Dergiler / Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 26 Sayı: 1

Hakkâri maden ocağı örneğinde peyzaj onarım çalışmasında geri kazanılan manzaralar

Recovered landscapes in the landscape restoration work in the example of Hakkari mine

Şinda Bilici(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0217-7099
Feran Aşur(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9480-5536
Sayfa
115–126
Yayın Tarihi
2025-05-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çıkan sonuçlar ilgili yerel yöneticilere alan peyzaj onarımına ve iyileştirmesine yönelik yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Maden ocaklarında yapılacak peyzaj onarım çalışmalarının temel amacı, bozulan ekosistemin yeniden oluşturulması ve tahribe uğramış peyzajının iyileştirilmesini sağlamaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunun yanı sıra, doğal yapısı değişmiş bu alanların farklı amaçlarla kullanılarak geri kazanılması ve geliştirilmesi de hedeflenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çıkan sonuçlar ilgili yerel yöneticilere alan peyzaj onarımına ve iyileştirmesine yönelik yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ekolojik rehabilitasyon · Hakkâri · Maden ocakları

Özet

Maden ocaklarında yapılacak peyzaj onarım çalışmalarının temel amacı, bozulan ekosistemin yeniden oluşturulması ve tahribe uğramış peyzajının iyileştirilmesini sağlamaktır. Bunun yanı sıra, doğal yapısı değişmiş bu alanların farklı amaçlarla kullanılarak geri kazanılması ve geliştirilmesi de hedeflenmektedir. Bu çalışma, Hakkâri'de yer alan Üzümcü Çinko-Kuşun Maden Ocağı, Karakaya Çinko-Kurşun Maden Ocağı ve Meskan Çinko-Kurşun Maden Ocağının mevcut durumunu analiz etmeyi, bu ocakların doğa ve peyzaj üzerinde yarattıkları çeşitli olumsuz etkileri göz önünde bulundurarak seçilmiş maden ocağının yakın çevresine uygun peyzaj onarım önerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda Hakkâri sınırları içerisinde açık ocak madenciliği faaliyetleri sona ermiş Meskan Ölmez Madencilik tarafından işletilen, Çinko-Kurşun maden ocağı çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Bunun için maden ocağının çevresel tahribatını en aza indirmek, bozulan ekosistemleri yeniden iyileştirmek ve kaybolan peyzajların geri kazanması için uygulanabilir stratejiler ve teknikler ortaya konulmuştur. Çalışma kapsamında, alanla ilgili verilere dayalı olarak onarım çalışmalarından rehabilitasyon ve revejetasyon modelleme örneği hazırlanmıştır. Çıkan sonuçlar ilgili yerel yöneticilere alan peyzaj onarımına ve iyileştirmesine yönelik yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

Abstract

The main purpose of the landscape restoration works to be carried out in the mines is to recreate the degraded ecosystem and improve the damaged landscape. In addition, it is aimed to recover and develop these areas whose natural structure has changed by using them for different purposes. This study aims to analyze the current status of Üzümcü Zinc-Kuşun Mine, Karakaya Zinc-Lead Mine and Meskan Zinc-Lead Mine located in Hakkari and to develop landscape restoration proposals suitable for the immediate vicinity of the selected mine considering the various negative effects of these mines on nature and landscape. In this direction, the Zinc-Lead mine operated by Meskan Ölmez Mining, whose open pit mining activities have ended within the borders of Hakkari, was determined as the study area. For this purpose, applicable strategies and techniques were put forward to minimize the environmental damage of the mine, to rehabilitate the degraded ecosystems and to recover the lost landscapes. Within the scope of the study, a rehabilitation and revegetation modeling example was prepared from the restoration works based on the data related to the area. It is thought that the results can guide the relevant local administrators for the restoration and improvement of the area landscape.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bilici, Ş., Aşur, F. (2025). Hakkâri maden ocağı örneğinde peyzaj onarım çalışmasında geri kazanılan manzaralar. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Cilt: 26 Sayı: 1, 115–126. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1659300

