KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 1

Öğrencilerde Bilişsel Esneklik ve Boş Zaman Sıkılma Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Examining the Relationship between Cognitive Flexibility and Leisure Boredom in Students

Fatih Bedir(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0002-2820-5353
Levent Önal(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4453-1965
Orcan Mızrak(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9570-7487
Sayfa
111–123
Yayın Tarihi
2023-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Normallik testleri sonucu verilerin (Skewness -1,5 ve Kurtosis +1,1) değer aralıklarında homojen bir dağılım gösterdikleri tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilişsel esneklik çalışmaları her geçen gün multidisipliner bir şekilde ele alınmakta ve incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Veri toplama araçları olarak Kara, Gürbüz ve Öncü (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan “Boş Zaman Sıkıntısı Ölçeği” ve Altunkol (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan “Bilişsel Esneklik Ölçeği” kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Normallik testleri sonucu verilerin (Skewness -1,5 ve Kurtosis +1,1) değer aralıklarında homojen bir dağılım gösterdikleri tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2014 Verileri
⚙️Değişkenler:Boş Zaman · Sıkılma · Bilişsel esneklik.

Özet

Bilişsel esneklik çalışmaları her geçen gün multidisipliner bir şekilde ele alınmakta ve incelenmektedir. Bu çalışmada, spor yapan üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeyleri ve boş zaman can sıkıntısı algıları incelenmiştir. Veri toplama araçları olarak Kara, Gürbüz ve Öncü (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan “Boş Zaman Sıkıntısı Ölçeği” ve Altunkol (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan “Bilişsel Esneklik Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Atatürk Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem; basit seçkisiz örnekleme tekniği kullanılarak 100 erkek ve 88 kadın olmak üzere 188 kişiden oluşmaktadır. Normallik testleri sonucu verilerin (Skewness -1,5 ve Kurtosis +1,1) değer aralıklarında homojen bir dağılım gösterdikleri tespit edilmiştir. Bulgularımız, takım etkinlikleriyle ilgilenen öğrencilerin bireysel etkinliklerle ilgilenen öğrencilere göre daha fazla boş zaman doyumuna sahip olduklarını göstermektedir (p=.000). Boş zaman etkinliklerine katılma oranındaki artış, öğrencilerin boş zaman sıkılma algısına ilişkin puanlarının düştüğünü göstermektedir. Yüksek bilişsel esnekliğin de boş zaman doyumu ile ilişkili olduğu bulgularımızla desteklenmektedir (r=,514).

Abstract

Cognitive flexibility studies are being handled and studied in a multidisciplinary manner day by day. In this study, cognitive flexibility levels and leisure boredom perceptions of university students who do sports were examined. The "leisure boredom scale" adapted to Turkish by Kara, Gürbüz and Öncü (2014) and the "Cognitive Flexibility Scale" adapted to Turkish by Altunkol (2011) were used as data collection tools. The universe of the study consists of the students of Atatürk University Faculty of Sports Sciences. Sample; it consists of 188 people, 100 men and 88 women, using simple random sampling technique. As a result of the normality tests, it was determined that the data (Skewness -1.5 and Kurtosis +1.1) showed a homogeneous distribution in the value ranges. Our findings show that students who are interested in team activities have more leisure time satisfaction than those who are interested in individual activities (p=.000). The increase in the rate of engaging in leisure time activities indicates that the scores of the students regarding the perception of leisure boredom decline. It is supported by our findings that high cognitive flexibility is also associated with leisure satisfaction (r=,514).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bedir, F., Önal, L., Mızrak, O. (2023). Öğrencilerde Bilişsel Esneklik ve Boş Zaman Sıkılma Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 1, 111–123. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1195039

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (45)

