KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Yabancı Dil Olarak Türkçe B1 Seviyesi Ders Kitaplarının Değerlendirilmesi: Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Evaluating B1-Level Turkish as a Foreign Language Coursebooks: A Comparative Study

Eylül Hürcan(PAMUKKALE UNIVERSITY, INSTITUTE OF EDUCATIONAL SCIENCES)0009-0001-1394-2166
Eda Duruk(PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0001-8564-2456
Sayfa
670–690
Yayın Tarihi
2026-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçlar, aynı seviyedeki ders kitaplarının yapı ve pedagojik stratejiler açısından farklılık gösterdiğini ortaya koymakta ve yabancı dil olarak Türkçe ders kitabı tasarımına ilişkin değerli bilgiler sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yabancı dil eğitiminde, teknolojik ilerlemelere ve çeşitli öğretim yöntemlerine rağmen ders kitapları hala çok önemli.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu araştırma, beş adet B1 seviyesindeki Türkçe ders kitabını düzen, müfredat, beceri dağılımı, özgünlük, kültürel odak ve deyim kullanımı açısından değerlendirerek ders kitaplarına genel bir bakış sunmayı amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçlar, aynı seviyedeki ders kitaplarının yapı ve pedagojik stratejiler açısından farklılık gösterdiğini ortaya koymakta ve yabancı dil olarak Türkçe ders kitabı tasarımına ilişkin değerli bilgiler sunmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yabancı Dil Olarak Türkçe Ders Kitabı Değerlendirmesi · B1 Seviyesi · Müfredat Tasarımı

Özet

Yabancı dil eğitiminde, teknolojik ilerlemelere ve çeşitli öğretim yöntemlerine rağmen ders kitapları hala çok önemli. Yabancı Dil Olarak Türkçe (YDT) nispeten yeni bir alan olduğundan, ders kitaplarının tasarımı ve içeriği özellikle önemlidir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimine yönelik ders kitaplarını analiz eden birçok çalışma olsa da, bunların çoğu belirli kriterlere veya tek bir teorik yaklaşıma odaklanmaktadır. Bu araştırma, beş adet B1 seviyesindeki Türkçe ders kitabını düzen, müfredat, beceri dağılımı, özgünlük, kültürel odak ve deyim kullanımı açısından değerlendirerek ders kitaplarına genel bir bakış sunmayı amaçlamaktadır. Okuma parçalarına odaklanan nitel bir yaklaşım kullanılmıştır. Kültürel içerik C1 (yerel kültür), C2 (hedef kültür) ve C3 (küresel kültür) üzerinden değerlendirilmiş; deyimler ve atasözleri TDK sözlüğü kullanılarak belirlenmiştir. Sonuçlar, aynı seviyedeki ders kitaplarının yapı ve pedagojik stratejiler açısından farklılık gösterdiğini ortaya koymakta ve yabancı dil olarak Türkçe ders kitabı tasarımına ilişkin değerli bilgiler sunmaktadır.

Abstract

In foreign language education, textbooks remain essential despite technological progress and various teaching methods. Turkish as a Foreign Language (TFL) is a relatively new area, making textbook design and content particularly significant. Although many studies have analysed textbooks for teaching Turkish as a foreign language, most focus on specific criteria or one theoretical approach. This research aims to give a broad overview of textbooks by evaluating five Turkish B1-level books based on layout, syllabus, skill distribution, authenticity, cultural focus, and idiom use. A qualitative approach was used, concentrating on reading passages. Cultural content was assessed through C1 (local culture), C2 (target culture), and C3 (global culture); idioms and proverbs were identified using the TDK dictionary. Results show that textbooks at the same level vary in structure and pedagogical strategies, offering valuable insights into Turkish as a foreign language textbook design.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Hürcan, E., Duruk, E. (2026). Yabancı Dil Olarak Türkçe B1 Seviyesi Ders Kitaplarının Değerlendirilmesi: Karşılaştırmalı Bir Çalışma. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 1, 670–690. https://doi.org/10.31464/jlere.1878417

