Dergiler / Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2021 / Cilt: 20 - Sayı: 2

Yukarı Dicle Bölgesinde Müslümantepe’de Açığa Çıkarılan Bir Hurri-Mitanni Tapınağı ve Ortaya Koyduğu Yeni Bulgular

A Hurrian-Mitanni Temple in Müslümantepe in The Upper Tigris and New Findings

Sayfa
338–361
Yayın Tarihi
2021-04-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Orta Tunç Çağına tarihlendirilen tapınak yapısı ve içindeki in-situ kült objeleri Hurri-Mitanni Dönemi tapınak mimarisi ve dini ritüelleri hakkında önemli bulgular sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Müslümantepe Yukarı Dicle Bölgesinde Hurri-Mitanni kültürleri açısından önemli bir merkezdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eski Tunç Çağında sur ile çevrili saray yapısı dikkat çekicidir.
💡
Sonuç & Katkı:Orta Tunç Çağına tarihlendirilen tapınak yapısı ve içindeki in-situ kült objeleri Hurri-Mitanni Dönemi tapınak mimarisi ve dini ritüelleri hakkında önemli bulgular sunmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Müslümantepe · Hurri-Mitanni · Saray

Özet

Müslümantepe Yukarı Dicle Bölgesinde Hurri-Mitanni kültürleri açısından önemli bir merkezdir. Eski Tunç Çağında sur ile çevrili saray yapısı dikkat çekicidir. Orta Tunç Çağına tarihlendirilen tapınak yapısı ve içindeki in-situ kült objeleri Hurri-Mitanni Dönemi tapınak mimarisi ve dini ritüelleri hakkında önemli bulgular sunmaktadır. Yapılan karşılaştırmalarda Müslümantepe’nin Saray ve Tapınağının Kuzey Suriye’deki özellikle de Amik ovasındaki Hurrilerle ilişkili Orta Tunç Çağı Saray ve Tapınaklarının öncüleri olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Kült objeleri gerek tapınak içinde gerekse dışarıda icra edilen Hurri(-Mitanni) dini bayram ve ritüellerinin anlaşılmasına imkân vermiştir. Müslümantepe kazıları, Hititlerin baharda kutladıkları bayramı olan AN.TAH.ŠUM ‘un Hurrili kökenine ilişkin yazılı belgelerin yanısıra arkeolojik kanıtlar sunmuştur. Tapınak buluntuları ilginç bir biçimde daha önce Gütterbock’un İlluyanka Efsanesi bağlamında dikkat çektiği Hurri-Greek panteon ilişkisine yeni bir boyut kazandırmıştır; Atina’da Apollo Tapınağında açığa çıkarılan kehanetle ilgili Zeus Ompholosu kaidesi ve çarkıfelek mili(silindirik taşı)nın bir benzeri Müslümantepe Hurri-Mitanni tapınağından ele geçmiştir. Böylece Eski Önasya dünyasıyla Antik Yunan dünyası arasında bilinen birçok direkt ya da dolaylı ilişkiyi pekiştirmiştir.

Abstract

Conserning the Hurrian and Mitanni period, Muslumantepe appears to had been an ımportant center in the Upper Tigris region. What is particularly remarkable here is a palace structure from the Early Bronze Age surrounded by city walls. The temple from the Middle Bronze Age and the in-situ cult objects provide important insights into the temple architecture and religious rituals of the Hurrian-Mitanni Period. The comparisons show that the Palace and Temple in Müslümantepe could be the earliest of the Middle Bronze Age Palaces and Temples related to the Hurrians in Northern Syria, especially in the Amuq Plain. The cult objects provide a better insight into Hurrian-Mitanni religious festivals and rituals conducted both inside and outside the temples. The excavations in Müslümantepe provided archaeological evidence supporting the written documents on the Hurrian origins of AN.TAH.ŠUM, the spring festival celebrated by the Hittites. Interestingly, the temple artifacts have added a new dimension to the relationship between the Hurri-Greek Pantheon, to which Gütterbock had previously drawn attention in the context of the Illuyanka myth. The Zeus Omphalos pedestal related to the oracle well unearthed in the Temple of Apollo in Athens, as well as a similar variant of the wheel of fortune shaft made from cylindrical stone were discovered at the Hurrian-Mitanni Temple in Müslümantepe. In this way, many known direct or indirect relations between the ancient Asia Minor and the ancient Greek world were acknowledged

