KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 1

Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi

Temporal Changes in Fine Root Biomass in Thinned Oriental Beech and Adjacent Sessile Oak Stand and Grassland

Ali Kemal Özbayram(Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi)0000-0002-5922-1751
Emirhan Çiçek0009-0001-5646-2533
Sayfa
207–215
Yayın Tarihi
2026-03-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Farklı şiddette uygulanan aralamaların kayın meşcerelerinde KKB’ye etkisi önemsiz ve ortalama 1060.2 g m-2 olarak tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kılcal kökler, ağaçların su ve besin alımında kritik öneme sahip olduklarından, ağaç büyümesinde ve meşcere gelişiminde anahtar rol oynarlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın amacı düzenli aralıklarla farklı şiddette aralanmış doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky) ile bitişiğindeki sapsız meşe (Quercus petraea Liebl.) meşceresi ve açık çayırlıkta canlı kılcal kök biyokütlesi (KKB), kılcal kök üretimi ve kılcal kök döngüsünü karşılaştırmak ve zamansal değişimini araştırmaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Farklı şiddette uygulanan aralamaların kayın meşcerelerinde KKB’ye etkisi önemsiz ve ortalama 1060.2 g m-2 olarak tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Aralama · Kök biyokütlesi · Vejetasyon tipi

Özet

Kılcal kökler, ağaçların su ve besin alımında kritik öneme sahip olduklarından, ağaç büyümesinde ve meşcere gelişiminde anahtar rol oynarlar. Orman ağaçları ve çayırlar, ince köklerinin dönüşümü yoluyla topraktaki karbon döngüsüne doğrudan katkıda bulunurlar. Aralama orman bakımı tedbirlerinden biri olup, ormanların işletilmesinde sıklıkla uygulanır. Bu çalışmanın amacı düzenli aralıklarla farklı şiddette aralanmış doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky) ile bitişiğindeki sapsız meşe (Quercus petraea Liebl.) meşceresi ve açık çayırlıkta canlı kılcal kök biyokütlesi (KKB), kılcal kök üretimi ve kılcal kök döngüsünü karşılaştırmak ve zamansal değişimini araştırmaktır. Farklı şiddette uygulanan aralamaların kayın meşcerelerinde KKB’ye etkisi önemsiz ve ortalama 1060.2 g m-2 olarak tespit edilmiştir. Sahalar arasında en yüksek KKB aralanan kayın sahalarında (1080 g m-2) ve bu en düşük kılcal kök biyokütlesine sahip çayırlıktan %22 daha fazladır. Sonbahar mevsimi aylarındaki kılcal kök biyokütlesi ilkbahar ve yaz aylarına göre daha yüksek çıkmıştır. Tüm sahalarda en düşük KKB Mayıs ayında ölçülmüşken, en yüksek KKB ormanlık sahalarda Ekim ayında ve çayırlık sahada ise Ocak ayında belirlenmiştir. Kılcal kök üretimi ve kılcal kök döngüsü orman alanlarında benzer ve çayırlıktan sırasıyla %32 ve %43 daha azdır. Sonuç olarak, vejetasyon tipine bağlı olarak KKB farklılık gösterse de uzun süre düzenli olarak yapılan aralamalar doğu kayınında KKB’yi etkilememiştir. Bu tür araştırmalar, bitki topluluklarının çevresel değişikliklere nasıl tepki verdiğinin anlaşılmasını geliştirebilir ve karbon ve besin döngüsü modellerini iyileştirebilir.

Abstract

Fine roots play a crucial role in tree growth and stand development, as they are vital for the uptake of water and nutrients by trees. The carbon cycle in soils is directly influenced by forest trees and grasslands through the recycling of their fine roots. Thinning is a common forest management practice, frequently applied to enhance forest health. The goal of this study was to compare and examine how live fine root biomass (FRB) changes over time in oriental beech (Fagus orientalis Lipsky) forests that were thinned at different times, nearby sessile oak (Quercus petraea Liebl.) forests, and open grassland. The impact of thinning at various intensities on FRB in beech stands was found to be insignificant, with an average of 1060.2 g m⁻². Among the studied sites, the highest FRB was observed in the thinned beech sites (1080 g m⁻²), which was 22% greater than that in the grassland, where fine root biomass was lowest. FRB levels were higher in autumn compared to spring and summer. The lowest FRB was recorded in May across all sites, while the highest FRB was measured in October in forested sites and in January in the grassland site. Fine root production and turnover in forest sites were similar, although they were 32% and 43% lower than those in grassland sites, respectively. Therefore, while FRB varied based on vegetation type, long-term, regular thinning did not have a significant impact on FRB in oriental beech. Such studies contribute to our understanding of how plant communities respond to environmental changes and enhance models of carbon and nutrient cycling.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özbayram, A. K., Çiçek, E. (2026). Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 1, 207–215. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1763495

