AİLE HEKİMİ VE AİLE SAĞLIĞI ÇALIŞANLARININ ZOR HASTAYA BAKIŞ AÇILARI VE İLETİŞİM BECERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ The Evaluation of Family Physicians' and Family Health Workers' Perspectives on Difficult Patients and Their Communication Skills

Abstract

ÖZET Amaç: İletişim becerisi, sağlık personellerinin sahip olması gereken yetkinliklerin başında gelmektedir. Etkin bir iletişim becerisine sahip olsa da sağlık personelleri “zor hasta’’ olarak tanımlanan hasta grubuyla sık karşılaşmaktadır. Bu çalışmada birinci basamak sağlık personellerinin zor hastaya bakış açıları ve iletişim becerilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma tanımlayıcı kesitsel tipte olup, Yozgat ili genelinde sağlık hizmeti veren aile sağlığı merkezlerindeki sağlık personelinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik bilgileri ve zor hastaya bakış açılarını değerlendiren veri formu ve iletişim becerilerini değerlendirme ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 105 birinci basamak sağlık personeli katılmıştır. Katılımcıların %54,3 ‘ü (n=57) kadındı. %35,2’sinin (n=37) mesleki deneyimi 6-10 yıl arasındaydı. Katılımcıların %80 ‘i (n =84) hastalarla iyi düzeyde iletişimi olduğunu düşünüyordu. Katılımcıların %78,1 (n=82) iletişime kapalı hastayı, zor hasta olarak tanımlamaktaydı. Katılımcıların iletişim becerileri değerlendirme ölçeği puan ortalaması 78,4±10,32 (min: 45- max:100) idi. Sağlık personelinin zor hastaya yaklaşımı değerlendirildiğinde; hastanın sorununu anlamaya çalışanların (p=0,026) ve iletişimde kontrolcü davranmayanların (p=0,027) iletişim becerilerini değerlendirme ölçeği ortalama puanı daha yüksek olup istatistiki olarak anlamlıydı. Sonuç: Birinci basamakta çalışan sağlık personellerinin iletişim becerileri yüksek düzeyde bulunmuştur. Zor hastaya yaklaşımda hastaya empatik davranarak, sorunu anlamaya çalışan sağlık çalışanlarının iletişim becerileri daha yüksek düzeydedir. İletişim becerileri zayıf olan birinci basamak sağlık personellerinin iletişim becerilerini geliştirmesi, aile hekimliği hizmetlerinin süreklilik göstermesi ve hasta hekim arasında güvene dayalı ilişkinin kurulması gerekliliği nedeniyle de önemlidir.