Dergiler / Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’na Yönelik Öğretim Elemanı, Öğretmen ve Öğretmen Adayı Görüşleri

Views of Teacher Educators, In-service Teachers, and Pre-service Teachers on the 2024 Middle School Turkish Course Curriculum

Aysun Eroğlu(SİNOP ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1047-8748
M. Rahman Kalyoncu(SİNOP ÜNİVERSİTESİ)0009-0000-4644-1088
Sayfa
45–75
Yayın Tarihi
2026-03-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu kapsamda Türkçe eğitimcilerinin Türkçe öğretim programının değiştiğini ilk duyduklarında olumlu duygulardan çok olumsuz duygular hissettikleri, programın uygulanabilirliği açısından yeterli eğitimin verilmediğini düşündükleri, programın sınıf ortamında uygulanmasında bazı problemler gözlemledikleri tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’na yönelik Türkçe öğretmenlerinin, Türkçe öğretmeni adaylarının ve Türkçe eğitimi alanındaki öğretim elemanlarının görüşlerinin incelenmesini amaçlayan bu çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak yapılandırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada, 10 öğretim elemanına, 10 Türkçe öğretmenine ve 10 Türkçe öğretmeni adayına açık uçlu 10 soru yöneltilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu kapsamda Türkçe eğitimcilerinin Türkçe öğretim programının değiştiğini ilk duyduklarında olumlu duygulardan çok olumsuz duygular hissettikleri, programın uygulanabilirliği açısından yeterli eğitimin verilmediğini düşündükleri, programın sınıf ortamında uygulanmasında bazı problemler gözlemledikleri tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı · öğretim elemanı · Türkçe öğretmeni

Özet

2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’na yönelik Türkçe öğretmenlerinin, Türkçe öğretmeni adaylarının ve Türkçe eğitimi alanındaki öğretim elemanlarının görüşlerinin incelenmesini amaçlayan bu çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak yapılandırılmıştır. Araştırmada, 10 öğretim elemanına, 10 Türkçe öğretmenine ve 10 Türkçe öğretmeni adayına açık uçlu 10 soru yöneltilmiştir. Bu kapsamda Türkçe eğitimcilerinin Türkçe öğretim programının değiştiğini ilk duyduklarında olumlu duygulardan çok olumsuz duygular hissettikleri, programın uygulanabilirliği açısından yeterli eğitimin verilmediğini düşündükleri, programın sınıf ortamında uygulanmasında bazı problemler gözlemledikleri tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra katılımcıların programda yer alan üretim atölyelerini, farklılaştırma etkinliklerini, stratejileri ve kademeli sorumluluk devri modelini beğendikleri saptanmıştır. Buna karşın temaların, yoğun kavram ve terim içeren dilin ve programın mevcut sınıf ortamına uygun olmayan yapısının programda eleştirilen yönler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak yeni programa göre hazırlanmış ders kitaplarındaki etkinliklerin ve yönergelerin önemli sorunlara iye olduğu ulaşılan diğer sonuçlar arasındadır. Bu sonuçlardan hareketle sahaya ve araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

This study aims to examine the views of Turkish language teachers, pre-service Turkish language teachers, and faculty members in the field of Turkish language education regarding the 2024 Secondary School Turkish Language Curriculum. The research was designed as a case study within the framework of qualitative research methods. In the study, ten open-ended questions were administered to 10 faculty members, 10 Turkish language teachers, and 10 pre-service Turkish language teachers. The findings indicate that when Turkish language educators first learned about the curriculum change, they experienced predominantly negative rather than positive emotions, believed that sufficient training had not been provided to ensure the effective implementation of the curriculum, and observed various problems during its application in classroom settings. In addition, participants reported positive views regarding the production workshops, differentiation activities, instructional strategies, and the gradual release of responsibility model included in the curriculum. However, the themes, the language characterized by dense concepts and terminology, and the curriculum’s structure, which was perceived as incompatible with existing classroom conditions, were identified as major points of criticism. Furthermore, another significant finding is that the activities and instructions in the textbooks prepared in accordance with the new curriculum contain substantial problems. Based on these findings, several recommendations were offered for practitioners and researchers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Eroğlu, A., Kalyoncu, M. R. (2026). 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’na Yönelik Öğretim Elemanı, Öğretmen ve Öğretmen Adayı Görüşleri. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 1, 45–75. https://doi.org/10.31464/jlere.1846078