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (51)

  1. Addo-Danso SD, Prescott CE, Smith AR (2016) Methods for estimating root biomass and production in forest and woodland ecosystem carbon studies: a review. Forest Ecology and Management, 359:332-351. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2015.08.015
  2. Akbaş M (2020) Artvin yöresi kayın ve ladin meşcerelerinde toprak solunumunun kök ve mikroorganizma bileşenlerinin belirlenmesi Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
  3. Akburak S, Makineci E (2021) Thinning effects on biomass and element concentrations of roots in adjacent hornbeam and oak stands in Istanbul, Turkey. Forest Ecosystems, 8 (1):1. https://doi.org/10.1186/s40663-020-00279-4
  4. Aussenac G (2000) Interactions between forest stands and microclimate: ecophysiological aspects and consequences for silviculture. Annals of Forest Science, 57(3):287-301. https://doi.org/10.1051/forest:2000119
  5. Baysal A (2012) Farklı eğim gruplarında ve farklı bakılardaki meşe meşçerelerinde ve bitişiğindeki çayırlık alanlarda ince kök kütlesinin mevsimsel olarak değişiminin incelenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
  6. Brunner I, Bakker MR, Björk RG, Hirano Y, Lukac M, Aranda X, Børja I, Eldhuset TD, Helmisaari HS, Jourdan C, Konôpka B, López BC, Miguel Pérez C, Persson H, Ostonen I (2013) Fine-root turnover rates of European forests revisited: an analysis of data from sequential coring and ingrowth cores. Plant Soil, 362 (1):357-372. https://doi.org/10.1007/s11104-012-1313-5
  7. Büttner V, Leuschner C (1994) Spatial and temporal patterns of fine root abundance in a mixed oak-beech forest. Forest Ecology and Management, 70 (1):11-21. https://doi.org/10.1016/0378-1127(94)90071-X
  8. Cienciala E, Tatarinov FA (2006) Application of BIOME-BGC model to managed forests: 2. comparison with long-term observations of stand production for major tree species. Forest Ecology and Management, 237 (1-3):252-266. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2006.09.08
  9. Ding Y, Leppälammi-Kujansuu J, Helmisaari H-S (2019) Fine root longevity and below- and aboveground litter production in a boreal Betula pendula forest. Forest Ecology and Management, 431:17-25. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2018.02.039
  10. Eissenstat D, Yanai R (1997) The Ecology of Root Lifespan. In: Advances in Ecological Research, Vol 27. Elsevier, pp: 1-60.
  11. Finér L, Ohashi M, Noguchi K, Hirano Y (2011) Fine root production and turnover in forest ecosystems in relation to stand and environmental characteristics. Forest Ecology and Management, 262 (11):2008-2023. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2011.08.042
  12. Freschet GT, Valverde‐Barrantes OJ, Tucker CM, Craine JM, McCormack ML, Violle C, Fort F, Blackwood CB, Urban‐Mead KR, Iversen CM (2017) Climate, soil and plant functional types as drivers of global fine‐root trait variation. Journal of Ecology, 105 (5):1182-1196. https://doi.org/10.1111/1365-2745.12769
  13. Fukuzawa K, Shibata H, Takagi K, Nomura M, Kurima N, Fukazawa T, Satoh F, Sasa K (2006) Effects of clear-cutting on nitrogen leaching and fine root dynamics in a cool-temperate forested watershed in northern Japan. Forest Ecology and Management, 225 (1-3):257-261. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2006.01.001
  14. Gao G, Liu Z, Wang Y, Wang S, Ju C, Gu J (2021) Tamm review: fine root biomass in the organic (O) horizon in forest ecosystems: global patterns and controlling factors. Forest Ecology and Management, 491:119208. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2021.119208
  15. Germon A, Laclau J-P, Robin A, Jourdan C (2020) Tamm review: deep fine roots in forest ecosystems: why dig deeper? Forest Ecology and Management, 466:118135. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2020.118135
  16. Gill RA, Jackson RB (2000) Global patterns of root turnover for terrestrial ecosystems. New Phytologist, 147 (1):13-31. https://doi.org/10.1046/j.1469-8137.2000.00681.x
