Dergiler / AYNA Klinik Psikoloji Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 2

Yaygın Kaygı Bozukluğu ve Öfke Kontrol Probleminde Şema Terapiyi Kullanmak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım

Using Schema Therapy in Generalized Anxiety Disorder and Anger Control Problem: A Case Study

Bahar Köse Karaca(İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)0000-0001-5316-6985
Nida Ateş(İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ)0000-0002-5584-7378
Sayfa
169–182
Yayın Tarihi
2019-06-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, köken odaklı çalışmanın bir yandan öfke problemini giderirken diğer tarafından yaygın kaygı bozukluğuna dair iyileştirici etkisi olduğu gözlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada DSM-5 tanı kriterleri açısından yaygın kaygı bozukluğu tanısına uyum gösteren 35 yaşındaki bir erkek danışanın öncelikli problem olarak gördüğü öfke probleminin şema terapi yaklaşımı ile nasıl ele alındığı anlatılmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Beck Depresyon Ölçeği, Şema Ölçeği, Şema Mod Ölçeği, Young Anne Babalık Ölçeği ve SCL- 90 danışanı değerlendirmek için danışana uygulanmış ölçekler arasındadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, köken odaklı çalışmanın bir yandan öfke problemini giderirken diğer tarafından yaygın kaygı bozukluğuna dair iyileştirici etkisi olduğu gözlenmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:şema terapi · yaygın kaygı bozukluğu · öfke kontrolü

Özet

Bu çalışmada DSM-5 tanı kriterleri açısından yaygın kaygı bozukluğu tanısına uyum gösteren 35 yaşındaki bir erkek danışanın öncelikli problem olarak gördüğü öfke probleminin şema terapi yaklaşımı ile nasıl ele alındığı anlatılmaktadır. Danışanla, İstanbul Arel Üniversitesi’nin klinik psikoloji doktora programı kapsamında süpervizyon altında toplam dokuz seans görüşme yapılmıştır. Beck Depresyon Ölçeği, Şema Ölçeği, Şema Mod Ölçeği, Young Anne Babalık Ölçeği ve SCL- 90 danışanı değerlendirmek için danışana uygulanmış ölçekler arasındadır. Değerlendirme sonuçlarına göre, bu çalışmada danışanın dayanıksızlık, karamsarlık, duyguları bastırma, boyun eğicilik ve cezalandırıcılık şemaları ve öfkeli çocuk ile uyumlu-teslimci moduyla ağırlıklı olarak çalışılmıştır. Seansların başında günlük işlevi artırmak için davranış aktivasyonu yapılan danışanla tüm terapi sürecinde şema terapi tekniklerinden bilişsel, yaşantısal ve davranışsal örüntü bozmaya dayalı tekniklerden faydalanılmıştır. Sonuç olarak, köken odaklı çalışmanın bir yandan öfke problemini giderirken diğer tarafından yaygın kaygı bozukluğuna dair iyileştirici etkisi olduğu gözlenmiştir. Tedavi sürecinde izlenen yol ve tedavi sonuçları tartışma kısmında ele alınmıştır.

Abstract

In the current study, it was aimed to examine how anger management problem of a 35 years old male client who was diagnosed with general anxiety disorder according to DSMfive criteria was treated by schema therapy approach. Totally nine therapy sessions were conducted with the client under Istanbul Arel University’s clinical doctorate program supervision education. Beck Depression Inventory, Young Schema Questionnaire, Schema Mode Inventory, Young Parenting Inventory and SCL-90 were the assessment tools applied to the client to evaluate his psychological structure. Based on clinical evaluations, vulnerability to harm and illness, negativity/pessimism, emotional inhibition, subjugation, and punitiveness schemas and angry child and compliant surrender modes were focused in the therapeutic process. While behavioral activation technique was applied at the beginning of the sessions, cognitive, experiential, and behavioral pattern breaking strategies were utilized in ongoing therapy sessions. As a result, it was observed that using etiologic approach was effective both on anger management and on general anxiety disorder. The treatment process and outcomes were discussed in the discussion part.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karaca, B. K., Ateş, N. (2019). Yaygın Kaygı Bozukluğu ve Öfke Kontrol Probleminde Şema Terapiyi Kullanmak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 2, 169–182. https://doi.org/10.31682/ayna.438346

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Aghayousefi, A., Amirpour, B., Alipour, A., Zare, H., & Badri, A. (2016). The effectiveness of Schema Therapy in decrease anger and hostility among male veterans with chronic posttraumatic stress disorder. Bimonthly Journal of Hormozgan University of Medical Sciences, 20(2), 107-113.
  2. Amerikan Psikiyatri Birliği (2014). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal elkitabı (DSM 5). E. Köroğlu. (Çev.). (5. Baskı). Ankara: HYB yayıncılık.
  3. Cockram, D. M., Drummond, P. D., & Lee, C. W. (2010). Role and treatment of early maladaptive schemas in Vietnam veterans with PTSD. Clinical Psychology & Psychotherapy, 17(3), 165-182. Doi: 10.1002/cpp.690
  4. Hoffart, A., Versland, S., & Sexton, H. (2002). Self-understanding, empathy, guided discovery, and schema belief in schema-focused cognitive therapy of personality problems: A process– outcome study. Cognitive Therapy and Research, 26(2), 199-219. Doi: 10.1023/A:1014521819858.
  5. Hoffart, A. (2012). The case formulation process in schema therapy of chronic axis I disorder (Affective/Anxiety Disorders). M. van Vreeswijk, J. Broersen ve M. Nadort (Ed.), The Wiley- Blackwell Handbook of Schema Therapy: Theory, Research and Practice içinde (69-80). United Kingdom: Wiley-Blackwell.
  6. Malogiannis, I. A., Arntz, A., Spyropoulou, A., Tsartsara, E., Aggeli, A., Karveli, S., & Zervas, I. (2014). Schema therapy for patients with chronic depression: A single case series study. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 45(3), 319-329. Doi: 10.1016/j.jbtep.2014.02.003.
  7. Renner, F., Arntz, A., Peeters, F. P., Lobbestael, J. ve Huibers, M. J. (2016). Schema therapy for chronic depression: results of a multiple single case series. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 51, 66-73. Doi: 10.1016/j.jbtep.2015.12.001.
  8. Taylor, C. D., Bee, P. ve Haddock, G. (2017). Does schema therapy change schemas and symptoms? A systematic review across mental health disorders. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 90(3), 456-479.
  9. Vreeswijk, M., V., Spinhoven, P., Eurelings-Bontekoe, E. H. M., & Broersen, J. (2014). Changes in symptom severity, schemas and modes in heterogeneous psychiatric patient groups following short-term schema cognitive–behavioral group therapy: A naturalistic pre-treatment and post- treatment design in an outpatient clinic. Clinical Psychology & Psychotherapy, 21(1), 29-38. Doi: 10.1002/cpp.1813.
  10. Young, J. E. (1990). Cognitive therapy for personality disorders: A schema-focused approach. Sarasota, FL: Professional Resource Press.
  11. Young, J. E., Klosko, J.S. ve Weishaar, M.E. (2009). Şema terapi. Tuğrul Veli Soylu (Çev.) (2. Baskı). İstanbul: Litera Yayıncılık.