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Anonim (2024a) T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Hakkari İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Kültür Varlıkları. https://hakkari.ktb.gov.tr/TR-160348/kultur-varliklari.html, Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2024.
  2. Anonim (2024b) Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Van Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. https://van.csb.gov.tr/cilo-sat-buzullari-kesinkorunacak-hassas-alan-olarak-tescil dilmiştir, Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2024.
  3. Anonim (2024c) T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Hakkari İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Hakkari Tarihi ve Coğrafyası Topraklar. https://hakkari.ktb.gov.tr/TR-349447/topraklar.html, Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2024.
  4. Anonim (2024d) T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Hakkari İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Kültür Varlıkları. https://hakkari.ktb.gov.tr/TR-160348/kultur-varliklari.html, Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2024.
  5. Cullen L, Kelly L, Connor SO, Fitzgerald DJ (1998) Selective cyclooxygenase2 inhibition by nimesulide in man. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics, 287(2): 578-582.
  6. Emir HNS, Yıldırım E (2024) Bozulan peyzajların iyileştirilmesi ve öğrenme ortamı olarak değerlendirilmesi “The Eden Project”. Peyzaj, 6(1): 15-30.
  7. Esringü A, Özer S (2019) Madencilik faaliyetleri ile bozulmuş arazilerin onarımında peyzaj mimarlarının rolü. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 8: 45-53.
  8. Fiori S, Mariolle B, Poli D (2020) Repairing post-mining territories through territorial, landscape, architectural and artistic approaches. Les Cahiers de la Recherche Architecturale Urbaine et Paysagère, (7).
  9. Harries KL, Woinarski J, Rumpff L, Gardener M, Erskine PD (2024) Characteristics and gaps in the assessment of progress in mine restoration: insights from five decades of published literature relating to native ecosystem restoration after mining. Restoration Ecology, 32(1): e14016.
  10. Hamago J, Burton J, Owen J, Bainton N (2023) Multidimensional poverty and small-scale mining in the shadow of large-scale mines in Papua New Guinea. Journal of Rural Studies, 101: 103045.
  11. Hart J (2007) Aggregate Mining Unit Reclamation Plan Guidelines Division of Mined Land Reclamation. www.mines.gov.bw/rehabilitation%20Guidelines%20for%20sand%20and%20gra, Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2024.
  12. Hedge IC, Yaltırık F (1982) Quercus L., pp. 659-683. In: Flora of Turkey and The East Aegan Islands, (Ed.): P.H. Davis. Vol. 7: University Press, Edinburgh.
  13. Lèbre É, Stringer M, Svobodova K, Owen JR, Kemp D, Côte C, Arratia-Solar A, Valenta RK (2020) The social and environmental complexities of extracting energy transition metals. Nature Communications, 11:4823.
  14. Li F, Wang R, Paulussen J, Liu X (2005) Comprehensive concept planning of urban greening based on ecological principles: a case study in Beijing, China. Landscape and Urban Planning, 72(4): 325-336.
  15. Lima AT, Mitchell K, O’Connell DW, Verhoeven J, Van Cappellen P (2016) The legacy of surface mining: remediation, restoration, reclamation and rehabilitation. Environmental Science & Policy, 66: 227-233.
  16. Mizal-Azzmi N, Mohd-Noor N, Jamaludin N (2011) Geotechnical approaches for slope stabilization in residential area. Procedia Engineering, 20: 474-482.
  17. MTA (2024) Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Hakkari İli Maden ve Enerji Kaynakları. https://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/bilgimerkezi/maden_potansiyel_2010/Hakkari_pdf, Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2024.
  18. Narrei S, Osanloo M (2011) Post-mining land-use methods optimum ranking, using multi attribute decision techniques with regard to sustainable resources management. OIDA International Journal of Sustainable Development, 2(11): 65- 76.
  19. Nirola R, Megharaj, M, Beecham S, Aryal R, Thavamani P, Vankateswarlu K, Saint C (2016) Remediation of metalliferous mines, revegetation challenges and emerging prospects in semi-arid and arid conditions. Environmental Science and Pollution Research, 23: 20131-20150.
  20. Orman Genel Müdürlüğü (2014) Ardıç Ormanlarının Rehabilitasyonu Eylem Planı. Orman Genel Müdürlüğü, https://www.ogm.gov.tr/ekutuphane/Yayinlar/Ardıç%20Ormanlarının%20Rehabil itasyonu%20Eylem%20Planı.pdf., Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2024.
  21. Owen JR, Kemp D, Lechner AM, Harris J, Zhang R, Lèbre É (2023) Energy transition minerals and their intersection with land-connected peoples. Nature Sustainability, 6: 203–211.
  22. Öztürk H, Hanilçi N, Altuncu S, Kasapçı C (2019) Türkiye’nin nadir yer element (NYE) kaynakları: özelliklerine ve kökenlerine genel bir bakış. MTA Dergisi, 159: 133-148.
  23. Pratiwi R, Narendra BH, Siregar CA, Turjaman M, Hidayat A, Rachmat HH, Susilowati A (2021) Managing and reforesting degraded post-mining landscape in Indonesia: a review. Land, 10(6): 658.
  24. Koblet O, Purves RS (2020) From online texts to landscape character assessment: collecting and analysing first-person landscape perception computationally. Landscape and Urban Planning, 197: 103757.
  25. Tilkat E, Onay A, Yıldırım H, Özen HÇ (2008) Micropropagation of mature male pistachio Pistacia vera L. The Journal of Horticultural Science & Biotechnology, 83: 328-333.
  26. Yaltırık F (1984) Türkiye Meşeleri: Teşhis Kılavuzu. Yenilik Basımevi.
  27. Yücedağ C, GültekinHC (2008) Adi çitlenbik (Celtis australis L.) ve Doğu çitlenbiği (Celtis tournefortii Lam.). Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(3): 182-185.
  28. Yüksel A, Meral A, Demir Y, Eroğlu E (2020) Çapakçur Mikro Havzası’nda (Bingöl) mikro havza ölçekli peyzaj değerlendirmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(1): 16-26.
  29. Wang C, Liu Y, Yu J (2023) Coordinative enhancement of ecological security and the aesthetic viewing service in the ecological restoration of mining landscapes. Land Degrad. Dev., 34: 3881–3895.
  30. Anonim (2024a) T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Hakkari İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Kültür Varlıkları. https://hakkari.ktb.gov.tr/TR-160348/kultur-varliklari.html, Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2024.