KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Ortaokul Öğrencilerinin İngilizce Derslerindeki Dinleme ve Konuşma Performans Sınavlarına İlişkin Deneyim ve Algılarının İncelenmesi: Türkiye Örneği

Exploring Middle School Students’ Experiences and Perceptions of Listening and Speaking Performance Exams in English Lessons: The Case of Türkiye

Özgür Kürşad Derer(Milli Eğitim Bakanlığı)0000-0002-2383-5540
Nuriye Batmaz Derer(Milli Eğitim Bakanlığı)0000-0003-4279-9159
Hasan Güner Berkant(YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0725-6036
Sayfa
867–886
Yayın Tarihi
2026-09-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma bulgularında; öğrencilerin önemli bir kısmı performans sınavlarını kâğıt kalem testlerine kıyasla daha özgün bulmuş ve bu sınavların derse katılımı artırdığını, dinleme ve konuşma becerilerindeki gelişimlerine yönelik farkındalık oluşturduğunu ifade etmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de son eğitim programı reformları, İngilizcenin yabancı dil olarak öğretiminde iletişimsel yeterliği ve performansa dayalı değerlendirmeyi vurgulamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak dinleme ve konuşma değerlendirmelerinin sınav odaklı okul bağlamlarında uygulanması hâlâ çeşitli güçlükler içermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma bulgularında; öğrencilerin önemli bir kısmı performans sınavlarını kâğıt kalem testlerine kıyasla daha özgün bulmuş ve bu sınavların derse katılımı artırdığını, dinleme ve konuşma becerilerindeki gelişimlerine yönelik farkındalık oluşturduğunu ifade etmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:performansa dayalı değerlendirme · öğrenci algıları · yabancı dil olarak İngilizce öğrenen ortaokul öğrencileri

Özet

Türkiye’de son eğitim programı reformları, İngilizcenin yabancı dil olarak öğretiminde iletişimsel yeterliği ve performansa dayalı değerlendirmeyi vurgulamaktadır. Ancak dinleme ve konuşma değerlendirmelerinin sınav odaklı okul bağlamlarında uygulanması hâlâ çeşitli güçlükler içermektedir. Bu nitel durum çalışması, ortaokul öğrencilerinin İngilizce derslerindeki dinleme ve konuşma performans sınavlarına ilişkin algılarını incelemektedir. Çalışmada özellikle algılanan adalet, duygusal tepkiler, sınav tasarımı ve sınavların öğrenme ile sınıf içi katılım üzerindeki algılanan etkileri ele alınmıştır. Veriler, Türkiye’nin Bilecik ili Bozüyük ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 5–8. sınıf düzeyindeki 20 öğrenciyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış yüz yüze görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmeler 15–25 dakika sürmüş, katılımcı onayı alınarak ses kaydı yapılmış ve sözel olarak aynen yazıya aktarılmıştır. Veriler, yinelemeli kodlama ve akran değerlendirmesi süreçleriyle içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Kodlayıcılar arası uyum katsayısı yüksek bulunmuştur (0,93). Çalışma bulgularında; öğrencilerin önemli bir kısmı performans sınavlarını kâğıt kalem testlerine kıyasla daha özgün bulmuş ve bu sınavların derse katılımı artırdığını, dinleme ve konuşma becerilerindeki gelişimlerine yönelik farkındalık oluşturduğunu ifade etmiştir. Bununla birlikte aynı sınavlar duygusal açıdan zorlayıcı olarak deneyimlenmiştir. Öğrenciler sınavları sıklıkla kaygı, zaman baskısı, beklentilerin belirsizliği ve notlandırmada adalet kaygılarıyla ilişkilendirmiştir. Öğrenciler becerilere göre farklı güçlük profilleri bildirmiştir. Dinleme becerisinde konuşma hızı, bilinmeyen kelimeler ve aksan farklılıkları öne çıkarken; konuşma becerisinde kaygıya bağlı tereddüt, baskı altında cümle kurma güçlüğü ve kelime bulmada zorlanma dikkat çekmiştir. Kolaylaştırıcı etmenler arasında açık yönergeler, tekrar imkânı, konuya aşinalık ve destekleyici sınıf içi uygulamalar yer almıştır. Genel olarak sonuçlar, performans sınavlarının adil ve etkili olarak algılanmasının öğretimle uyuma, ölçütlerin şeffaflığına, süreçlerin öngörülebilirliğine ve kaygıya duyarlı koşulların sağlanmasına bağlı olduğunu göstermektedir. Çalışma, değerlendirme tasarımının güçlendirilmesi ve Türkiye bağlamında İngilizce öğretmen eğitiminin geliştirilmesi açısından öğrenci sesinin önemini ortaya koymaktadır.

