Dergiler / Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 42

HZ. PEYGAMBER ZAMANINDA MÜSLÜMAN BİZANS İLİŞKİLERİNE ORYANTALİST YAKLAŞIMLAR

ORIENTALIST APPROACHES TO EARLY MUSLIM-BYZANTINE RELATIONS

Ümmühan Direk(Milli Eğitim Bakanlığı)0000-0003-1718-1111
Abdulkerim Öner(DİCLE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9643-1603
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-03-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Peygamber’in siyasi ve askeri rolünün daha iyi anlaşılmasına katkı sunmak amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Peygamber’e duydukları sevgi sebebiyle onun yaşadığı zamana “Asr-ı Saadet” (Mutluluk Çağı) ismini vermişlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu dönemde vuku bulan olaylar, diğer kabile ve devletler ile yaşanan münasebetler sonraki dönemlerde yaşanan olayların zeminini oluşturması ve olayların devamı niteliğinde olması açısından dikkate değerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Peygamber’in siyasi ve askeri rolünün daha iyi anlaşılmasına katkı sunmak amaçlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslâm Tarihi · Müslümanlar · Oryantalistler

Özet

Müslümanlar, Hz. Peygamber’e duydukları sevgi sebebiyle onun yaşadığı zamana “Asr-ı Saadet” (Mutluluk Çağı) ismini vermişlerdir. Hz. Peygamber’in insanlar arasında yaşadığı, İslâm dininin son peygamberi olarak gönderildiği ve vefatına kadar süren bu zaman dilimi İslâm tarihi ilmi açısından büyük önem arz etmektedir. Bu dönemde vuku bulan olaylar, diğer kabile ve devletler ile yaşanan münasebetler sonraki dönemlerde yaşanan olayların zeminini oluşturması ve olayların devamı niteliğinde olması açısından dikkate değerdir. VII. yüzyılın iki büyük gücünden biri olan Bizans İmparatorluğu ile Hz. Peygamber’in Medine’de kurduğu İslam yönetimi arasında doğrudan ilişkilerin kurulmuş olması, bu dönemi tarihsel açıdan önemli kılmaktadır. Bu makale, Hz. Peygamber zamanı Müslüman-Bizans ilişkilerini oryantalist yaklaşımlar çerçevesinde incelemekte olup Müslüman Bizans ilişkilerinin başlangıç ve gelişim süreçlerini ortaya koymayı, oryantalistlerin bu ilişkileri ele alma biçimlerini irdelemeyi, ele aldıkları rivayetlerin İslâm tarihi kaynaklarıyla ne düzeyde örtüştüğünün tespiti ve nasıl bir peygamber imajı ortaya koymaya çalıştıklarını ele almıştır. Erken dönem Müslüman-Bizans ilişkilerinin ve Hz. Peygamber’in siyasi ve askeri rolünün daha iyi anlaşılmasına katkı sunmak amaçlanmıştır.

Abstract

Due to their love for the Prophet Muhammad, Muslims called the time he lived in the "Asr-ı Saadet" (Age of Happiness). This period, during which the Prophet Muhammad lived among people, was sent as the final prophet of Islam, and lasted until his death, is of great importance in terms of Islamic history. The events that took place during this period and the relations with other tribes and states are notable for laying the groundwork for events in later periods and for being a continuation of these events. The establishment of direct relations between the Byzantine Empire, one of the two great powers of the 7th century, and the Islamic administration established by the Prophet Muhammad in Medina makes this period historically significant. This article examines the life of the Prophet Muhammad (pbuh). This study examines Muslim-Byzantine relations during the time of the Prophet within the framework of orientalist approaches. It aims to reveal the origins and development of Muslim-Byzantine relations, examine how orientalists approached these relations, determine the extent to which their narratives align with Islamic historical sources, and identify the image of the Prophet they sought to portray. The aim is to contribute to a better understanding of early Muslim-Byzantine relations and the Prophet's political and military role.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Direk, Ü., Öner, A. (2026). HZ. PEYGAMBER ZAMANINDA MÜSLÜMAN BİZANS İLİŞKİLERİNE ORYANTALİST YAKLAŞIMLAR. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 42. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1739490

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (60)

