Dergiler / Biotech Studies / 2026 / Volume: 26 Special Issue

Tıbbi Adaçayı (Salvia officinalis L.) Populasyonundan Geliştirilen Klonların Verim ve Uçucu Yağ Özellikleri

Murat Karakuş(ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ, MUDURNU SÜREYYA ASTARCI MESLEK YÜKSEKOKULU)
Hasan Baydar(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)
Sabri Erbaş(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)
Sayfa
99–104
Yayın Tarihi
2017-11-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Adaçayı klonlarında en önemli uçucu yağ bileşeninin α -tuyon, 1.8-sineol, kafur ve β -tuyon olduğu tespit edilmiştir. 2011 yılında α -tuyon %0.8–29.5, β -tuyon %0.7–29.1, 1.8-sineol %1.0–30.5 ve kafur %0.4–19.1 arasında, 2012 yılında ise aynı bileşenler sırasıyla %1.0–53.2, %2.2–54.7, %2.8–34.0 ve %6.4–29.2 arasında değişim göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada, spontan melez tıbbi adaçayı ( Salvia officinalis L.) bitkilerinden klon seleksiyonu ile geliştirilmiş 60 adet A klonunun 2011 ve 2012 yılları yetişme sezonlarında drog yaprak verimi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ bileşenleri belirlenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tıbbi adaçayı klonlarında drog yaprak verimi 2011 yılında 45.6– 188.4 kg da-1 ve 2012 yılında 26.4–638.0 kg/da arasında, uçucu yağ oranı 2011 yılında %0.60–1.90 ve 2012 yılında %1,11–2,53 arasında değişim göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Adaçayı klonlarında en önemli uçucu yağ bileşeninin α -tuyon, 1.8-sineol, kafur ve β -tuyon olduğu tespit edilmiştir. 2011 yılında α -tuyon %0.8–29.5, β -tuyon %0.7–29.1, 1.8-sineol %1.0–30.5 ve kafur %0.4–19.1 arasında, 2012 yılında ise aynı bileşenler sırasıyla %1.0–53.2, %2.2–54.7, %2.8–34.0 ve %6.4–29.2 arasında değişim göstermiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2011 · 60 adet
⚙️Değişkenler:Tıbbi adaçayı · klon seleksiyonu · drog verimi

Özet

Bu araştırmada, spontan melez tıbbi adaçayı ( Salvia officinalis L.) bitkilerinden klon seleksiyonu ile geliştirilmiş 60 adet A klonunun 2011 ve 2012 yılları yetişme sezonlarında drog yaprak verimi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ bileşenleri belirlenmiştir. Tıbbi adaçayı klonlarında drog yaprak verimi 2011 yılında 45.6– 188.4 kg da-1 ve 2012 yılında 26.4–638.0 kg/da arasında, uçucu yağ oranı 2011 yılında %0.60–1.90 ve 2012 yılında %1,11–2,53 arasında değişim göstermiştir. Adaçayı klonlarında en önemli uçucu yağ bileşeninin α -tuyon, 1.8-sineol, kafur ve β -tuyon olduğu tespit edilmiştir. 2011 yılında α -tuyon %0.8–29.5, β -tuyon %0.7–29.1, 1.8-sineol %1.0–30.5 ve kafur %0.4–19.1 arasında, 2012 yılında ise aynı bileşenler sırasıyla %1.0–53.2, %2.2–54.7, %2.8–34.0 ve %6.4–29.2 arasında değişim göstermiştir. Sonuç olarak drog yaprak verimi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ kalitesi yüksek olan 10 adet A klonu (3, 8, 11, 14, 21, 26, 27, 35, 41 ve 51 nolu klonlar) belirlenmiş, bu klonların B klonları olarak tekerrürlü verim denemelerine alınmasına karar verilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karakuş, M., Baydar, H., Erbaş, S. (2017). Tıbbi Adaçayı (Salvia officinalis L.) Populasyonundan Geliştirilen Klonların Verim ve Uçucu Yağ Özellikleri. Biotech Studies, Volume: 26 Special Issue, 99–104. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359374

