Dergiler / Batı Karadeniz Tıp Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2

Toraks bilgisayarlı tomografi ile ölçülen trakea ve toraks çaplarının KOAH ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between tracheal and thoracic diameters measured by thoracic computed tomography and COPD

Orbay Tutku Seren(İzmir Şehir Hastanesi, İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Kliniği, İzmir, Türkiye)0000-0001-9112-8787
Bülent Altınsoy(Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Zonguldak, Türkiye)0000-0002-2481-0978
Sayfa
254–260
Yayın Tarihi
2026-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: KOAH grubunda yaş ortalaması (65±10,8 vs 53±12,5 yıl) ve sigara öyküsü (30 vs 14 paket-yıl) kontrol grubundan anlamlı olarak yüksekti (p<0,001).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışmada, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan hastalarda toraks bilgisayarlı tomografi (BT) ile ölçülen toraks ve trakea çaplarının solunum fonksiyon testleri (SFT) ile ilişkisinin incelenmesi ve bu ölçümlerin hastalığın yapısal etkilerinin değerlendirilmesindeki yerinin belirlenmesi amaçlandı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tasarımla gerçekleştirilen çalışmada, 2018–2020 yılları arasında solunum fonksiyon testi ve bodipletismografi uygulanan, toraks BT görüntüleri bulunan 169 hasta retrospektif olarak incelendi.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: KOAH grubunda yaş ortalaması (65±10,8 vs 53±12,5 yıl) ve sigara öyküsü (30 vs 14 paket-yıl) kontrol grubundan anlamlı olarak yüksekti (p<0,001).
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2018–2020 · 169 hasta
⚙️Değişkenler:KOAH · toraks bilgisayarlı tomografi · solunum fonksiyon testleri

Özet

Amaç: Bu çalışmada, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan hastalarda toraks bilgisayarlı tomografi (BT) ile ölçülen toraks ve trakea çaplarının solunum fonksiyon testleri (SFT) ile ilişkisinin incelenmesi ve bu ölçümlerin hastalığın yapısal etkilerinin değerlendirilmesindeki yerinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tasarımla gerçekleştirilen çalışmada, 2018–2020 yılları arasında solunum fonksiyon testi ve bodipletismografi uygulanan, toraks BT görüntüleri bulunan 169 hasta retrospektif olarak incelendi. Örneklem büyüklüğü G*Power 3.1 ile a priori güç analizi kullanılarak, α=0,05 ve güç (1–β)=0,80 için minimum 104 olarak hesaplandı. Akciğer malignitesi, interstisyel akciğer hastalığı, plevral hastalık ve göğüs duvarı anomalisi olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Veriler SPSS 25.0 yazılımı ile analiz edildi. Bulgular: KOAH grubunda yaş ortalaması (65±10,8 vs 53±12,5 yıl) ve sigara öyküsü (30 vs 14 paket-yıl) kontrol grubundan anlamlı olarak yüksekti (p<0,001). KOAH grubunda toraks anterior-posterior (AP) çapı (18,39±1,72 vs 17,23±1,74 cm, p<0,001), toraks transvers (TT) çapı (24,6±1,69 vs 23,9±1,79 cm, p=0,008) ve trakea AP çapı (2,23±0,34 vs 2,09±0,32 cm, p=0,006) kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek saptandı. Trakea transvers çapında gruplar arasında anlamlı fark gözlenmedi (p=0,077). KOAH grubunda toraks AP çapı ile rezidüel hacim (RV) arasında pozitif (r=0,398, p<0,001), FEV1/FVC oranı ile negatif (r=−0,316, p=0,005) korelasyon saptandı. Lojistik regresyon analizinde, toraks AP çapındaki her 1 cm'lik artış KOAH bulunma olasılığını yaklaşık 1,37 kat artırmaktaydı (OR=1,37; %95 GA: 1,11–1,69; p=0,004). Çok değişkenli lineer regresyon analizinde; yaş (B=0,103; p<0,001), VKİ (B=0,118; p=0,007) ve KOAH varlığı (B=1,121; p=0,002) toraks AP çapının bağımsız belirleyicileri olarak saptandı. Sonuç: Toraks ve trakea AP çaplarındaki artış, KOAH’ta akciğer hiperinflasyonunun somut radyolojik yansımasıdır. Bu ölçümler, özellikle SFT'nin sınırlı olduğu durumlarda, hastalığın fenotiplendirilmesi ve yapısal değişikliklerin takibinde tamamlayıcı parametre olarak kullanılabilir.

