Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, metin zorluğunun ağırlıklı olarak sözcük yükü, cümle karmaşıklığı ve metin uzunluğu gibi nicel özelliklere göre belirlendiğini; buna karşılık söylem yapısı, retorik düzenleme, kültürel göndermeler ve biçemsel özellikler gibi nitel özelliklerin büyük ölçüde göz ardı edildiğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde okuduğunu anlama becerisini değerlendirmeye yönelik metinlerin seçimi ve oluşturulması sürecinde öğretim elemanları ile madde yazarlarının karşılaştıkları güçlükleri incelemektedir. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) koordinasyonunda yürütülen ulusal e-YDTS dört beceriye dayalı Türkçe yeterlik sınavı geliştirme projesi kapsamında gerçekleştirilen çalışmanın amacı, CEFR ile uyumlu, geçerli ve güvenilir bir ölçme sisteminin geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Nitel durum çalışması deseninde yürütülen araştırmada, madde yazma çalıştaylarına katılan 20 öğretim elemanından açık uçlu anket soruları aracılığıyla veri toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular, metin zorluğunun ağırlıklı olarak sözcük yükü, cümle karmaşıklığı ve metin uzunluğu gibi nicel özelliklere göre belirlendiğini; buna karşılık söylem yapısı, retorik düzenleme, kültürel göndermeler ve biçemsel özellikler gibi nitel özelliklerin büyük ölçüde göz ardı edildiğini göstermektedir. Katılımcılar ayrıca, özellikle çıkarımsal okuma görevlerinde, metinlerin özgünlüğünü korurken sınav özellikleri ve CEFR temelli kazanımlarla uyum sağlamada güçlük yaşadıklarını belirtmişlerdir. Çalışma, ölçmenin geçerliği ve güvenirliğini artırmak için sistematik eğitimlerin, açık metin uyarlama yönergelerinin ve nitel metin analizine yönelik araçların gerekliliği sonucuna ulaşmaktadır. Anahtar sözcükler: Yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğretimi, dilde ölçme ve değerlendirme, okuma becerisinin ölçülmesi, metin seçimi
Abstract
This study examines the challenges faced by lecturers and item writers in selecting and creating texts for assessing reading comprehension in teaching Turkish as a foreign/second language. Conducted within the national e-YDTS four-skill Turkish proficiency test development project coordinated by the Measurement, Selection and Placement Center (ÖSYM), the study aims to inform the development of a valid and reliable CEFR-aligned assessment system. Using qualitative case study design, data were collected through open-ended survey questions from 20 lecturers involved in item-writing workshops. Descriptive and content analyses were employed. The findings reveal that text difficulty is mainly determined by quantitative features such as vocabulary load, sentence complexity, and text length, while qualitative features—discourse structure, rhetorical organization, cultural references, and stylistic elements—are largely overlooked. Participants also reported difficulties in maintaining textual authenticity while aligning texts with exam specifications and CEFR-based outcomes, particularly for inferential reading tasks. The study concludes that systematic training, clear text adaptation guidelines, and tools for qualitative text analysis are needed to enhance assessment validity and reliability. Keywords: Teaching Turkish as a foreign/second language, language assessment, assessing reading, text selection