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (51)

  1. Aksu, H. H. (2008). Öğretmenlerin yeni ilköğretim matematik programına ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-10.
  2. Aktaş, E., & Eş, A. T. (2024). 2019 ve 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programlarının okuma becerisi bağlamında karşılaştırılması. Journal of History School, 73, 3527-3556. https://doi.org/10.29228/joh.78200
  3. Alver, M., & Sancak, Ş. (2016). 2015 Türkçe dersi öğretim programı hakkında öğretmen/öğretmen adayı ve öğretim elemanı görüşleri. Electronic Turkish Studies, 11(14), 31-61. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.9830
  4. Arı, G. (2016). Türkçe dersi (1-8. sınıflar) öğretim programı sözlü iletişim öğrenme alanındaki kazanımlara eleştirel bir bakış. Sakarya University Journal of Education, 6(2), 235-253. https://doi.org/10.19126/suje.40827
  5. Arı, G. (2017). Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki (ortaokul) okuma kazanımlarının değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(4), 685-703. https://doi.org/10.16916/aded.331660
  6. Aslan, M., & Atik, U. (2018). 2015 ve 2017 İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı kazanımlarının revize edilmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(1), 528-547.
  7. Banaz, E. (2024). 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın dijital okuryazarlık açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 279-290. https://doi.org/10.48066/kusob.1483671
  8. Bayburtlu, Y. S. (2015). 2015 Türkçe Dersi Öğretim Programı ve 2006 Türkçe Dersi Öğretim Programının değerlendirilmesi. Electronic Turkish Studies, 10(15), 137-159.
  9. Belet Boyacı, Ş. D., & Güner Özer, M. (2019). Öğrenmenin geleceği: 21. yüzyıl becerileri perspektifiyle Türkçe dersi öğretim programları. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 9(2), 708-738.
  10. Best, J. W., & Kahn, J. V. (2017). Eğitimde araştırma yöntemleri. Eğitim Yayınevi.
  11. Crawley, F. E., & Salyer, B. (1995). Origins of life science teachers’ beliefs underlying curriculum reform in Texas. Science Education. 79, 611-635.
  12. Creswell, J. W. & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry research design choosing among five approaches. Sage Publications.
  13. Çağ, H. D. (2025). 2024 Ortaokul Türkçe Öğretim Programı’ndaki dinleme/izleme öğrenme çıktılarının 5. sınıf ders kitabındaki görünümleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(1), 249-265.
  14. Çalışkan, G. (2016). Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Türkçe ders kitapları: 5. sınıf Türkçe ders kitabına yönelik bir inceleme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(2), 200-214.
  15. Çerçi, A. (2018). Investigation of 2018 Turkish language curriculum (5, 6, 7, 8th grade) according to revised Bloom taxonomy. Research in Reading and Writing Instruction, 6(2), 70-81.
  16. Demirel, Ö. (2006). Kuramdan uygulamaya eğitimde program geliştirme. Pegem.
  17. Direkçi, B., Akbulut, S., & Şimşek, B. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (2018) ve ortaokul Türkçe ders kitaplarının dijital okuryazarlık becerileri bağlamında incelenmesi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 797-813. https://doi.org/10.33692/avrasyad.543868
  18. Doğan, D. (2016). Eğitim programlarının uygulanmasında karşılaşılan sorunlar ve sorunların çözümüne yönelik yönetici görüşleri. Turkish Studies, 11(9), 279-304.
  19. Durukan, E. (2013). Öğretmen görüşleri açısından Türkçe dersi öğretim programı kazanımları. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 5(8).
  20. Ekmen, M., & Demir, M. K. (2024). Hayat bilgisi öğretim programı kazanımlarının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, (77), 35-57.
  21. Ercan, M., & Doğan Kahtalı, B. (2024). Türkçe öğretmenlerinin bakışıyla ana dili eğitiminde dil bilgisinden dil yapılarına geçiş. İ. Taşçıoğlu ve H. Gökçen Çetinkaya (Ed.) 11th International European Congress On Scıentıfıc Research Full Text Book (ss. 444-456). Institute Of Economic Development And Social Researches Publications.
  22. Erden, M. (1998). Eğitimde program değerlendirme. Anı Yayıncılık.
  23. Eroğlu, A. (2025). 21. yüzyıl becerileri bağlamında 2024 ortaokul Türkçe dersi öğretim programı. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 14(2), 587-600. https://doi.org/10.7884/teke.1621698