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AY, E. (2021). Yukarı Dicle Bölgesinde Müslümantepe’de Açığa Çıkarılan Bir Hurri-Mitanni Tapınağı ve Ortaya Koyduğu Yeni Bulgular. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 2, 338–361. https://ajindex.com/articles/136822

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Akar, M. K. (2018). Into the Hinterland: The Middle Bronze Age Building at Toprakhisar Höyük, Altınözü (Hatay, Türkey). ADALYA, 21, The Annual of the Koç University Suna & İnan Kıraç Research Center for Mediterranean Civilizations (AKMED),, 85-115.
  2. Algaze, G., & Peasnall, B. (2010). The Survey of Pir Hüseyin,2004. Anatolica XXXVI, 165-195.
  3. Alp, S. (1999).
  4. Hititlerde Şarkı, Müzik ve Dans. Hitit Çağında Anadolu'da Üzüm ve Şarap. Ankara: Kavaklıdere Kültür Yayınları.
  5. Ardzinba, V. (2010). Eski Çağ'da Anadolu Ayinleri ve Mitleri, SSCB Bilimleri Akademisi Doğubilim Araştırmaları Enstitüsü. (O. Uravelli, Çev.) Ankara:
  6. Kafdav Yayınları.
  7. Ay, E. (2013). Müslümantepe Kazıları 2005-2008 Ilısu Barajı ve Hes Projesi Arkeolojik Kazıları 2004-2008 Çalışmaları. K. V.-D. Müdürlüğü içinde, Ilısu Barajı ve Hes Projesi Arkeolojik Kazıları 2004-2008 Çalışmaları. The Ilısu Dam and Hep Project Excavations Season 2004-2008 (s. 273-302). Diyarbakır: Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü- Diyarbakır Müze Müdürlüğü. Berthon, R. (2011). Animal Exploitation in the Upper Tigris River Valley (Turkey) between the 3rd and the 1st Millennia BC. Univesitat Kiel: PhD thesis. D'Agostino, A. (2008). Between Mitannians and Middle-Assyrians: Changes and link in Ceramic Culture at Tell Barri in Syrian Jazirah during the End of the 2nd Millennium BC. In Proceedings of the 5th International Congress on the Archaeology of the Ancient Near East, ed. M. Molist, J.M. Cordoba, M.C. Perez, I. Rubio and S. Martinez, Universidad Autonoma de Madrid., 525-47.
  8. D'Agostino, A. (2016). L'Alto Tigri nelle età del Bronzo Antico e Medio. Siti, sequenze e ceramiche rosso-brune tra fine III e inizio II millennio a.C. Italy: Frienze University Press.
  9. Diakonoff, I. (1984). The Prehistory of the Armenian People. New York: Caravan Books. Diakonoff, I. (1991). Early Antiquity. Chicago: The University of Chicago Press.
  10. Doğan, U. (2005). Holocene Fluvial Development of the Upper Tigris Valley (Southeastern Turkey) as Documented by Archaeological Data. Quarternary International, 75-86.
  11. Dönmez, E. (2019). Müslümantepe 2012 Arkeobotanik Analiz Sonuçları Raporu. Ankara: Hacettepe University Faculty of Biology (unpublished). Engin, A. (2019). A Middle Bronze Age Palace at Oylum Höyük and New Findings. unpublished article, 1-17.
  12. Erinç, S. (1980). Kültürel Çevrebilim Açısından Güneydoğu Anadolu. H. Çambel, & R. Braidwood içinde, İstanbul ve Chicago Üniversiteleri Karma Projesi Güneydoğu Anadolu Tarihöncesi Araştırmaları,