  1. Ağırakça, A. (t.y.). Gassânîler. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Geliş tarihi 17 Şubat 2024, gönderen https://islamansiklopedisi.org.tr/gassaniler
  2. Andrae, T. (1936). Mohammed: The Man and His Faith (T. Menzel, Çev.). George Allen and Unwin. http://archive.org/details/dli.csl.8221
  3. Armstrong, K. (2006). Muhammad A Prophet for Our Time. Harper One. http://archive.org/details/B-001-000-904
  4. Avcı, C. (t.y.). Rum. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Geliş tarihi 25 Nisan 2024, gönderen https://islamansiklopedisi.org.tr/rum
  5. Avcı, C. (2020). İslâm-Bizans İlişkileri (3.Baskı). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  6. Brockelmann, C. (t.y.). History of The Islamic Peoples (J. Carmichael & M. Perlmann, Çev.). Capricorn Books Edition. Geliş tarihi 09 Mart 2024, gönderen http://archive.org/details/HistoryOfTheIslamicPeoples-CarlBrockelmann
  7. Caetani, L. (2020). İslam Tarihi (H. C. Yalçın, Çev.; C. 3). Ankara Okulu Yayınları.
  8. Cevâd Ali. (t.y.-a). El-Mufassal fî târîhî’l-’arab kable’l-islâm (C. 2). Geliş tarihi 02 Mayıs 2024, gönderen http://archive.org/details/overalllibrary_gmail_20170228_2200
  9. Davenport, J. (with Princeton Theological Seminary Library). (1882). An Apology For Mohammed And The Koran. London: Dryden Press. http://archive.org/details/apologyformohamm00dave
  10. Demirkent, I. (t.y.). Herakleios. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Geliş tarihi 13 Şubat 2024, gönderen https://islamansiklopedisi.org.tr/herakleios
  11. Dermenghem, E. (1939). The Life Of Mahomet. http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.217618
  12. Draycott, G. M. (t.y.). Mahomet: Founder of Islam. Geliş tarihi 01 Ocak 2024, gönderen http://archive.org/details/mahomet10738gut
  13. Durmaz, Y. (2012). Muhammed b. Ali b. Ahmed İbn Tolun ed-Dımeşki’nin (953/1546) Hayatı, Eserleri ve Hz. Peygamber Dönemi Vesikalarına Dair İ’lamü’s-sailin An Kütübi Seyyidi’l-Mürselin Adlı Eseri [Harran Üniversitesi]. http://acikerisim.harran.edu.tr:8080/xmlui/handle/11513/1320
  14. Elmalı, H. (t.y.). Hassân b. Sâbit. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Geliş tarihi 09 Mart 2024, gönderen https://islamansiklopedisi.org.tr/hassan-b-sabit
  15. Fayda, M. (2016). Allah’ın Kılıcı Halid b. Velid (6.Baskı). İFAV.
  16. Fregosi, P. (1998). Jihad In The West Muslim Conquests From The 7th To The 21st Centuries. Prometheus Books. http://archive.org/details/paul-fregosi-jihad-in-the-west-muslim-conquests-from-the-7th-to-the-21st-centuries
  17. Gabriel, R. A. (2007). Muhammad: Islam’s First Great General. University of Oklahoma Press. http://archive.org/details/muhammadislamsfi00rich
  18. Gilman, A. (1889). The Story Of Nation. G.P.Putnam’s Sons. http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.2386
  19. Goeje, M. J. D. (with Robarts - University of Toronto). (1900). Mémoire sur la Conquête de la Syrie. Leide, Brill. http://archive.org/details/mmoiresurlacon00goejuoft
  20. Hamîdullah, M. (t.y.). İslâm Peygamberi (M. Yazgan, Çev.). Beyan Yayınları.
  21. Hamîdullah, M. (2019). Hz. Peygamber’in Altı Orjinal Diplomatik Mektubu (M. Yazgan, Çev.). Beyan Yayınları.
  22. Hitti, P. K. (t.y.). History of The Arabs (Onuncu Baskı). Macmillan Education. Geliş tarihi 24 Nisan 2024, gönderen http://archive.org/details/HistoryOfTheArabs-PhilipK.Hitti
  23. İbn Sa’d, E. A. M. b. S. (2001). Kitâbü’t-tabakāti’l-kebîr (1. bs, C. 13). Mektebetu’l Kanji. Irving, W. (1874). Life Of Mahomet. http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.217702
  24. İbn Hişâm, E. M. C. A. b. H. (1936). Es-sîretü’n-nebeviyye (C. 4). Mustafa El-Ba’ni El-Halebî ve Evladuhu.
  25. İbn İshak, E. A. M. b. İ. b. Y. b. H. el-Muttalibî. (1978). Kitâbu’s-siyer ve’l meğâzî. Daru’l Fikr.
  26. İbn Tolun, E.-F. (Ebû A. Ş. M. b. A. b. A. b. T. (1987). İʿlâmü’s-sâʾilîn ʿan kütübi seyyidi’l-mürselîn (İkinci Baskı). Müessesetu’r-Risale.
  27. Johnstone, P. D. L. H. (with Princeton Theological Seminary Library). (1901). Muhammad And His Power. New York, C. Scribner’s sons. http://archive.org/details/muhammadhispower00john
  28. Kaegi, W. E. (1992). Byzantium And The Early Islamic Conquests. Cambridge University Press.
  29. Kelen, B. (2001). Muhammad: The Messenger of God. Taylor Productions.