Abstract

Recent curriculum reforms in Türkiye have emphasized communicative competence and performance-based assessment in English as a Foreign Language (EFL) yet listening and speaking assessments remain challenging to implement in exam-oriented school contexts. This qualitative case study explores middle school students’ perceptions of listening and speaking performance exams in English lessons, focusing on perceived fairness, emotional responses, exam design, and perceived effects on learning and classroom participation. Data were collected through semi-structured, face-to-face interviews with 20 students (grades 5–8) attending a public middle school in Bozüyük, Bilecik, Türkiye. Interviews lasted 15–25 minutes, were audio-recorded with consent, and transcribed verbatim. Data were analyzed using content analysis with iterative coding and peer debriefing, and intercoder agreement was high (0.93). Findings reveal a central tension. Many students viewed performance exams as more authentic than paper-based tests and reported increased participation and greater awareness of listening and speaking development. However, the same exams were experienced as emotionally demanding, often associated with anxiety, time pressure, uncertainty about expectations, and concerns about grading fairness. Students reported distinct difficulty profiles across skills, including speech rate, unfamiliar vocabulary, and accent variation in listening, and anxiety-related hesitation, sentence construction under pressure, and word retrieval difficulties in speaking. Facilitating factors included clear instructions, opportunities for repetition, topic familiarity, and supportive classroom practice. Overall, the results suggest that perceived fairness and effectiveness depend on instructional alignment, transparent criteria, predictable procedures, and anxiety-sensitive conditions. The study highlights the value of student voice for strengthening assessment design and informing teacher training in Turkish EFL settings.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Derer, Ö. K., Derer, N. B., Berkant, H. G. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin İngilizce Derslerindeki Dinleme ve Konuşma Performans Sınavlarına İlişkin Deneyim ve Algılarının İncelenmesi: Türkiye Örneği. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 1, 867–886. https://doi.org/10.31464/jlere.1902199