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Akbulut, S., & Yaylı, D. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi A1-A2 düzeyi ders kitapları üzerine bir izlence çalışması [A Syllabus Study on Turkish as a Foreign Language Coursebooks at A1-A2 Levels]. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 35–46. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erzisosbil/article/565542
  2. Ankara Üniversitesi TÖMER. (2023). Yeni Hitit 2: Yabancılar için Türkçe ders kitabı [New Hitit 2: Turkish coursebook for foreigners]. Ankara Üniversitesi Yayınevi.
  3. Balçıkanlı, C. (2010). A study on needs analysis of learners of the Turkish language. Sino-US English Teaching, 7(1), 24–28. https://avesis.gazi.edu.tr/yayin/582b3a69-9e2a-4d42-bc6d-661d644c17b2/a-study-on-needs-analysis- of-learners-of-turkish-language
  4. Berardo, S. A. (2006). The use of authentic materials in the teaching of reading. The Reading Matrix 6(2), 60–69. https://www.readingmatrix.com/articles/berardo/article.pdf
  5. Borzova, E. V., & Shemanaeva, M. A. (2021). Foreign language teachers as agents of using a coursebook. In E. Tareva & T. Bokova (Eds.), TSNI 2021 – Textbook: Focus on students’ national identity (ARPHA Proceedings, 4, 198– 215). https://doi.org/10.3897/ap.e4.e0198
  6. Brown, H. D. (2000). Principles of language learning and teaching (4th ed.). Addison Wesley Longman.
  7. Buendgens-Kosten, J. (2014). Authenticity. ELT Journal, 68(4), 457–459. https://doi.org/10.1093/elt/ccu030
  8. Byram, M. (1993). Language and culture learning: The need for integration. In M. Byram (Ed.), Germany, its representation in textbooks for teaching German in Great Britain (pp. 3–16). Diesterweg.
  9. Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
  10. Crystal, D. & Davy D. (1975). Advanced conversational English. Longman
  11. Council of Europe. (2001). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment. https://www.coe.int/t/dg4/linguistic/source/Framework_EN.pdf
  12. Cortazzi, M., & Jin, L. (1999). Cultural mirrors: Materials and methods in the EFL classroom. In E. Hinkel (Ed.), Culture in second language teaching and learning (pp. 196–219). Cambridge University Press.
  13. Cunningsworth, A. (1995). Choosing your coursebook. Oxford: Heinemann.
  14. Demir, Y., & Ertaş, A. (2014). A suggested eclectic checklist for ELT coursebook evaluation. The Reading Matrix: An International Online Journal, 14(2), 243–252. https://www.readingmatrix.com/files/11-1n844ug7.pdf
  15. Demirel, Ö. (1993). Yabancı dil öğretimi: İlkeler, yöntemler, teknikler [Foreign language teaching: Principles, methods, and techniques]. Usem Yayınları.
  16. Dökmeci, H. (2026). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde halk bilimi unsurları: Altay Türkçe Öğreniyorum seti örneği [Folklore elements in teaching Turkish as a foreign language: The case of the Altay Turkish Teaching Set]. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, 10, 39–50. https://izlik.org/JA79PE39TK
  17. Duman, G. B. (2013). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde materyal geliştirme ve materyallerin etkin kullanımı [Material Development and the Effective Use of Materials in Teaching Turkish as a Foreign Language]. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(2), 1–8. https://doi.org/10.16916/aded.16003
  18. Erdağı, E. (2024). Use of natural language processing methods in teaching Turkish proverbs and idioms. International Journal of Advanced Computer Science & Applications, 15(7). https://doi.org/10.14569/IJACSA.2024.01507102
  19. Fakazlı, Ö., & Baytar, İ. (2021). A Comparative Analysis of Two English Coursebooks in Terms of Cultural Elements (Headway and English File). İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 2259-2276. https://doi.org/10.17679/inuefd.983302
  20. Firth, A. (1996). The Discursive Accomplishment of Normality. On ‘Lingua Franca’ English and Conversation Analysis. Journal of Pragmatics, 26(2), 237-259. https://doi.org/10.1016/0378-2166(96)00014-8
  21. Gazi Üniversitesi TÖMER. (2021). Yabancılar için Türkçe B1 orta düzey ders kitabı [Turkish for foreigners B1 intermediate coursebook] (13. basım). Gazi Üniversitesi Yayınları.
  22. Gilmore, A. (2007). Authentic materials and authenticity in foreign language learning. Language Teaching, 40(2), 97–118. https://doi.org/10.1017/S0261444807004144
  23. Güçlü, N., Topses, G., Yel, S., Korkmaz, A., Çakmak, M., Köksal, H., & Albayrak, F. (2001). Hayat Bilgisi 1–3 konu alanı ders kitabı inceleme kılavuzu [Review Guide for Life Studies 1–3 Subject Area Coursebooks] (L. Küçükahmet, Ed.). Nobel Yayın Dağıtım.
  24. Harmer, J. (2007). The practice of English language teaching (4th ed.). Pearson Longman.
  25. Hedge, M. N. (2004). A course book on language disorders in children. Singular Publishing Group Inc.