  17. Gill AL, Finzi AC (2016) Belowground carbon flux links biogeochemical cycles and resource‐use efficiency at the global scale. Ecology Letters, 19 (12):1419-1428. https://doi.org/10.1111/ele.12690
  18. Güner S, Tüfekçioğlu A, Duman A, Küçük M (2010) Murgul yalancı akasya ağaçlandırmalarının ve bitişiğindeki otlak alanların toprak üstü biyokütle, kök kütlesi, kök üretimi ve karbon depolama yönlerinden karşılaştırılması. In: III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, pp: 1045-1055, Artvin, Türkiye.
  19. Helmisaari H-S, Makkonen K, Kellomäki S, Valtonen E, Mälkönen E (2002) Below-and above-ground biomass, production and nitrogen use in Scots pine stands in eastern Finland. Forest Ecology and Management, 165 (1-3):317-326. https://doi.org/10.1016/S0378-1127(01)00648-X
  20. Hendrick RL, Pregitzer KS (1992) The demography of fine roots in a northern hardwood forest. Ecology, 73 (3):1094-1104. https://doi.org/10.2307/1940183
  21. Hickler T, Smith B, Prentice IC, Mjöfors K, Miller P, Arneth A, Sykes MT (2008) CO2 fertilization in temperate FACE experiments not representative of boreal and tropical forests. Global Change Biology, 14 (7):1531-1542. https://doi.org/10.1111/j.1365-2486.2008.01598.
  22. Jaramillo VJ, Ahedo-Hernández R, Kauffman JB (2003) Root biomass and carbon in a tropical evergreen forest of Mexico: changes with secondary succession and forest conversion to pasture. Journal of Tropical Ecology, 19 (4):457-464. https://doi.org/10.1017/S0266467403003493
  23. Konôpka B, Barna M, Bosela M, Lukac M (2020) Biomass allocation to resource acquisition compartments is affected by tree density manipulation in European Beech after three decades. Forests, 11 (9):940. https://doi.org/10.3390/f11090940
  24. Leuschner C, Hertel D, Coners H, Büttner V (2001) Root competition between beech and oak: a hypothesis. Oecologia, 126 (2):276-284. https://doi.org/10.1007/s004420000507
  25. Ma C, Zhang W, Wu M, Xue Y, Ma L, Zhou J (2013) Effect of aboveground intervention on fine root mass, production, and turnover rate in a Chinese cork oak (Quercus variabilis Blume) forest. Plant Soil, 368 (1):201-214. https://doi.org/10.1007/s11104-012-1512-0
  26. McClaugherty CA, Aber JD, Melillo JM (1982) The role of fine roots in the organic matter and nitrogen budgets of two forested ecosystems. Ecology, 63 (5):1481-1490. https://doi.org/10.2307/1938874
  27. McCormack ML, Guo D (2014) Impacts of environmental factors on fine root lifespan. Frontiers in Plant Science, 5:87458. https://doi.org/10.3389/fpls.2014.00205
  28. McCormack ML, Dickie IA, Eissenstat DM, Fahey TJ, Fernandez CW, Guo D, Helmisaari HS, Hobbie EA, Iversen CM, Jackson RB (2015) Redefining fine roots improves understanding of below‐ground contributions to terrestrial biosphere processes. New Phytologist, 207 (3):505-518. https://doi.org/10.1111/nph.13363
  29. MGM (2024) Meteoroloji genel müdürlüğü il istatistikleri. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=A&m=DUZCE, Erişim Tarihi: 15.03.2024.
  30. Mısır M, Mısır N (2013) Root biomass and carbon storage for Fagus Orientalis Lipsky. (Northeastern Turkey). International Journal of Education and Research, 1:1-8.
  31. Montagnoli A, Terzaghi M, Di Iorio A, Scippa GS, Chiatante D (2012) Fine-root morphological and growth traits in a Turkey-oak stand in relation to seasonal changes in soil moisture in the Southern Apennines, Italy. Ecological Research, 27:1015-1025. https://doi.org/10.1007/s11284-012-0981-1
  32. Odabaşı T, Çalışkan A, Bozkuş F (2004) Orman Bakımı. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi, İstanbul.
  33. OGM (2021) Türkiye Orman Varlığı. Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü, Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı. Ankara.
  34. Özbayram AK (2014) Düzce yöresindeki Doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky) meşcerelerinde aralama şiddetinin büyümeye etkisi. Düzce Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Düzce.