  30. Kennedy, H. (2004). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century (Üçüncü Baskı). Routledge. http://archive.org/details/the-prophet-and-the-age-of-the-caliphates-the-islamic-near-east-from-the-sixth-t
  31. Koelle, S. W. (1889). Mohammed and Mohammedanism. Rivingtons Waterloo Place, London. http://archive.org/details/dli.ministry.17380
  32. Lammens, H. (1968). Islam Beliefs and Institutions (S. E. D. Ross, Çev.). Frank Cass and Company Limited.
  33. Mahmudov, E. (t.y.). Zâtüatlâh Seriyyesi. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Geliş tarihi 24 Nisan 2024, gönderen https://islamansiklopedisi.org.tr/zatuatlah-seriyyesi
  34. Margoliouth, D. S. (with Robarts - University of Toronto). (1905). Mohammed And The Rise Of İslam. New York and London: Putnam. http://archive.org/details/mohammedandtheri00marguoft
  35. Mills, C. (1818). An History Of Muhammedanism (İkinci Baskı). Cox and Baylis. http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.91651
  36. Muir, W. (with Oxford University). (1861). The Life Of Mahomet. Smith, Elder. http://archive.org/details/lifemahomet00muirgoog
  37. Ockley, S. (1847). The History Of The Saracens. http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.91265
  38. Öner, A. (2023). Hz. Muhammed Neden Birden Fazla Evlilik Yaptı? (1.Baskı). İlahiyat Kitap.
  39. Öner, A. (2024). Râşid Halifelerden Hz. Ebû Bekir (2. Baskı). İlahiyat Kitap.
  40. Özkuyumcu, N. (t.y.). Mukavkıs. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Geliş tarihi 19 Şubat 2024, gönderen https://islamansiklopedisi.org.tr/mukavkis
  41. Payne, R. (1959). The Holy Sword The Story Of Islam From Muhammad To The Present. Harper & Brothers
  42. Publishers. http://archive.org/details/holyswordthestor010090mbp
  43. Perceval, C. de (with University of Michigan). (1847). Essai Sur L’histoire Des Arabes. Paris, Firmin Didot. http://archive.org/details/essaisurlhistoi01percgoog
  44. Rodgers, R. (2012). The Generalship of Muhammad. University Press of Florida.
  45. Rodinson, M. (1971). Mohammed (A. Carter, Çev.; Birinci). Pantheon Books. http://archive.org/details/x-mohammed
  46. Sell, E. (1911). Ghazwas and Sariyas. Madras and Colombo.
  47. Sell, E. (with Wellesley College Library). (1913). The Life Of Muhammad. London: Christian Literature Society for India. http://archive.org/details/lifeofmuhammad00sell
  48. Stobart, J. W. H. (1876). Islam & İts Founder. London: Society for Promoting Christian Knowledge; New York: Young. http://archive.org/details/islamitsfounder0000stob
  49. Taberî, E. C. M. b. C. b. Y. el-Âmülî. (1968a). Târîḫu’l-ümem ve’l-mülûk (C. 11). Daru’l Maarif.
  50. Vâkıdî, E. A. M. b. Ö. b. V. (1984). Kitâbü’l-megāzî (Üçüncü Baskı, C. 3). A’lamu’l Kutub.
  51. Vasiliev, A. A. (1952). History Of The Byzantine Empire. The University Of Wisconsin Press.
  52. Warner, B. (2017). Muhammad and Unbelievers. CSPI,LLC. http://archive.org/details/a-simple-quran-dr.-bill-warner
  53. Watt, W. M. (1961). Muhammad Prophet And Statesman. http://archive.org/details/in.gov.ignca.29762
  54. Watt, W. M. (with Digital Library Of India). (1956). Muhammad At Medina. Oxford At The Clarendon Press. http://archive.org/details/muhammadatmedina029655mbp
  55. Weil, G. (with Robarts - University of Toronto). (1914). A History Of The Islamic Peoples (S. Khuda Bakhsh, Çev.). Calcutta, Univ. of Calcutta. http://archive.org/details/historyofislamic00weiluoft
  56. Yiğit, İ. (t.y.). Tebük Gazvesi. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Geliş tarihi 30 Mart 2024, gönderen https://islamansiklopedisi.org.tr/tebuk-gazvesi
  57. Davenport, J. (with Princeton Theological Seminary Library). (1882). An Apology For Mohammed And The Koran. London: Dryden Press. http://archive.org/details/apologyformohamm00dave
  58. Margoliouth, D. S. (with Robarts - University of Toronto). (1905). Mohammed And The Rise Of İslam. New York and London: Putnam. http://archive.org/details/mohammedandtheri00marguoft
  59. Sell, E. (with Wellesley College Library). (1913). The Life Of Muhammad. London: Christian Literature Society for India. http://archive.org/details/lifeofmuhammad00sell
  60. Stobart, J. W. H. (1876). Islam & İts Founder. London: Society for Promoting Christian Knowledge; New York: Young. http://archive.org/details/islamitsfounder0000stob