn, gerekli incelemeye tabi tutulmadan ve literal ifadelerden yola çıkılarak ilmî camiada Şâfi‘î-Eş‘arî alimi Ebû İshâk el-İsferânî’ye (ö. 418/1027) ait bir maktel olarak kabul edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ardından karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılarak Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn’ın ve devamı olarak yazma ve matbu nüshalarında kendisini takip eden Kurretü’l-‘ayn fî ahzi sâri’l-Hüseyn’in Ebû Mihnef’e (ö. 157/773) nisbet edilen aynı konulu iki eser olarak Maktelü’l-Hüseyn ve Sârü’l-Hüseyn’le bağlantısı üzerinde durulacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn ve Maktelü’l-Hüseyn arasındaki farklı ve benzer taraflar ortaya konulmakla eserin orijinalliği değerlendirilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam Tarihi · Ebû İshâk el-İsferâyinî · Nûru’l-‘Ayn fî Meşhedi’l-Hüseyn

Özet

Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn George Kanazi’nin dil açısından araştırdığı ve Kerbelâ olayının folklora yansıması olarak değerlendirdiği makalesi istisna edilirse, kaynak değeri akademik incelemeye tabi tutulmamış Arapça maktellerdendir. 19. yüzlılın sonlarından itibaren ondan fazla baskısının yayınlanmasına rağmen henüz tenkitli neşri yapılmamış Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn, gerekli incelemeye tabi tutulmadan ve literal ifadelerden yola çıkılarak ilmî camiada Şâfi‘î-Eş‘arî alimi Ebû İshâk el-İsferânî’ye (ö. 418/1027) ait bir maktel olarak kabul edilmiştir. Bu araştırmada veri analizi yöntemi kullanılarak Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn’in Ebû İshâk el-İsferâyinî’ye nisbet edilmesi süreci araştırılacak, müellifin biyografisi ve mevcut eserleri bağlamında maktelin kendisine ait olma durumu incelenecektir. Ardından karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılarak Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn’ın ve devamı olarak yazma ve matbu nüshalarında kendisini takip eden Kurretü’l-‘ayn fî ahzi sâri’l-Hüseyn’in Ebû Mihnef’e (ö. 157/773) nisbet edilen aynı konulu iki eser olarak Maktelü’l-Hüseyn ve Sârü’l-Hüseyn’le bağlantısı üzerinde durulacaktır. Makalede Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn ve Maktelü’l-Hüseyn arasındaki farklı ve benzer taraflar ortaya konulmakla eserin orijinalliği değerlendirilecektir.

Abstract

Nūr al-ʿayn fī mashhad al-Ḥusayn is one of the Arabic maqtals which has not been a subject to the scholarly research from the aspect of authenticity and source value, if excepted the article by George Kanazi, where the author through applying the philological method evaluates it as a ref-lection of the Karbalā event on the folklore. Inspite of being publicated more than ten times from the second half of the 19th century, still not having a critical edition, Nūr al-ʿAyn fī Mashhad al-Ḥusayn is assumed as a maqtal written by the prominent Shāfiʿī-Ashʿarī scholar Abū Isḥāq al-Isfarāinī (d. 418/1027) without being properly analyzed and because of literal reading of its certain passages. Using the data analysis method this study will investigate the process of attribution of Nūr al-ʿAyn fī Mashhad al-Ḥusayn to Abū Isḥāq al-Isfarāinī and examine the state of its belongingness to the referred scholar within the context of his biography and works reached to the present day. Then, using the comparative analysis method, the connecting link among these four books will be investigated, Nūr al-ʿAyn fī Mashhad al-Ḥusayn and Qurrat al-ʿAyn fī Akhdh Thār al-Ḥusayn, which follows it up in manuscripts as well as printed versions, and two other books on the same subject, Maqtal al-Ḥusayn and Thār al-Ḥusayn attributed to Abū Miḫnaf (d. 157/773). Finally, the originality of Nūr al-ʿAyn fī Mashhad al-Ḥusayn will be evaluated by comparing its similar and different features with Maqtal al-Ḥusayn.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AZİZOVA, E. (2020). Ebû Mihnef’ten Ebû İshâk el-İsferâyinî’ye Arapça Bir Maktelin Anatomisi: Nûru’l-‘Ayn fî Meşhedi’l-Hüseyn Üzerine Bazı Tespitler. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 22 - Sayı: 42, 315–341. https://ajindex.com/articles/138568

