Dergiler / Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 39

ETA NEHAYÎ’NİN BALINDEYÊN LI BER BÊ ROMANINDA POSTMODERNİST YANSIMALAR

POSTMODERNIST REFLECTIONS IN ETA NEHAYÎ'S NOVEL BALINDEYÊN LI BER BÊ

Ümran Altınkılıç(Mardin Artuklu Üniversitesi)0000-0003-1308-2271
Sayfa
372–397
Yayın Tarihi
2025-07-07
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Roman bu teknik karmaşıklığıyla uzman okura hitap etmesinin yanı sıra barındırdığı trajik öykülerle saf okurlara da hitap etmektedir ki bu da postmodernist romanların çifte kodlama özelliğini yansıtmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Eta Nehayî, roman ve öykülerinde derin toplumsal ve bireysel konuları işleyen, dokunaklı insani durumlara yer veren bir Kürtçe yazarıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Romanda üstkurgu bağlamında üstkurgusal jestler sonucunda farklı anlatı düzeylerindeki bu eyleyenler bir araya gelmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Roman bu teknik karmaşıklığıyla uzman okura hitap etmesinin yanı sıra barındırdığı trajik öykülerle saf okurlara da hitap etmektedir ki bu da postmodernist romanların çifte kodlama özelliğini yansıtmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Eta Nehayî · Roman · Balindeyên li ber Bê

Özet

Eta Nehayî, roman ve öykülerinde derin toplumsal ve bireysel konuları işleyen, dokunaklı insani durumlara yer veren bir Kürtçe yazarıdır. Nehayî’nin eserleri sadece anlamsal açıdan değil, biçimsel açıdan da derin ve çok katmanlıdır. Bu bakımdan eserlerinde modernist ve postmodernist yöntem ve teknikler bir arada bulunmaktadır. Yazarın Balindeyên li ber Bê [Rüzgarda Savrulan Kuşlar] başlıklı romanı bu açıdan en gelişkin romanıdır. Bu çalışma, bu romandaki postmodernist yasımaları incelemektedir. İncelemenin teorik arka planını üstkurgu, yazarın ölümü, ontolojik başat ve çifte kodlama oluşturmaktadır. Romanda Mîhreban adlı yazarın hikayesini yazan bir temel anlatıcı bulunmaktadır. Mîhreban da bir ressam olan Ferhad’ın hikayesini yazmaktadır. Romanda üstkurgu bağlamında üstkurgusal jestler sonucunda farklı anlatı düzeylerindeki bu eyleyenler bir araya gelmektedir. Ayrıca kurgunun kendi yaratılış süreci tematize edilmekte, edebiyat teorisi ve eleştirisinin konuları işlenmektedir. Yazarın ölümü anlayışı bağlamında Mîhreban ve yazarı arasında bilme konusundaki hiyerarşi yıkılmakta ve bilgi bu eyleyenler arasında paylaşılmaktadır. Ayrıca Ferhad’ın hikayesini yazmak için Mîhreban ve yazarı arasında bir eşyazarlık kurulmaktadır ki bunlar otoriter yazar anlayışına getirilen eleştirilerdir. Ontolojik başat bağlamında ontolojik yönü öne çıkaran mise en abyme yapısı, optik yanıltma ve paralel dünya yaratma etkisi bulunmaktadır. Roman bu teknik karmaşıklığıyla uzman okura hitap etmesinin yanı sıra barındırdığı trajik öykülerle saf okurlara da hitap etmektedir ki bu da postmodernist romanların çifte kodlama özelliğini yansıtmaktadır.

Abstract

Eta Nehayî is a Kurdish writer whose novels and short stories deal with deep social and individual issues and touching human situations. Nehayî's works are deep and multilayered not only in terms of meaning but also in terms of form. In this respect, modernist and postmodernist methods and techniques coexist in his works. The author's novel Balindeyên li ber Bê [Birds Fluttering in the Wind] is his most developed novel in this respect. This study examines the postmodernist reflections in this novel. The theoretical background of the analysis consists of metafiction, death of the author, ontological dominant and double coding. In the novel, there is a main narrator who writes the story of a writer named Mîhreban. Mîhreban also writes the story of Farhad, a painter. In the novel, these actants at different narrative levels come together as a result of metafictional gestures in the context of metafiction. In addition, the process of fiction's own creation is thematized, and topics of literary theory and criticism are covered. In the context of the understanding of the death of the author, the hierarchy of knowing between Mîhreban and the author is broken down and knowledge is shared between these actants. In addition, a co-authorship is established between Mîhreban and the author in order to write Farhad's story, which is a criticism of the authoritarian understanding of the author. In the context of the ontological dominant, there is a mise en abyme structure, trompe-l’ oeil and the effect of creating parallel worlds, which emphasizes the ontological aspect. In addition to appealing to expert readers with its technical complexity, the novel also appeals to naive readers with the tragic stories it contains, which reflects the double coding feature of postmodernist novels.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Altınkılıç, Ü. (2025). ETA NEHAYÎ’NİN BALINDEYÊN LI BER BÊ ROMANINDA POSTMODERNİST YANSIMALAR. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 39, 372–397. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1654559

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Alter, R. (1978). Partial magic: The novel as a self-conscious genre. University of California Press.
  2. Barthes, R. (2013). Dilin çalışma sesi (Çev. A. Ece, N. K. Sevil ve E. Gökteke). Yapı Kredi Yayınları.
  3. Cohn, D. (2012). Metalepsis and mise en abyme. Narrative, 20 (1), 105-114. The Ohio State University Press. DOI: 10.1353/nar.2012.0003
  4. Currie, M. (2013). Introduction: definitions and marginal cases. In M. Currie (Ed.). Metafiction (pp. 1-18). Routledge.