Dergiler / Biotech Studies / 2026 / Volume: 26 Special Issue

Bezelye (Pisum sativum L.) Genotiplerinin Bazı Fizikokimyasal Özellikleri Arasındaki İlişkiler

Reyhan Karayel(Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Samsun, Türkiye)
Hatice Bozoğlu(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)
Sayfa
92–98
Yayın Tarihi
2017-11-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Aynı yıl yetiştirilerek elde edilen tohumlarda 20 adet fizikokimyasal özellik tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, bezelyenin bazı fizikokimyasal özellikleri ve aralarındaki ilişkileri belirleyerek, bunların çeşit geliştirmeye yönelik çalışmalarda kullanılabilmesine katkı sağlamaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada 48 bezelye genotipi kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Aynı yıl yetiştirilerek elde edilen tohumlarda 20 adet fizikokimyasal özellik tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:20 adet
⚙️Değişkenler:Bezelye · fizikokimyasal · korelasyon

Özet

Bu çalışmanın amacı, bezelyenin bazı fizikokimyasal özellikleri ve aralarındaki ilişkileri belirleyerek, bunların çeşit geliştirmeye yönelik çalışmalarda kullanılabilmesine katkı sağlamaktır. Çalışmada 48 bezelye genotipi kullanılmıştır. Aynı yıl yetiştirilerek elde edilen tohumlarda 20 adet fizikokimyasal özellik tespit edilmiştir. Kuru tanesi yemeklik olarak kullanılan baklagillerde tüketici açısından en önemli özellikler olan pişme süresi ve protein oranları bağımlı özellik olarak seçilerek diğer özellikler ile ilişkileri korelasyon ve path analizi ile belirlenmiştir. Pişme süresi ile su alma ve şişme kapasitesi, pişme suyuna geçen kuru madde oranı, tane boyu, tanedeki protein oranı, triptofan miktarı, kül oranı ve P miktarı ile çok önemli (P<0.01); yüztane ağırlığı, tanedeki amiloz oranı ve Ca miktarı ile önemli (P<0.05) ve pozitif, pişme sonrası parçalanma derecesi ve tanedeki nişasta oranı arasında çok önemli (P<0.01) ve negatif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Path analizi sonucunda pişme süresine en yüksek doğrudan etkinin pişme suyuna geçen kuru madde oranı (%48.26) ve su alma kapasitesi (%39.94) olduğu tespit edilmiştir. Bezelye önemli bir protein bitkisi olup protein oranı ile pişme süresi, tanedeki triptofan, fosfor, magnezyum içeriği çok önemli (P<0.01), çinko miktarı ile önemli (P<0.05) ve pozitif; tanedeki nişasta oranı, pişme sonrası tanede parçalanma derecesi ile çok önemli (P<0.01), amlioz oranı ile önemli (P<0.05) ve negatif ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Path analizi sonucunda protein oranına en yüksek doğrudan etkinin triptofan miktarı (%46.53) olduğu tespit edilmiştir.&nbsp;

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karayel, R., Bozoğlu, H. (2017). Bezelye (Pisum sativum L.) Genotiplerinin Bazı Fizikokimyasal Özellikleri Arasındaki İlişkiler. Biotech Studies, Volume: 26 Special Issue, 92–98. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359333