  26. İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi. (2022). Yeni İstanbul Türkçe B1 ders kitabı [New Istanbul Turkish B1 Coursebook] (6.basım). İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  27. İşcan, A., & Baskın, S. (2021). Comparison of the course books used in teaching Turkish and English as a foreign language in terms of culture transmission. Education Quarterly Reviews, 4(2), 661–675. https://doi.org/10.31014/aior.1993.04.02.276
  28. Jiang, W. (2000). The relationship between culture and language. ELT Journal, 54(4), 328–-334. https://doi.org/10.1093/elt/54.4.328
  29. Karatay, H., & Pektaş, S. (2012). Türkçe ders kitaplarinin incelenmesine yönelik ölçek geliştirme çalişmasi [A Study on Developing a Scale for Evaluating Turkish Textbooks]. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10, 183-204. https://doi.org/10.14520/adyusbd.315.
  30. Kavut, B., & Ozerbash, M. A. (2025). An analysis of attitudes towards Turkish among students learning Turkish as a foreign language. Universum: психология и образование, 2(1), 34–42. https://doi.org/10.32743/UniPsy.2025.127.1.19092
  31. Kramsch, C. (1993). Context and culture in language teaching. Oxford: Oxford University Press. Kumaravadivelu, B. (2001). Toward a Postmethod Pedagogy. TESOL Quarterly 35 (4), 537–560. https://doi.org/10.2307/3588427
  32. Lestari, I., Qalyubi, I., & Normuliati, S. (2025). Analysis of the content of the English textbook "Bright 1" for Grade VII Junior High School/MTs students based on Alan Cunningsworth's theory. Journal of English Language and Education, 10(1), 128–140. https://doi.org/10.31004/jele.v10i1.609
  33. Mitchell, R., & Myles, F. (2004). Second language learning theories (2nd ed.). Hodder Arnold. P.
  34. North, B. (2005). The CEFR levels and descriptor scales. In L. Taylor & C. J. Weir (Eds.), Multilingualism and assessment: Achieving transparency, assuring quality, sustaining diversity (pp. 21-66). Proceedings of the ALTE Berlin Conference. Cambridge University Press.
  35. Nunan, D. (1988). Syllabus design. Oxford University Press.
  36. Özkan, E. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında Türk kültür ögeleri olarak atasözleri ve deyimler[Proverbs and idioms as elements of Turkish culture in textbooks for teaching Turkish as a foreign language]. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 4(10), 295–300. https://doi.org/10.26450/jshsr.55
  37. Rathert, S. (2016). A comparison of text authenticity and focus of reading comprehension questions between an English and a Turkish as a foreign language coursebook. Turkophone, 3(2), 1–17.
  38. Richards, J. C. (2001). Curriculum Development in Language Teaching. Cambridge University Press.
  39. Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2014). Approaches and Methods in Language Teaching (3rd ed.). Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009024532
  40. Richards, J. C., & Schmidt, R. (2010). Longman dictionary of language teaching and applied linguistics (4th ed.). Pearson Education.
  41. Rintaningrum, R. (2016). I find it easy to learn English when…: Lecturers’ perspective. In Proceedings of the 2016 Jambi International Seminar on Education (JISE): Sharing power, valuing local cultures, and achieving success in education.
  42. Sarıtaş, S. (2012). Türk Kültüründe Yüzle İlgili Deyim ve Atasözleri Üzerine Bir Çalışma [A Study on Idioms and Proverbs Related to "Face" in Turkish Culture]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (28), 175-181.
  43. Tepe, E., & Tüm, G. (2021). The reflection of basic principles in course books for teaching Turkish as a foreign language. The Journal of Limitless Education and Research, 6(1), 152-178. https://doi.org/10.29250/sead.876202
  44. Thumvichit, A. (2018). Cultural presentation in Thai secondary school ELT coursebooks: An analysis from intercultural perspectives. Journal of Education and Training Studies, 6(11), 99–112. https://doi.org/10.11114/jets.v6i11.3533
  45. Tosun, S. (2013). A comparative study on evaluation of Turkish and English foreign language textbooks. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 70, 1374–1380. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.01.199
  46. Tüm, G., & Uğuz, S. (2014). An investigation on the cultural elements in a Turkish textbook for foreigners. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 158, 356–363. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.12.101
  47. Ülper, H. (2014). Türkçe ders kitabı çözümlemeleri [Analyses of Turkish language coursebooks]. Pegem Akademi.
  48. Vardar, B. (2002). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü [Annotated dictionary of linguistic terms]. Multilingual Yayınları.
  49. White, R. V. (1988). The ELT curriculum: Design, motivation and achievement. Basil Blackwell.
  50. Wilkins, D. A. (1976). Notional syllabuses. Oxford University Press.
  51. YDS Yayınları. (2018). Altay Türkçe Öğreniyorum B1 ders kitabı [Altay: Learning Turkish B1 coursebook]. YDS Yayınları.
  52. Yunus Emre Enstitüsü. (2016). Yedi İklim Türkçe B1 ders kitabı [Seven Climates Turkish B1 coursebook]. YEE Yayınları.