  1. Altunkol, F. (2011). Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklikleri ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Master's thesis. Çukurova University, Adana.
  2. Asıcı, E., & İkiz, F. (2015). Mutluluğa giden bir yol: Bilişsel esneklik. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(35), 191-211. Aydin, H. (2020). Spor yapan ve yapmayan lise öğrencilerinin temel psikolojik ihtiyaçları ile boş zaman sıkılma algılarının karşılaştırılması. Master's thesis, Kafkas Üniversitesi, Kars.
  3. Bale, J. M., Gazmararian, J. A., & Elon, L. (2015). Effect of the work environment on using time at work to exercise. American Journal of Health Promotion, 29(6), 345-352. https://doi.org/10.4278/ajhp.130731-QUAN-3
  4. Barratt, E. S. (1983). The biological basis of impulsiveness: The significance of timing and rhythm disorders. Personality and individual differences, 4(4), 387-391. https://doi.org/10.1016/0191-8869(83)90004-1
  5. Bench, S. W., & Lench, H. C. (2013). On the function of boredom. Behavioral Sciences, 3(3), 459-472. https://doi.org/10.3390/bs3030459
  6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
  7. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2000). Research methods in education (5th Edt). Routhledge-Falmer.
  8. Dağ, İ., & Gülüm, V. (2013). Yetişkin bağlanma örüntüleri ile psikopatoloji belirtileri arasındaki ilişkide bilişsel özelliklerin aracı rolü: Bilişsel esneklik. Turk Psikiyatri Dergisi, 24(4), 240-247. Retrieved from: https://www.turkpsikiyatri.com/PDF/C24S4/3_13009_.Yeti%C5%9Fkin%20baglanma.pdf
  9. Dennis, J. P., & Vander Wal, J. S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research, 34(3), 241-253. Retrieved from: https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/165541/
  10. Doğan, M., Gürkan, E., & Gürbüz, B. (2019). Serbest zaman doyumu, serbest zamanda sıkılma algısı ve iş tatmini ilişkisi: Akademisyenler üzerine bir araştırma. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 154-164. https://dergipark.org.tr/tr/pub/spormetre/issue/44018
  11. Durmaz, H. (2020). Gençlerin serbest zaman etkinliklerine yönelik tutumları ile doyum ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki: Manisa Gençlik Merkezleri örneği. Master's thesis. Celal Bayar University, Manisa.
  12. Ekvall, G., Runco, M., & Pritzker, S. (1999). Encyclopedia of creativity. Academic press.
  13. Eliason, R. V. (2000). The roles of cognitive rigidity and impulsivity in adolescent suicide attempts. Dissertation thesis, West Virginia University.
  14. Esra, T., & Öge, R. M. (2021). The Relationship between leisure satisfaction and cognitive flexibility of school psychological counselors. Education and Culture, 6(13), 1236-1263. http://dx.doi.org/10.35826/ijoecc.383
  15. Farmer, R. & Sundberg, N. D. (1986). Boredom proneness, The Development and correlates of a new scale. Journal of Personality Assessment, 50(1), 4-17. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa5001_2.
  16. Gonzeles, M.D., Bernabe, B., & Campos-Izquierdo, A. (2016). Job satisfaction of sport and physical activity istuctors in Spain according to gender and age. South African Journal for Research in Sport, Physical Education and Recreation, 38(1), 1-12. https://journals.co.za/doi/abs/10.10520/EJC186991
  17. Hickerson, B. D., & Beggs, B. A. (2007). Leisure time boredom: Issues concerning college students. College Student Journal, 41(4), 1036-1045. Retrieved from: https://www.gale.com/intl
  18. İnal, Ş. Ç. (2019). Müzik performansının bilişsel işlevlere etkisi ve BDNF Val66Met ile COMT Val158Met polimorfizmleriyle ilişkisi. Master's thesis, Ankara University.
  19. İskender, A., & Güçer, E. (2018). Boş zamanda sıkılma algısı ile riskli davranışlar arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Üniversite öğrencileri üzerine bir uygulama. Turizm Akademik Dergisi, 5(1), 86-97. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/496551
  20. Iso-Ahola, S. E., & Weissinger, E. (1990). Perceptions of boredom in leisure: Conceptualization, reliability and validity of the leisure boredom scale. Journal of leisure Research, 22(1),1-17. https://doi.org/10.1080/00222216.1990.11969811
  21. Kara, F. M., & Ayverdi, B. (2018). Üniversite öğrencilerinde serbest zamanda sıkılma algısı alkol kullanma nedenlerinin belirleyicisi midir? Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1), 35-42. Kara, F. M., Gürbüz, B., & Öncü, E. (2014). Leisure boredom scale: the Factor structure and the demographic differences. Turkish Journal of Sport and Exercise, 16(2), 28-35. Köktaş, K. Ş. (2004). Rekreasyon: Boş zamanı değerlendirme (3. Baskı). Nobel.
  22. Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer publishing company.
  23. Lee, J. K., & Orsillo, S. M. (2014). Investigating cognitive flexibility as a potential mechanism of mindfulness in generalized anxiety disorder. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 45(1), 208-216. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2013.10.008