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Aggarwal V., Singh N., Kamboj S.S., and Brar P.S., 2004. Some Properties of Seeds and Starches Separated from Different Indian Pea Cultivars.
  2. Food Chemistry, 85, 585-590. doi: 10.1016/j. foodchem.2003.07.036 Anonim, 1999. Determination of starch, polarimetric method, Official Journal of the European Communities, 1999/79/EC. L 209/25-27
  3. Anonim, 2000. Determination of tryptophan. Official Journal of the European Communities, 2000/45/EC. L 174/45-50
  4. Anonim, 2001. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü, Tarımsal Denemeleri Ölçme Denemeleri Teknik Talimatı
  5. Bishnoi S., and Khetarpaul N., 1993. Variability in Physico-chemical Properties and Nutrient Composition of Different Pea Cultivars. Food Chemistry, 47, 371-373
  6. Black R.G., Singh U., and Meares C., 1998a. Effect of Genotype and Pretreatment of Field Peas (Pisum sativum) on Their Dehulling and Cooking Quality. J Sci Food Agric, 77, 251-258. doi: 10.1002/ (SICI)1097-0010(199806)77:2 3.0.CO;2-S
  7. Black R.G., Brouwer J.B., Meares C., and Iyer L., 1998b. Variation in Physico-chemical Properties of Field Peas (Pisum sativum). Food Research International, 31(2), 81-86. doi: 10.1016/S0963-9969(98)00057-X
  8. Chau C., Cheung P.C., and Wong Y., 1997. Effects of Cooking on Content of Amino Acids and Antinutrients in Three Chinese Indigenous Legume Seeds. J. Sci. Food Agric., 75, 447-452. doi: 10.1002/ (SICI)1097-0010(199712)75:4 3.0.CO;2-5
  9. Chavan U.D., Shahidi F., Bal A.K., and McKenzie D.B., 1999. Phiysico-chemical Properties and Nutrient Composition of Beach Pea (Lathyrus maritimus L.). Food Chemistry, 66, 43-50. doi: 10.1016/S0308-8146(98)00096-X
  10. Demirci M., 2003. Gıda Kimyası, 2. Baskı, Rebel Yayıncılık, İstanbul
  11. Domoney C., Chinoy C., Pillinger W., Hasenkopf K., Wild F., Warkentin T., Clemente A., and Charlton A., 2010. The Genetic Control of Seed Quality Traits that Impact on Food and Feed Uses of Peas. 5th International Food Legumes Research Conference (IFLRC V) & 7th European Conference on Grain Legumes (AEP VII), Book of Abstracts Antalya, Türkiye
  12. Gallardo K., Thompson R., and Burstin J., 2008. Reserve Accumulation in Legume Seeds. C R Biol 331 (10), 755-762. doi: 10.1016/j.crvi.2008.07.017
  13. Gülümser A., Bozoğlu H. ve Peşken E., 2013. Yemeklik Baklagiller (Uygulama Kitabı). OMÜ, Ziraat Fak., Yayın No:27, Samsun, 3. baskı, 186 s
  14. Juliano B.O., 1971. A Simplified Assay for MilledRice Amylose. Cereal Science Today, 16, 334- 340
  15. Kaçar B., 1984. Bitki Besleme Uygulama Kılavuzu. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları: 900, Uygulama Kılavuzu: 214, Ankara, 140 s
  16. Kaçar B. ve İnal İ., 2008. Bitki Analizleri. 2. Baskı, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara, 912 s
  17. Karayel R., 2006. Yerel Bezelye Genotiplerinin Tanımlanması ve Bazı Agronomik Özelliklerinin Tespiti. OMÜ. Fen Bil. Ens., Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Samsun. 146 s
  18. Khattab R.Y., Arntfield S.D., and Nyachoti C.M., 2009. Nutritional Quality of Legume Seed as Affected by Some Physical Treatments, Part 1: Protein Quality Evaluation. LWT- Food Science and Technology, 42, 1107-1112
  19. Lleras C., 2005. Path Analysis. Encyclopedia of Social Measurement, Volume 3, 25-30
  20. Özdemir S., 2002. Yemeklik Baklagiller. Hasad Yayıncılık LTD. ŞTİ., İstanbul
  21. Ratnayake W.S., Hoover R., Shahidi F., Perera C., and Jane J., 2001. Composition, Molecular Structure and Physicochemical Properties of Straches from Four Field Pea (Pisum sativum L.) Cultivars. Food Chemistry, 74, 189-202. doi: 10.1016/S0308-8146(01)00124-8
  22. Saldamlı İ. ve Sağlam F. 1998. Vitaminler ve Mineraller. İçinde: Saldamlı, İ. (Ed.) Gıda Kimyası, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 337-398
  23. Singh G., Singh M., Singh V., and Singh B., 2003. Genetic Variability, Heritability and Genetic Advance in Pea (Pisum sativum L.). Progressive Agriculture, 3 (1/2), 70-73
  24. Taiwo K.A., Akanbi O.C., and Ajibola O.O., 1997. The Effects of Soaking and Cooking Time on the Cooking Properties of Two Cowpea Varieties. Jourml of Food Engineering, Vol. 33, 337–346
  25. Tzitzikas E.N., Vincken J.P., de Groot J., Gruppen H., and Visser R.G.F., 2006. Genetic Variation in Pea Seed Globulin Composition. J Agric Food Chem, 54 (2), 425-433. doi: 10.1021/jf0519008
  26. Wang N., Daun J.K., and Malcolmson L.J., 2003. Relationship between physico-chemical and cooking properties, and effects of cooking on anti-nutrients, of yellow field peas (Pisum sativum). J Sci Food Agric 83 ( 12), 1228-1237
  27. Wang N., and Daun J.K., 2004. The Chemical Composition and Nutritive Value of Canadian Pulses, Field Pea (Pisum sativum). Canadian Grain Commission
  28. Yemane A., and Skjelvag A.O., 2003. Physicochemical Traits of Dekoko (Pisum sativum var. abyssinicum) Seeds. Plant Foods for Humman Nutrition, 58, 275-283