  35. Pang Y, Tian J, Yang H, Zhang K, Wang D (2022) Responses of fine roots at different soil depths to different thinning intensities in a secondary forest in the Qinling Mountains, China. Biology, 11 (3):351. https://doi.org/10.3390/biology11030351
  36. Pietsch SA, Hasenauer H, Thornton PE (2005) BGC-model parameters for tree species growing in central European forests. Forest Ecology and Management, 211 (3):264-295. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2005.02.046
  37. Scurlock JM, Johnson K, Olson RJ (2002) Estimating net primary productivity from grassland biomass dynamics measurements. Global Change Biology, 8 (8):736-753. https://doi.org/10.1046/j.1365-2486.2002.00512.x
  38. Shen Y, Wang N, Cheng R, Xiao W, Yang S, Guo Y (2017) Short-term effects of low intensity thinning on the fine root dynamics of Pinus massoniana plantations in the three gorges reservoir area, China. Forests, 8 (11):428. https://doi.org/10.3390/f8110428, 1999-4907
  39. Stolze K (2012) Fine root productivity and C dynamics in temperate grasslands and forests with different land uses. Friedrich-Schiller-Universität Jena.
  40. Strand AE, Pritchard SG, McCormack ML, Davis MA, Oren R (2008) Irreconcilable differences: fine-root life spans and soil carbon persistence. Science, 319 (5862):456-458. https://doi.org/10.1126/science.115138
  41. Terzaghi M, Di Iorio A, Montagnoli A, Baesso B, Scippa GS, Chiatante D (2016) Forest canopy reduction stimulates xylem production and lowers carbon concentration in fine roots of European beech. Forest Ecology and Management, 379:81-90. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2016.08.010
  42. Tüfekçioğlu A, Raich JW, Isenhart TM, Schultz RC (1999) Fine root dynamics, coarse root biomass, root distribution, and soil respiration in a multispecies riparian buffer in Central Iowa, USA. Agroforestry Systems, 44 (2-3):163-174. https://doi.org/10.1023/A:1006221921806
  43. Tüfekçioğlu A, Güner S, Altun L, Kalay HZ, Yener İ (2002) Kayın ve ladin meşcerelerinde ince ve kılcal kök biyokütlelerinin karşılaştırılması. II. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, Vol (II): 746-751. Artvin.
  44. Tüfekçioğlu A, Raich J, Isenhart T, Schultz R (2003) Biomass, carbon and nitrogen dynamics of multi-species riparian buffers within an agricultural watershed in Iowa, USA. Agroforestry Systems, 57 (3):187-198. https://doi.org/10.1023/A:1024898615284
  45. Tüfekçioğlu A, Guner S, Kucuk M (2004) Root biomass and carbon storage in oriental spruce and beech stands in Artvin, Turkey. Journal of Environmental Biology, 25 (3):317-320.
  46. Tüfekçioğlu A, Güner S, Tilki F (2005) Thinning effects on production, root biomass and soil properties in a young oriental beech stand in Artvin, Turkey. Journal of Environmental Biology, 26 (1):5.
  47. Tüfekçioğlu A, Özbayram AK, Kücük M (2009) Soil respiration in apple orchards, poplar plantations and adjacent grasslands in Artvin, Turkey. Journal of Environmental Biology, 30 (5):815-820.
  48. Wang D, Olatunji OA, Xiao J (2019a) Thinning increased fine root production, biomass, turnover rate and understory vegetation yield in a Chinese fir plantation. Forest Ecology and Management, 440:92-100. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2019.03.012
  49. Wang J, Sun J, Yu Z, Li Y, Tian D, Wang B, Li Z, Niu S (2019b) Vegetation type controls root turnover in global grasslands. Global Ecology and Biogeography, 28 (4):442-455. https://doi.org/10.1111/geb.12866
  50. Xiao CW, Sang WG, Wang R-Z (2008) Fine root dynamics and turnover rate in an Asia white birch forest of Donglingshan Mountain, China. Forest Ecology and Management, 255 (3):765-773. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2007.09.062
  51. Yeste A, Blanco JA, Imbert JB, Zozaya-Vela H, Elizalde-Arbilla M (2021) Pinus sylvestris L. and Fagus sylvatica L. effects on soil and root properties and their interactions in a mixed forest on the Southwestern Pyrenees. Forest Ecology and Management, 481:118726. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2020.118726