  24. Fullan, M. (2007). The NEW meaning of educational change (4. Baskı). Teacher College Press
  25. Gallagher, J. J., & Tobin, K., (1987). Teacher management and student engagement in high school science. Science Education. 71(4), 535-555.
  26. Gürbüz, B., & Duran, E. (2025). 2019 ve 2024 ilkokul 1. sınıf Türkçe dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(1), 235-248.
  27. Güzel, A., & Karadağ, Ö. (2013). Anlatma becerileri açısından “Türkçe Dersi Öğretim Programı (6, 7, 8. Sınıflar)”na eleştirel bir bakış. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 45-52.
  28. Karagöl, E. (2025). Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (2024): yenilenmiş Bloom taksonomisi bağlamında alan becerilerine eleştirel bakış. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (49), 1-28.
  29. Karakaş Özür, N. (2024). Program felsefesi açısından revizyonlar: Coğrafya öğretim programı örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 117-144. https://doi.org/10.54558/jiss.1321471
  30. Kaya, M., & Aydın, E. (2024). 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı ile 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın karşılaştırılması. Harran Maarif Dergisi, 9(1), 108-146.
  31. Kayırmaz Yavuz, Ö. (2019). Türkçe ders kitaplarında yer alan metin türlerinin 2018 Türkçe Öğretim Programına uygunluğunun incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
  32. Kayman, F., & Elkatmış, V. (2024). 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı ile 2024 İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programının karşılaştırılması. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (15), 61-87.
  33. Korkmaz, G., & Kalaycı, N. (2019). Theoretical foundations of project based curricula in higher education. Çukurova University Faculty of Education Journal, 48(1), 236- 274.
  34. Kurudayıoğlu, M., & Çetin, Ö. (2015) Temel beceriler ve Türkçe öğretimi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(3), 1-19.
  35. Kurudayıoğlu, M., & Soysal, T. (2018). 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı kazanımlarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 483-496.
  36. Millî Eğitim Bakanlığı (2019). Türkçe dersi öğretim programı. Milli Eğitim Basımevi.
  37. Millî Eğitim Bakanlığı (2024). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı.
  38. Melanlıoğlu, D. (2008). Kültür aktarımı açısından Türkçe öğretim programları. Eğitim ve Bilim, 33(150), 64-73.
  39. Memiş, M., & Kalyoncu, M. R. (2024). 2024 Türkçe Öğretim Programı ile 2019 Türkçe Öğretim Programı’nın karşılaştırmalı incelenmesi. International Journal of Language Academy, 12(2), 176-199.
  40. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. Baskı). Sage.
  41. Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2014). Eğitim programı temeller, ilkeler, sorunlar. (çev. ed. A. Arı). Eğitim.
  42. Özbay, M. (1997). Türkçe öğretiminde programın önemi. Çağdaş Eğitim, 232, 34-35.
  43. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Pegem Akademi.
  44. Peksöz, M. (2024) İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (1-4. Sınıflar) ile 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın (1-8. Sınıflar) karşılaştırmalı incelemesi. Temel Eğitim, 7(27), 18-33.
  45. Penick, J. E., (1995). New goals for biology education. Bioscience 45(6), 52-58.
  46. Tekindal, M. & Uğuz Arsu, Ş. (2020). Nitel araştırma yöntemi olarak fenomenolojik yaklaşımın kapsamı ve sürecine yönelik bir derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153-182.
  47. Van Maanen, J. (1979). Reclaiming qualitative methods for organizational research: A preface. Administrative Science Qarterly, 24(4), 520-526. https://doi.org/10.2307/2392358
  48. Van Manen, M. (2007). Phenomenology of practice. Phenomenology & ractice. 1(1), 11-30. https://doi.org/10.29173/pandpr19803
  49. Yaman, H., & Demirtaş, T. (2013). Anadili öğretim programlarının temel özellikleri. H. Yaman (Ed), Dünyada Anadili Öğretimi Program İncelemeleri. Pegem.
  50. Yıldırım, A. & Şimşek H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
  51. Yurdakal, İ. H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: 2024 ilkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) incelenmesi. Temel Eğitim, (24), 76-88.