Dergiler / TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni / 2007 / Cilt: 6 - Sayı: 6

Türkiye’de sağlık İnanç modeli ile yapılmış araştırmaların değerlendirilmesi

The evaluation of the researches in the health belief model in Turkey

Sayfa
427–434
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Koruyucu sağlık davranışlarının gerçekleştirilmesini belirleyen inançların açıklanmasında bu modelin kullanılmasının yararlı olacağı düşünülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Özet: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de Sağlık İnanç Modeli ile yapılmış araştırmaları sistematik bir yaklaşımla incelemek ve gelecekte koruyucu sağlık davranışlarının açıklanması için yapılacak etkinliklerin planlanmasında yararlı olabilecek sonuçları paylaşmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma tanımlayıcı bir çalışma olup, koruyucu sağlık davranışının gerçekleştirilmesini belirleyen inançlar, Sağlık İnanç Modeli (SİM) bileşenleri yönünden değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Koruyucu sağlık davranışlarının gerçekleştirilmesini belirleyen inançların açıklanmasında bu modelin kullanılmasının yararlı olacağı düşünülmüştür.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Veri toplama · Veri tabanı · Sağlık davranışı

Özet

Özet: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de Sağlık İnanç Modeli ile yapılmış araştırmaları sistematik bir yaklaşımla incelemek ve gelecekte koruyucu sağlık davranışlarının açıklanması için yapılacak etkinliklerin planlanmasında yararlı olabilecek sonuçları paylaşmaktır. Çalışma tanımlayıcı bir çalışma olup, koruyucu sağlık davranışının gerçekleştirilmesini belirleyen inançlar, Sağlık İnanç Modeli (SİM) bileşenleri yönünden değerlendirilmiştir. Türkçe veri tabanları “Sağlık İnanç Modeli” anahtar sözcüğü girilerek taranmış ve araştırmalar sistematik bir yaklaşımla incelenmiştir. Bu model ile ilgili sekiz araştırma yapıldığı belirlenmiş ve araştırmaların tamamına ulaşılmıştır. Bu araştırmalarda model, kendi kendine meme muayenesi uygulaması, mamogram çektirilmesi, diyabet ile ilgili uygulamaları yararlı bulma, osteoporozun önlenmesi, ebeveynlerin sağlıkla ilgili inançlarının çocuklarının sağlığı üzerindeki etkilerinin incelenmesi olmak üzere çeşitli koruyucu sağlık davranışlarının açıklanmasında kullanılmıştır. Araştırmaların dördü geçerlik/güvenirlik araştırmasıdır. Geri kalan dört araştırmanın ikisinde, modelin bütün bileşenleri kullanılmıştır. Koruyucu sağlık davranışlarının gerçekleştirilmesini belirleyen inançların açıklanmasında bu modelin kullanılmasının yararlı olacağı düşünülmüştür.

Abstract

Abstract: The purpose of this study was to examine the researches on the Health Belief Model in Turkey, in a systematic framework and to share the strengths and weaknesses of the results in order to reveal the issues which provide useful outcomes in designing interventions of preventive health behaviours in future. The study was descriptive in design and the performance of preventive health behaviours were evaluated in perspective of the Health Belief Model. Turkish databases were searched by entering the key word of “Health Belief Model”. It was revealed that eight researches were conducted in Turkey and all of them were accessed. In these researches, the model was used to explain preventive health behaviours such as breast self-examination, mammography screening, finding practices of diabetes care beneficial, prevention of osteoporosis, and parental beliefs influencing the health of their children. The four of these researches were validity/reliability studies. In the two researches of remaining four of them all constructs of the model were used. This model is recommended to be used in explaining the beliefs of preventive health behaviours.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇENESİİZ, E., ATAK, N. (2007). Türkiye’de sağlık İnanç modeli ile yapılmış araştırmaların değerlendirilmesi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, Cilt: 6 - Sayı: 6, 427–434. https://ajindex.com/articles/136508

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Janz NK, Champion VL, Strecher VJ. The Health Belief Model. Eds: Glanz K, Rimer BK, Lewis FM. Health Behavior and Health Education. 3rd edition. San Fransisco: Jossey- Boss; 2002. p. 45-66
  2. Hochbaum GM. Public Participation in Medical Screening Programs: A Sociopsyhologicial Study. PHS publication no
  3. Washington D.C.: Government Printing Office; 1958. p. 36
  4. Rosenstock IM. What Resarch in Motivation Suggests for Public Health. American Journal of Public Health. 1960; 50: 295-301
  5. Nahcivan ÖN, Seçginli S. Meme Kanserinde Erken Tanıya Yönelik Tutum ve Davranışlar; Bir Rehber Olarak Sağlık İnanç Modelinin Kullanımı. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi. 2003; 7: 33- 37
  6. Grubbs LM, Tabano M. Use of Sunscreen in Health Care Professionals: The Health Belief Model. Cancer Nursing. 2000; 23: 164-167
  7. Baltaş Z. Sağlık Psikolojisi. Halk Sağlığında Davranış Bilimleri. 2000; İstanbul, Remzi Kitapevi
  8. Conner M, Norman P. The Health Belief Model. Eds Conner M, Norman P. Predicting Health Behavior Research and Practice. 1st edition. Philedelphia: Open Universty Press; 2001. p. 47- 69
  9. Mullen PD, Hersey JC, Iverson DC. (1987). Health Behavior Models Compared. Social Science Medicine. 1987; 24: 973-981
  10. Weinstein ND. Testing Four Competing Theories of Health Protective Behavior. Health Psychology. 1993; 12:324- 333 10. Gökdoğan F, Akıncı F. Bolu'da Yaşayan Diyabetlilerin Sağlık ve Hastalıklarını Algılamaları ile Uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2001; 5:10-17
  11. Karayurt Ö. Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği'nin Türkiye İçin Uyarlanması ve Kendi Kendine Meme Muayenesi Uygulama Sıklığını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. (2003); Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Anabilim Dalı Programı Doktora Tezi, İzmir
  12. Kır E. Diyabetli Hastaların Sağlık İnançlarının Bakımlarına Olan Etkilerinin İncelenmesi. 2003; Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı Programı Yüksek Lisans Tezi, Bolu
  13. Kılıç D, Erici B. Osteoporoz Sağlık İnanç Ölçeği, Osteoporoz Öz Etkililik/ Yeterlilik Ölçeği ve Osteoporoz Bilgi Testi'nin Geçerlik ve Güvenirliği. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2004; 7: 1-15
  14. Kim A, Horan C, Gendler B. Development and evaluation of the osteoporosis health belief scale. Research in Nursing Health. 1991; 14: 155-163
  15. Sunmaz D. Ebeveyn Sağlık İnanç Ölçeğinin Türkiye'deki Geçer