Abstract

Aim: This study aimed to evaluate the relationship between thoracic and tracheal diameters measured by thorax computed tomography (CT) and pulmonary function tests (PFT) in patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD), and to determine the role of these measurements in the assessment of the structural effects of the disease. Material and Methods: This cross-sectional study retrospectively examined 169 patients who underwent spirometry and body plethysmography and had thorax CT images between 2018 and 2020. A priori sample size was calculated using G*Power 3.1, yielding a minimum requirement of 104 subjects (α=0.05, power=0.80). Patients with lung malignancy, interstitial lung disease, pleural disease or chest wall anomalies were excluded. Data were analyzed using SPSS 25.0. Results: Mean age (65±10.8 vs 53±12.5 years) and smoking history (30 vs 14 pack-years) were significantly higher in the COPD group (p<0.001). Thoracic AP diameter (18.39±1.72 vs 17.23±1.74 cm, p<0.001), thoracic transverse diameter (24.6±1.69 vs 23.9±1.79 cm, p=0.008), and tracheal AP diameter (2.23±0.34 vs 2.09±0.32 cm, p=0.006) were significantly higher in the COPD group. No significant difference was observed in the tracheal transverse diameter (p=0.077). In the COPD group, a positive correlation was found between thoracic AP diameter and residual volume (r=0.398, p<0.001), and a negative correlation with FEV1/FVC ratio (r=−0.316, p=0.005). In logistic regression, each 1-cm increase in thoracic AP diameter was associated with 1.37-fold greater odds of COPD (OR=1.37; 95% CI: 1.11–1.69; p=0.004). In multivariate linear regression, age (B=0.103; p<0.001), BMI (B=0.118; p=0.007), and COPD presence (B=1.121; p=0.002) were independent determinants of thoracic AP diameter. Conclusion: The increase in thoracic and tracheal AP diameters is a concrete radiological reflection of lung hyperinflation in COPD. These measurements may serve as complementary parameters for phenotyping and structural follow-up, particularly when PFT is limited.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Seren, O. T., Altınsoy, B. (2026). Toraks bilgisayarlı tomografi ile ölçülen trakea ve toraks çaplarının KOAH ile ilişkisinin değerlendirilmesi. Batı Karadeniz Tıp Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 254–260. https://doi.org/10.29058/mjwbs.1695759

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Agustí A, Celli BR, Criner GJ, Halpin D, Anzueto A, Barnes P, et al. Global initiative for chronic obstructive lung disease 2023 report: GOLD executive summary. Am J Respir Crit Care Med. 2023;207(6):819-837. https://doi.org/10.1164/rccm.202301-0106PP
  2. Vogelmeier CF, Criner GJ, Martinez FJ, Anzueto A, Barnes PJ, Bourbeau J, et al. Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of chronic obstructive lung disease 2017 report. GOLD executive summary. Am J Respir Crit Care Med. 2017;195(5):557-582. https://doi.org/10.1164/rccm.201701-0218PP
  3. Hogg JC, Chu F, Utokaparch S, Woods R, Elliott WM, Buzatu L, et al. The nature of small-airway obstruction in chronic obstructive pulmonary disease. N Engl J Med. 2004;350(26):2645-2653. https://doi.org/10.1056/NEJMoa032158
  4. Hogg JC. Pathophysiology of airflow limitation in chronic obstructive pulmonary disease. Lancet. 2004;364(9435):709-721. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(04)16900-6
  5. Dyspnea. Mechanisms, assessment, and management: a consensus statement. American Thoracic Society. Am J Respir Crit Care Med. 1999;159(1):321-340. https://doi.org/10.1164/ajrccm.159.1.ats898
  6. Rothpearl A, Varma AO, Goodman K. Radiographic measures of hyperinflation in clinical emphysema. Discrimination of patients from controls and relationship to physiologic and mechanical lung function. Chest. 1988;94(5):907-913. https://doi.org/10.1378/chest.94.5.907
  7. Bellemare JF, Cordeau MP, Leblanc P, Bellemare F. Thoracic dimensions at maximum lung inflation in normal subjects and in patients with obstructive and restrictive lung diseases. Chest. 2001;119(2):376-386. https://doi.org/10.1378/chest.119.2.376
  8. Kilburn KH, Asmundsson T. Anteroposterior chest diameter in emphysema. From maxim to measurement. Arch Intern Med. 1969;123(4):379-382. https://doi.org/10.1001/archinte.1969.00300140025006
  9. Lim SJ, Kim JY, Lee SJ, Lee GD, Cho YJ, Jeong YY, et al. Altered thoracic cage dimensions in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Tuberc Respir Dis (Seoul). 2018;81(2):123-131. https://doi.org/10.4046/trd.2017.0095
  10. Koopman M, Posthuma R, Vanfleteren LEGW, Simons SO, Franssen FME. Lung hyperinflation as treatable trait in chronic obstructive pulmonary disease: a narrative review. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2024;19:1561-1578. https://doi.org/10.2147/COPD.S458324
  11. Peng C, Chen Z, Zhou H, Dai C, Yuan H, Gao Y, et al. Quantitative CT and COPD: cluster analysis reveals five distinct subtypes with varying exacerbation risks. BMC Pulm Med. 2025;25(1):92. https://doi.org/10.1186/s12890-025-03562-8
  12. Lin F, Zhang Z, Wang J, Liang C, Xu J, Zeng X, et al. AutoCOPD-A novel and practical machine learning model for COPD detection using whole-lung inspiratory quantitative CT measurements: a retrospective, multicenter study. eClinicalMedicine. 2025;82:103166. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2025.103166
  13. Pan M, Zhou X. Airway remodeling in chronic obstructive pulmonary disease: characteristics and opportunities. Front Med (Lausanne). 2025;12:1556868. https://doi.org/10.3389/fmed.2025.1556868
  14. Bhatt SP, Nakhmani A, Sthanam V, Kizhakke Puliyakote A, Reinhardt JM, Bodduluri S. PiSlope: a new CT metric for quantifying airway remodeling in chronic obstructive pulmonary disease. Radiology. 2024;313(2):e240717. https://doi.org/10.1148/radiol.240717