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Angerhofer C.K., 2001. Sage: The Genus Salvia Edited by Spiridon E. Kintzios (Agricultural University of Athens, Greece). Harwood Academic Publishers, The Netherlands. doi: 10.1021/np000756b
  2. Anonim, 2017. Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü, Milli Çeşit Listesi (Tarla Bitkisi Çeşitleri) (Field Crops), Ankara
  3. Baricevic D. and Bartol, T. 2000. The Biological/ pharmacological Activity of the Salvia Genus. In: Kintzios, S.E., editor. Sage the Genus Salvia. Harwood Academic Publishers; Amsterdam, The Netherlands: 2000. pp. 143–184
  4. Başer H.C., 2000. Production of Salvia oil in Mediterranean countries. In: Kintzios, S.E., editor. Sage the Genus Salvia. Harwood Academic Publishers; Amsterdam, The Netherlands: 2000. pp. 263-268
  5. Bayram E., 2001. Batı Anadolu florasında yetişen Anadolu adaçayı (Salvia fructicosa Mill)’nda uygun Tiplerin seleksiyonu üzerine araştırma, Turk. J. Agric. For., 25: 351-357
  6. Ceylan A., 1995. Ege üniversitesi ziraat fakültesi tarla bitkileri bölümünde tıbbi ve aromatik bitkiler üzerinde yapılan agronomik çalışmalar. Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Çalıştayı, 25-26 Mayıs 1995, Bornova-İzmir
  7. Ceylan A., Yurtseven M. ve Ozansoy Y., 1979. Salvia officinalis L.’nin agronomik ve teknolojik özelliklerine azotlu gübrelemenin etkisi üzerinde araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 16 (3): 83-95
  8. Coşge Şenkal B., İpek A., Gürbüz B., Türker A. ve Bingöl M.Ü., 2012. Bolu ekolojik koşullarında yetiştirilen Salvia officinalis L. ve Salvia tomentosa L. türlerin bazı önemli tarımsal özelliklerinin belirlenmesi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 5 (2): 38–42
  9. Erbaş S. ve Baydar H., 2007. Adaçayında (Salvia officinalis L.) farklı kurutma sıcaklıklarının uçucu yağ içeriği ve kompozisyonu üzerine etkisi. 7. Tarla Bitkileri Kongresi. 25-27 Haziran 2007, Erzurum, s: 403-406
  10. Gürbüz B., Bayrak A., Arslan A. and Gümüşçü A., 1999. Research on yield, essential oil composition of sage (Salvia officinalis L.) lines. Zeitschrift fur Arznei and Gewurzpflanzen, 4: 177-180
  11. Höld K.M., Sirisoma, N.S., Ikeda T., Narahashi T. and Casida J.E., 2000. Alpha-thujone (the active component of absinthe): gamma-aminobutyric acid type A receptor modulation and metabolic detoxification. Proc Nat Acad Sci U S A, 97 (8), 3826–3831. doi: 10.1073/pnas.070042397
  12. İpek A. ve Gürbüz B., 2010. Türkiye florasında bulunan Salvia türleri ve tehlike durumları. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 19 (1-2): 30-35
  13. İpek A., 2007. Tıbbi adaçayı (Salvia officinalis L.) hatlarında azotlu gübrelemenin herba verimi ve bazı özellikleri üzerine etkileri. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara
  14. Kargiolaki H., Fournaraki C., Kazakis G. and Skoula M., 1994. Seasonal differentiation in essential oil composition of Salvia fruticosa. Progress Report of the EEC CAMAR-Programme No. 8001-CT91–0104, August 1993-January 1994
  15. Kırıcı S., Özgüven M. ve Yenikalaycı A., 1995. Çukurova bölgesinde tıbbi adaçayı (Salvia officinalis L.) üzerinde araştırmalar. Workshop, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler, 25-26 Mayıs, Bildiri Özetleri, İzmir, 39-40
  16. Özgüven M., 1989. Tıbbi Adaçayı (Salvia Officinalis L.)’ında Ekolojik ve Morfogenetik Varyabilite.”, Ç.Ü. Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 3, no.2, ss.115-129
  17. Perry B.N., Anderson R.E., Brennan R.J., Douglas, M.H., Heaney, A.J., McGimpsey, J.A., and Smallfield, B.M., 1999. Essential oils from Dalmatian sage (Salvia officinalis L.): variations among individuals, plant parts, seasons, and sites. J Agric Food Chem 47: 2048-2054
  18. Putievsky E., Ravid U. and Dudai N., 1986a. The influence of season and harvest frequency on essential oil and herbal yields from a pure clone of sage (Salvia officinalis) grown under cultivated conditions. Journal of Natural Products, 49: 326–329
  19. Putievsky E., Ravid U. and Dudai N., 1986b. The essential oil and yield components from various plant parts of Salvia fruticosa. Journal of Natural Products, 49: 1015–1017
  20. Putievsky E., Ravid U. and Sanderovich D., 1992. Morphological observations and essential oils of sage under cultivation. J Essent Oil Research, 4: 291-293
  21. Raal A., Orav A. and Arak E., 2007. Composition of the essential oil of Salvia officinalis L. from various European countries. Nat Prod Res 21: 406-411. doi: 10.1080/14786410500528478
  22. Stefkov G., Cvetkovikj I., Karapandzova M. and Kulevanova S., 2011. Essential oil composition of wild growing sage from R. Macedonia. Macedonian Pharmaceutical Bulletin, 57 (1-2): 71-76