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Acar, A. (2025). A critical analysis of the 2025 high school English language curriculum of Türkiye. European Studies in Business and Society Bulletin, 11(2), 73–93. http://www.englishscholarsbeyondborders.org/wp-content/uploads/2025/09/Ahmet-Acar.pdf
  2. Aybirdi, N., Han, T., & Töngel, P. (2024). The impact of extensive listening on listening anxiety, listening skills and attitude towards English courses. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 194–211. https://doi.org/10.38151/akef.2024.138
  3. Ballıdağ, S., & İnan-Karagül, B. (2021). Exploring the language assessment literacy of Turkish in-service EFL teachers. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(45), 73–92. https://doi.org/10.31795/baunsobed.909953
  4. Black, P., & Wiliam, D. (2009). Developing the theory of formative assessment. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 21(1), 5–31. https://doi.org/10.1007/s11092-008-9068-5
  5. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  6. Carcary, M. (2009). The research audit trail: Enhancing trustworthiness in qualitative inquiry. The Electronic Journal of Business Research Methods, 7(1), 11–24.
  7. Council of Europe. (2001). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment. Cambridge University Press. https://rm.coe.int/common-european-framework-of-reference-for-languages-learning-teaching/16802fc1bf
  8. Council of Europe. (2020). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment – Companion volume. Council of Europe Publishing. https://rm.coe.int/common-european-framework-of-reference-for-languages-learning-teaching/16809ea0d4
  9. Creswell, J. W., & Miller, D. L. (2000). Determining validity in qualitative inquiry. Theory Into Practice, 39(3), 124–130. https://doi.org/10.1207/s15430421tip3903_2
  10. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage.
  11. Ellis, R. (2003). Task-based language learning and teaching. Oxford University Press.
  12. Fındıklı, S., & Büyükkarcı, K. (2024). A comparison of Turkish and European English language teachers' language assessment knowledge levels and perceptions. International Journal of Assessment Tools in Education, 11(2), 345–367. https://doi.org/10.21449/ijate.1360899
  13. Gilakjani, A. P., & Sabouri, N. B. (2016). Learners' listening comprehension difficulties in English language learning: A literature review. English Language Teaching, 9(6), 123–133. https://doi.org/10.5539/elt.v9n6p123
  14. Hatipoğlu, Ç. (2015). English language testing and evaluation (ELTE) training in Turkey: Expectations and needs of pre-service English language teachers. ELT Research Journal, 4(2), 111–128. https://dergipark.org.tr/en/pub/eltrj/article/308006
  15. Horwitz, E. K., Horwitz, M. B., & Cope, J. (1986). Foreign language classroom anxiety. The Modern Language Journal, 70(2), 125–132. https://doi.org/10.1111/j.1540-4781.1986.tb05256.x
  16. Jamshed, S. (2014). Qualitative research method-interviewing and observation. Journal of Basic and Clinical Pharmacy, 5(4), 87–88. https://doi.org/10.4103/0976-0105.141942
  17. Köksoy, B., & Deniz, L. (2025). Foreign language anxiety in middle school students: A case study. Anadolu University Journal of Education Faculty, 9(2), 116–148. https://doi.org/10.34056/aujef.1490320
  18. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
  19. Luoma, S. (2004). Assessing speaking. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511733017
  20. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Jossey-Bass.
  21. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage.
  22. Ministry of National Education. [D1.1][a1.2](2023). Millî Eğitim Bakanlığı yazılı ve uygulamalı sınavlar yönergesi. https://odsgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_10/12115933_MEB_yazili_ve_uygulamali_sinavlar_yonergesi.pdf
  23. Muñoz, A. P., & Álvarez, M. E. (2010). Washback of an oral assessment system in the EFL classroom. Language Testing, 27(1), 33–49. https://doi.org/10.1177/0265532209347148
  24. Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & Moules, N. J. (2017). Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria. International Journal of Qualitative Methods, 16(1), 1–13. https://doi.org/10.1177/1609406917733847
  25. Ölmezer-Öztürk, E., & Aydın, B. (2019). Investigating language assessment knowledge of EFL teachers. Hacettepe University Journal of Education, 34(3), 602–620. https://doi.org/10.16986/HUJE.2018043465
  26. Özcanlı, N., & Kozikoğlu, İ. (2024). An analysis on English speaking self-efficacy perceptions of secondary school students. Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences, 26(3), 1030–1046. https://doi.org/10.32709/akusosbil.472857
  27. Özmen, K. S. (2011). Washback effects of the inter-university foreign language examination on foreign language competences of candidate academics. Novitas-ROYAL (Research on Youth and Language), 5(2), 215–228. https://izlik.org/JA88JM58DT
  28. Öztürk, G., & Gürbüz, N. (2014). Speaking anxiety among Turkish EFL learners: The case at a state university. Journal of Language and Linguistic Studies, 10(1), 1–17. https://izlik.org/JA78JM98YM
  29. Palinkas, L. A., Horwitz, S. M., Green, C. A., Wisdom, J. P., Duan, N., & Hoagwood, K. (2015). Purposeful sampling for qualitative data collection and analysis in mixed method implementation research. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 42(5), 533–544. https://doi.org/10.1007/s10488-013-0528-y
  30. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). Sage.
  31. Richards, J. C. (2006). Communicative language teaching today. Cambridge University Press.
  32. Satgun, G., & Aşık, A. (2023). Exploring language assessment knowledge of in-service English language teachers in K-12 context. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 5(2), 610–627. https://doi.org/10.51535/tell.1321423
  33. Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22(2), 63–75. https://doi.org/10.3233/EFI-2004-22201
  34. Tracy, S. J. (2020). Qualitative research methods: Collecting evidence, crafting analysis, communicating impact (2nd ed.). Wiley-Blackwell.
  35. Vaismoradi, M., Jones, J., Turunen, H., & Snelgrove, S. (2016). Theme development in qualitative content analysis and thematic analysis. Journal of Nursing Education and Practice, 6(5), 100–110. https://doi.org/10.5430/jnep.v6n5p100