  24. Leong, F. T., & Schneller, G. R. (1993). Boredom proneness: Temperamental and cognitive components. Personality and Individual Differences, 14(1), 233-239. https://doi.org/10.1016/0191-8869(93)90193-7
  25. Li, X., & Jia, X. (2022). The Effect of boredom on college students’ meaning in life: A Longitudinal mediation model. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(19), 1-9. https://doi.org/10.3390/ijerph191912255
  26. Marais, G. A., Lantheaume, S., Fiault, R., & Shankland, R. (2020). Mindfulness-based programs improve psychological flexibility, mental health, well-being, and time management in academics. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 10(4), 1035-1050. https://doi.org/10.3390/ejihpe10040073
  27. Martin, M. M., & Anderson, C. M. (1998). The cognitive flexibility scale: Three validity studies. Communication Reports, 11(1), 1-9. https://doi.org/10.1080/08934219809367680
  28. O'hanlon, J. F. (1981). Boredom: Practical consequences and a theory. Acta psychologica, 49(1), 53-82. https://doi.org/10.1016/0001-6918(81)90033-0
  29. Özcan, N. (2022). Algılanan stres ile bilişsel esnekliliğin yürütücü işlevler açısından incelenmesi. Master's thesis. Atatürk University, Erzurum.
  30. Özdemir, Y. A. (2019). Üniversite öğrencilerinin depresyon düzeylerinin toplumsal cinsiyet rolleri ve bilişsel esneklik düzeyleri bakımından incelenmesi, Master's thesis. Işık University, İstanbul.
  31. Öztaş, İ. (2018). Farklı kurumlarda çalışan memurların serbest zaman doyum ve mutluluk düzeylerinin belirlenmesi (Kırıkkale ili örneği). Master's thesis. İbrahim Çeçen University, Ağrı.
  32. Piaget, J. (1985). The equilibration of cognitive structures: The Central problem of intellectual development. University of Chicago press.
  33. Smith, R. P. (1981). Boredom: A Review. Human factors, 23(3), 329-340. https://doi.org/10.1177/0018720811401385
  34. Spruyt, B., Vandenbossche, L., Keppens, G., Siongers, J., & Van Droogenbroeck, F. (2018). Social differences in leisure boredom and its consequences for life satisfaction among young people. Child Indicators Research, 11(1), 225-243. https://doi.org/10.1007/s12187-016-9430-y
  35. Stevens, A. D. (2009). Social problem-solving and cognitive flexibility: Relations to social skills and problem behavior of at-risk young children. Seattle Pacific University.
  36. Üzümcü, B., & Müezzin, E. E. (2018). Öğretmenlerin bilişsel esneklik ve mesleki doyum düzeyinin incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 8-25. Vogel-Walcutt, J. J., Fiorella, L., Carper, T., & Schatz, S. (2012). The Definition, assessment, and mitigation of state boredom within educational settings: A Comprehensive review. Educational Psychology Review, 24(1), 89-111. https://doi.org/10.1007/s10648-011-9182-7
  37. Wang, W. C. (2019). Exploring the relationship among free-time management, leisure boredom, and internet addiction in undergraduates in Taiwan. Psychological reports, 122(5), 1651-1665. https://doi.org/10.1177/00332941187890
  38. Yaşartürk, F., Akyüz, H., & Karataş, İ. (2017). Rekreatif etkinliklere katılan üniversite öğrencilerinin serbest zamanda sıkılma algısı ile yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 3(Special Issue 2), 239-252. Yaşartürk, F., Akyüz, H., & Karataş, İ. (2020). The investigation of the relationship between handball players’ levels of leisure boredom and happiness. African Educational Research Journal, 8(1),81-86. Retrieved from: https://www.netjournals.org/pdf/AERJ/2020/S1/20-013.pdf
  39. Young, J. E., Weinberger, A. D., & Beck, A. T. (2001). Cognitive therapy for depression. In D. H. Barlow (Ed.), Clinical handbook of psychological disorders: A step-by-step treatment manual (pp. 264–308). The Guilford Press.
  40. Zuckerman, M. (1978). Sensation seeking. In London, H. and Exner, J. E. (Eds), Dimensions of personality. Wiley and Sons.
  41. Asıcı, E., & İkiz, F. (2015). Mutluluğa giden bir yol: Bilişsel esneklik. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(35), 191-211.
  42. Kara, F. M., & Ayverdi, B. (2018). Üniversite öğrencilerinde serbest zamanda sıkılma algısı alkol kullanma nedenlerinin belirleyicisi midir? Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1), 35-42.
  43. Kara, F. M., Gürbüz, B., & Öncü, E. (2014). Leisure boredom scale: the Factor structure and the demographic differences. Turkish Journal of Sport and Exercise, 16(2), 28-35.
  44. Üzümcü, B., & Müezzin, E. E. (2018). Öğretmenlerin bilişsel esneklik ve mesleki doyum düzeyinin incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 8-25.
  45. Yaşartürk, F., Akyüz, H., & Karataş, İ. (2017). Rekreatif etkinliklere katılan üniversite öğrencilerinin serbest zamanda sıkılma algısı ile yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 3(Special Issue 2), 239-252.