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Abdullah b. Muhammed. Kurretü’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn. Tunus: Matba‘atü’l-Menâr, 1960.
  2. Arslan, Harun. Kitâb-ı Maktel-i Âl-i Resûl: Giriş –Metin –İnceleme –Sözlük –Adlar Dizini. İstanbul:
  3. İstanbul Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2001.
  5. Ayğan, Fadıl. Muhammed b. Ca‘fer es-Sanhaci’nin “Şerhu Akideti Ebî İshak el-İsferayini” Adlı Eserine Göre Ebu İshak el-İsferayini’nin Kelami Görüşleri. İstanbul:
  6. Marmara Üniversitesi,
  7. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
  8. Azizova, Elnure. Kerbelâ Vak‘ası. İstanbul:
  9. Marmara Üniversitesi,
  10. Sosyal Bilimler Ens-titüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2001. Bağdatlı İsmail Paşa. Hediyyetü’l-‘ârifîn. nşr. Kilisli Rıfat Bilge – İbnülemin Mahmud Kemal İnal. 2 Cilt. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı, 1951-1955. Bağdatlı İsmail Paşa. İzâhu’l-meknûn fî zeyli ‘ale Keşfi’z-zünûn ‘an esâmi’l-kütüb ve’l-fünûn. nşr. Şerafettin Yaltkaya – Kilisli Rıfat Bilge. 2 Cilt. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı, 1971.
  11. Baş, Eyüp. “İslâm Tarihinde Matem/Yas Kültürü ve Kerbelâ”, Çeşitli Yönleriyle Kerbela: Edebiyat. ed. Alim Yıldız. 2/379-386. Sivas: Asitan Yayıncılık, 2010.
  12. Brockelmann, Carl. Geschichte der Arabischen Litteratur Supplementband. 3 Cilt. Leiden: E.J. Brill, 1937-1942.
  13. Brockelmann, Carl. Târîhü’l-edebi’l-‘Arabî. çev. es-Seyyid Ya‘kub Bekir vd. 6 Cilt. Ka-hire: Dârü’l-Ma‘ârif, 1983.
  14. Browne, Edward G. Descriptive Catalogue of the Oriental MSS. Belonging to the Late E.G.Browne. Cambridge: The University Press, 1932.
  15. Çakın, Mehmet Burak. “Kerbela Mersiyelerinde Hz. Muhammed”. Turkish Studies = Türkoloji Araştırmaları: International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 14/3 (2019), 1275-1300.
  16. Demirel, Özlem. Âşıkî’nin Maktel-i Hüseyin’i Üzerine Dil İncelemesi. İstanbul:
  17. İstanbul Üniversitesi,
  18. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2007. Ebû Mihnef, Lût b. Yahyâ. Kitâbu Sâri Ebî Abdullâh (a.s.) bi rivâyeti Ebî Mihnef (r.a.), Tah-ran: Ketabhâne-yi Meclis-i İslâmî, 15295-90822, 71a-97a. Ebû Mihnef, Lût b. Yahyâ. Maktelü’l-Hüseyn ve masra‘u ehli beytihi ve ashâbihi fî Kerbelâ. Kum: Menşûrât-i Rızâ, 1391. Fidan, İbrahim. “Kerbelâ’yı Yaşamış Şiirler: “Hz. Hüseyin” ve “Öteki” Portreleri Yö-nüyle Kerbelâ Olayının Arap Şiirindeki İlk Yankıları”. Mütefekkir 4/7 (2017), 99-123.
  19. Gülsüm, Mehmet Akif. Yahyâ bin Bahşî’nin Maktel-i Hüseyn İsimli Mesnevisi (İnceleme ve Metin). Kırklareli: Kırklareli Üniversitesi,
  20. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  21. Gündoğdu, Mehmet. Ebû İshâk el-İs